Jak rozpoznać cyklotymię? Poznaj jej przyczyny, objawy i metody leczenia

Mężczyzna rysyje na szkle smutny i wesoły wyraz twarzy
Fot. Twinsterphoto/ Getty Images
Cyklotymia to zaburzenie afektywne, w którym dochodzi do cyklicznych zmian nastroju w postaci epizodów hipomanii i subdepresji. Zrozumienie zarówno mechanizmów powstawania schorzenia, jak i jego objawów wyczuli nas na niepokojące symptomy u osób z naszego najbliższego otoczenia.

Ze względu na nasilenie objawów cyklotymia bywa mylnie interpretowana jako zachowanie wynikające z charakteru chorego. Bagatelizowanie tego zaburzenia przez otoczenie opóźnia rozpoznanie choroby i rozpoczęcie jego leczenia.

Zobacz film: Czym jest myślenie magiczne? Źródło: Dzień Dobry TVN.

Co to jest cyklotymia

Cyklotymia to jednostka chorobowa zaliczana do tzw. zaburzeń afektywnych , czyli takich, w których główne objawy dotyczą zmian nastroju. W przypadku cyklotymii mamy do czynienia z nawracającymi cyklicznie epizodami hipomanii i subdepresji. Należy pamiętać, iż choroba ta różni się od cyklofrenii , w której zmiany nastroju noszą wykładniki manii i ciężkich epizodów depresyjnych.

Cyklotymia najczęściej pojawia się w wieku dojrzewania i wczesnej młodości, jednakże czasem bywa również diagnozowana w późniejszym okresie. Częstość jej występowania szacuje się na około 3–5 % populacji.

Cyklotymia – przyczyny

Jak w przypadku większości chorób należących do grupy zaburzeń psychicznych , do tej pory nie określono ściśle przyczyn cyklotymii. Potwierdzono, że choroba ta występuje częściej, gdy obciążony jest wywiad rodzinny. Z genetycznego punktu widzenia wystąpienie zaburzeń afektywnych dwubiegunowych uważa się za skutek mutacji niektórych genów odpowiedzialnych za działanie przekaźników układu nerwowego, takich jak serotonina, dopamina czy noradrenalina. W przypadk uchorej osoby używa się wówczas określenia osobowość cyklotymiczna .

Dodatkowo na rozwój choroby wpływają czynniki zewnętrzne (środowiskowe). Dowiedziono, iż na wystąpienie cyklotymii częściej narażone są osoby samotne, zamknięte w sobie, nieznajdujące akceptacji w otoczeniu, a także narażone na przewlekły stres w życiu codziennym i zawodowym.

Cyklotymia – objawy

W przebiegu cyklotymii pacjenci prezentują objawy charakterystyczne dla dwóch skrajnych, w zasadzie przeciwstawnych stanów. Pierwszym są dolegliwości przypominające hipomanię, drugim określane mianem subdepresji.

Objawy cyklotymii – hipomania. W trakcie epizodów podwyższenia nastroju może być prezentowany wyjątkowo dobry humor lub nienaturalna wesołość (zwykle niezwiązane z adekwatną sytuacją). Często chorym towarzyszy skrajny optymizm , zawyżone poczucie własnej wartości i upośledzony osąd sytuacji. W zachowaniu zwraca uwagę szybka mowa połączona z gonitwą myśli i błyskawiczną, niespójną zmianą tematów rozmowy. Czasem zaobserwować można zachowania agresywne lub wrogie wobec otoczenia. Pacjenci bywają pobudzeni, zwiększa się ich aktywność fizyczna, zmniejsza natomiast potrzeba snu, co skutkuje tendencją do braku koncentracji i łatwym rozpraszaniem się. Stanom hipomanii mogą również towarzyszyć zachowania ryzykowne (nieuzasadnione inwestycje finansowe, zaciąganie kredytów, ryzykowne zachowania seksualne).

Objawy cyklotymii – subdepresja. Objawy subdepresyjne są jakoby przeciwnością tych opisanych powyżej. Pacjenci wykazują obniżony nastrój, smutek, brak zadowolenia z własnej osoby i otoczenia. Towarzyszy im apatia, płaczliwość, poczucie beznadziei. Nie wykazują aktywności fizycznej, często zaniedbują się w aspekcie higieny. Mają problemy z podejmowaniem decyzji i koncentracją. Często mają poczucie winy i niskie poczucie własnej wartości. Wycofują się z życia towarzyskiego, izolują się w domu i żyją w samotności. Uważają, że nikomu na nich nie zależy, że stali się obojętni dla otoczenia, jednak na wszelkie próby pomocy ze strony najbliższych reagują drażliwością i irytacją. Czasami pojawiają się bezsenność i zaburzenia odżywiania.

Do rozpoznania i leczenia cyklotymii konieczne jest stwierdzenie cyklicznych zmian nastroju o wyżej wymienionym charakterze utrzymujących się przez okres minimum dwóch lat. W diagnostyce cyklotymii ważne jest także wykluczenie innych zaburzeń i chorób psychicznych, które mogłyby wywoływać podobnego rodzaju dolegliwości (np. zaburzenia osobowości typu borderline czy schizofrenia).

Ze względu na to, iż objawy cyklotymii mogą wynikać z niektórych chorób somatycznych czy nadużywania substancji psychoaktywnych, również te czynniki należy wziąć pod uwagę.

Cyklotymia – leczenie

W związku z tym, iż cyklotymia jest chorobą przewlekłą, konieczne jest stałe jej leczenie, nawet gdy występują okresy remisji, a objawy chwilowo ustępują. Niezwykle istotna w leczeniu, stanowiąca wręcz podstawę terapii zaburzeń afektywnych dwubiegunowych, jest farmakoterapia polegająca na stosowaniu leków antydepresyjnych, które wpływają na stabilizację nastroju. Leczenie ukierunkowane jest przede wszystkim na zapobieganie przejściu choroby w zaburzenie afektywne dwubiegunowe. U osób, które rozpoczynają leczenie i stosują się ściśle do zaleceń lekarskich, obserwuje się znaczne zmniejszenie liczby nawrotów. Skuteczne jest także prowadzenie terapii behawioralno-poznawczej – indywidualnej lub grupowej, której celem jest wypracowanie pozytywnych schematów myślenia mających zastąpić te negatywne.

Autor: Redakcja Dzień Dobry TVN

podziel się:

Pozostałe wiadomości

Joanna Jędrzejczyk w roli stand-uperki. "Robię rzeczy, których nie potrafię i mam prawo tego nie umieć"

Joanna Jędrzejczyk w roli stand-uperki. "Robię rzeczy, których nie potrafię i mam prawo tego nie umieć"

Król Karol otrzymał tysiące listów z całego świata. "To największa otucha i wsparcie"

Król Karol otrzymał tysiące listów z całego świata. "To największa otucha i wsparcie"

Zastanawiasz się, jak chronić swoje córki? Sylvester Stallone  ma na to nietypowy sposób

Zastanawiasz się, jak chronić swoje córki? Sylvester Stallone ma na to nietypowy sposób

Depresja czy bunt - jak pomóc własnemu dziecku? "To sygnał, którego nie wolno zostawić"

Depresja czy bunt - jak pomóc własnemu dziecku? "To sygnał, którego nie wolno zostawić"

Reporterka DDTVN nagrodzona za wyjątkowy materiał. Dzięki niej szansa na pomoc innym wzrosła

Reporterka DDTVN nagrodzona za wyjątkowy materiał. Dzięki niej szansa na pomoc innym wzrosła

Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

Ostatnia wizyta Tomasza Komendy w Dzień Dobry TVN. Cieszył się, że zostanie ojcem

Ostatnia wizyta Tomasza Komendy w Dzień Dobry TVN. Cieszył się, że zostanie ojcem

Jak działają internetowi dawcy nasienia? "Lepiej jest to zrobić metodą naturalną, ze zbliżeniem"

Jak działają internetowi dawcy nasienia? "Lepiej jest to zrobić metodą naturalną, ze zbliżeniem"

Puchar Świata w Snowboardzie Alpejskim pierwszy raz odbywa się w Polsce. Co warto wiedzieć o imprezie?
Materiał promocyjny

Puchar Świata w Snowboardzie Alpejskim pierwszy raz odbywa się w Polsce. Co warto wiedzieć o imprezie?

W tym miejscu wypoczniesz i zapomnisz o problemach. Ekspertka zdradza sześć trików na stworzenie domowego kącika relaksu
Materiał promocyjny

W tym miejscu wypoczniesz i zapomnisz o problemach. Ekspertka zdradza sześć trików na stworzenie domowego kącika relaksu

Kiełek czeka na adopcję

Kiełek czeka na adopcję

Ferie zimowe warto spędzić w Wiśle!
Materiał promocyjny

Ferie zimowe warto spędzić w Wiśle!

Czy Kate Middleton jest w ciąży? "Król Karol chciałby znów zostać dziadkiem"

Czy Kate Middleton jest w ciąży? "Król Karol chciałby znów zostać dziadkiem"

Ubrania z drugiej ręki: hit czy kit?

Ubrania z drugiej ręki: hit czy kit?

Szymon Wydra w nowej roli. Młodzież nazywa go wujkiem. "To mnie inspiruje"

Szymon Wydra w nowej roli. Młodzież nazywa go wujkiem. "To mnie inspiruje"

Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

Poduszki kontra zmarszczki. "To naprawdę wygodne"

Poduszki kontra zmarszczki. "To naprawdę wygodne"

Rafał Maślak ma swoje poranne rytuały. Jak dobrze zacząć dzień? "Zawsze to robię"
Materiał promocyjny

Rafał Maślak ma swoje poranne rytuały. Jak dobrze zacząć dzień? "Zawsze to robię"

Agnieszka Chylińska o początkach kariery. "To było strasznie bolesne"

Agnieszka Chylińska o początkach kariery. "To było strasznie bolesne"

Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

Kuchnia na zimowe szaleństwa. "Proteiny są dla nas niesamowicie ważne"
Materiał promocyjny

Kuchnia na zimowe szaleństwa. "Proteiny są dla nas niesamowicie ważne"

Lekarze alarmują: to tykają bomba. Codziennie mamy z tym do czynienia

Lekarze alarmują: to tykają bomba. Codziennie mamy z tym do czynienia

Atuty województwa śląskiego. Tu warto przyjechać w każdą porę roku. "Jesteśmy gościnnym regionem"
Materiał promocyjny

Atuty województwa śląskiego. Tu warto przyjechać w każdą porę roku. "Jesteśmy gościnnym regionem"

Cellulit nie musi być problemem. Sprawdź, jak skutecznie się go pozbyć

Cellulit nie musi być problemem. Sprawdź, jak skutecznie się go pozbyć

Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?
Materiał promocyjny

Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?

Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

Taneczna rozgrzewka na stoku. Akcja #DDdance i Projekt Zima

Taneczna rozgrzewka na stoku. Akcja #DDdance i Projekt Zima

Julia Wieniawa zdecydowała się na szczere wyznanie. "Usiadłam i rozpłakałam się"

Julia Wieniawa zdecydowała się na szczere wyznanie. "Usiadłam i rozpłakałam się"

Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu
Materiał promocyjny

Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu

Małgorzata Heretyk-Musiał i Ernest Musiał o swoim przepisie na miłość. "Dzięki temu jest spokojniej i bardziej rodzinnie"

Małgorzata Heretyk-Musiał i Ernest Musiał o swoim przepisie na miłość. "Dzięki temu jest spokojniej i bardziej rodzinnie"

Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

"Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

"Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

Książę Harry o nowotworze u króla Karola III. Zaskakujące wyznanie

Książę Harry o nowotworze u króla Karola III. Zaskakujące wyznanie

Szczere wyznanie Luny dotyczące Eurowizji. Co sądzi o konkursie?

Szczere wyznanie Luny dotyczące Eurowizji. Co sądzi o konkursie?

Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

"Kochamy i chcemy być kochani". Osoby w spektrum autyzmu mówią o miłości

"Kochamy i chcemy być kochani". Osoby w spektrum autyzmu mówią o miłości

Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"
Materiał promocyjny

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"

To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

Mata w programie "Autentyczni". Czym jest dla niego spektrum autyzmu?

Mata w programie "Autentyczni". Czym jest dla niego spektrum autyzmu?

Wzięli ślub w teatrze. "Po przysięgach wykonaliśmy krótki stand-up o naszych gościach"

Wzięli ślub w teatrze. "Po przysięgach wykonaliśmy krótki stand-up o naszych gościach"

Te znaki zodiaku to prawdziwe królowe lodu. Ich serce ciężko jest zdobyć

Te znaki zodiaku to prawdziwe królowe lodu. Ich serce ciężko jest zdobyć

Coraz więcej singli praktykuje sober dating. "Czujemy to, co autentycznie przeżywamy"

Coraz więcej singli praktykuje sober dating. "Czujemy to, co autentycznie przeżywamy"

Ogromny sukces polskich lekarzy. "To było coś, czego nie zapomnę"

Ogromny sukces polskich lekarzy. "To było coś, czego nie zapomnę"

Prosty i przyjemny trening na zimową chandrę. Jak ćwiczyć na hula hop?

Prosty i przyjemny trening na zimową chandrę. Jak ćwiczyć na hula hop?

"The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

"The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

Tatiana Okupnik usłyszała od innych: "Zepsułaś wszystko"

Tatiana Okupnik usłyszała od innych: "Zepsułaś wszystko"

Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

"The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

"The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas