Grzyby rurkowe – trujące i niejadalne. Co je cechuje?

Grzybiarz na grzybach w lesie
Fot. Matilda Delves / Getty Images
Grzyby rurkowe mogą kojarzyć się ze smakiem najlepszych potraw, w końcu borowik – zaraz po trufli i smardzy – jest najbardziej docenianym składnikiem w kuchni. Jednak niektóre okazy wykazują właściwości toksyczne. Grzyby trujące rurkowe występują w Polsce stosunkowo rzadko.
  • Grzyby rurkowe – czy warto zbierać?
    • Grzyby rurkowe trujące – rodzaje
      • Jak wyglądają grzyby rurkowe niejadalne?

        Trujące grzyby rurkowe to przede wszystkim borowik szatański i purpurowy. Inne rodzaje to grzyby rurkowe niejadalne, które są niekiedy zbierane przez wytrawnych zbieraczy. Te okazy są albo niesmaczne, albo w wersji surowej wykazują właściwości trujące.

        Grzyby rurkowe – czy warto zbierać?

        Grzyby rurkowe to jedne z najpopularniejszych rodzajów grzybów kapeluszowych. Wśród nich znajdziemy okazy takie jak prawdziwki, borowiki, podgrzybki, koźlarze, maślaki i wiele innych. Są bardzo popularnym i cenionym składnikiem potraw domowych i restauracyjnych. Grzyby rurkowe poleca się szczególnie początkującym grzybiarzom, ponieważ w tej grupie grzybów nie ma okazów tak silnie (śmiertelnie) trujących, jak w przypadku owocników z blaszkami, np. muchomor sromotnikowy. Grzyby rurkowe trujące mają kilka odmian, a ich występowanie – szczególnie w Polsce – jest bardzo rzadkie, co zmniejsza prawdopodobieństwo pomyłki. Z kolei grzyby rurkowe niejadalne (lekko trujące) niekiedy spożywa się po wstępnym ugotowaniu, choć nie jest to praktyka zalecana. Zjedzenie ich w stanie surowym nie wywołuje silnego zatrucia, a jedynie problemy z układem pokarmowym – wymioty czy biegunkę.

        Grzyby rurkowe trujące – rodzaje

        Jeśli chodzi o okazy, których powinniśmy unikać, a więc grzyby rurkowe trujące i rodzaje , które można spotkać w Polskich lasach to przede wszystkim:

        · Borowik szatański – nie można go spożywać nawet po obróbce termicznej. Jest gatunkiem bardzo rzadkim, zagrożonym wyginięciem i podlega ścisłej ochronie. Trujące grzyby rurkowe w postaci borowika szatańskiego można spotkać szczególnie pod dębami i bukami w Europie, Maroko czy USA. Rośnie na przełomie późnego lata – lipca, sierpnia i września. Kapelusz grzyba jest dość duży, maksymalnie może mieć 25 cm średnicy. Jego kolor zmienia się wraz z wiekiem, może być zarówno szary, lekko żółty, a nawet zielonkawy. Powierzchnia jest gruba i sucha, nie oddziela się od kapelusza. Wewnętrzne rurki mają odcień żółty lub oliwkowy, po uszkodzeniu zmieniają kolor na siny. Trzon ma kształt kulisty, ma różne kolory, które zależą od wysokości grzyba – u góry trzon jest żółty, niżej różowy, na dole brązowy. Jego powierzchnia złożona jest z różowej siateczki. Miąższ po uszkodzeniu zmienia odcień na błękitny. Spożycie tego grzyba grozi podrażnieniem układu pokarmowego.

        · Borowik purpurowy – tak, jak borowik szatański, jest okazem bardzo rzadkim, zagrożonym wyginięciem i lubiącym podobne miejsca (dęby, buki). Kapelusz może mieć do 20 cm średnicy. Ma zaokrąglony kształt, który później zmienia się wraz z wiekiem w płaski. Może mieć odcień biały, żółty lub brązowy. Brzegi niekiedy czerwonawe, u młodych borowików występują w formie podwiniętej. Rurki wygięte przy trzonie są w kolorze żółtym lub zielonym. Trzon grzyba walcowaty lub kulisty, na powierzchni ma widoczną siateczkę w różnych kolorach czerwieni.

        · Borowik ponury – ma działanie silnie trujące w postaci surowej, choć niektórzy spożywają go po wcześniejszym ugotowaniu go w wodzie (i wylaniu jej). Mimo to, nie zaleca się zbierania borowików ponurych ze względu na zawarte w nim różne toksyny. Występuje w lasach iglastych i liściastych w Europie, Ameryce czy Australii. Jak wyglądają grzyby rurkowe trujące w postaci borowika ponurego? Kapelusz maksymalnie ze średnicą 23 cm ma różny odcień – żółty, pomarańczowy, czasami zielonkawy. Jego kształt na początku półkolisty, później płaski z gładką powierzchnią. Rurki lekko żółte z czerwonymi porami, zaś trzon w odcieniach żółtych i pomarańczowych, pokryty jest czerwoną siateczką.

        · Borowik żółtopory – jego spożycie powoduje problemy z przewodem pokarmowym, które mogą wystąpić już po pół godziny od zjedzenia i utrzymywać się przez 2 dni. Występuje w lasach iglastych i liściastych od czerwca do listopada. Ma kapelusz w półkolistym kształcie, o szarym lub brązowym odcieniu z powierzchnią gładką i suchą. Posiada żółto zielone rurki oraz trzon walcowaty, niekiedy beczułkowaty w kolorze żółtym i czerwonym. Miąższ po uszkodzeniu zmienia barwę na niebieskozieloną.

        Jak wyglądają grzyby rurkowe niejadalne?

        Grzyby rurkowe to w zdecydowanej większości okazy jadalne. Poza wyjątkami trującymi są też okazy, które nie będą nadawać się do spożycia ze względu na brzydki zapach i gorzki smak. Oto jak wyglądają grzyby rurkowe niejadalne w zależności od rodzaju:

        · Borowik korzeniasty – jest gorzki i ma brzydki zapach. Występuje w lasach mieszanych na przełomie od lipca do października. Posiada zaokrąglony lub płaski kapelusz w kolorze siwym lub żółtobrązowym. Rurki żółte, po uszkodzeniu błękitne. Trzon grzyba zgrubiały, żółtobrązowy, w górnej części z siateczką.

        · Grzybiec purpurowozarodnikowy – ma ostry i gorzki smak oraz brzydki zapach. Jest okazem rzadkim, występuje od lipca do października. Ma półkolisty, niekiedy płaski kapelusz, o kolorze szarym, lekko czerwonym lub brązowym. Rurki jasnoszare, u starszych okazów ciemnieją. Trzon grzyba walcowaty koloru ciemnobrązowego, bez charakterystycznej siateczki.

        Zobacz film: Grzyby w kuchni, źródło: Dzień Dobry TVN

        Przeczytaj także artykuł: "Grzyby psiaki, czyli niejadalne odmiany grzybów. Jakich grzybów należy unikać?".

        Autor: Redakcja Dzień Dobry TVN

        podziel się:

        Pozostałe wiadomości

        Muzyk Kultu wydał oświadczenie w sprawie zatrzymania

        Muzyk Kultu wydał oświadczenie w sprawie zatrzymania

        Już za chwilę rozkwitnie wiosna, a wraz z nią nowa ramówka w TVN

        Już za chwilę rozkwitnie wiosna, a wraz z nią nowa ramówka w TVN

        Koniec z plotkami na temat zdrowia Kate Middleton. Rzecznik ujawnia prawdę

        Koniec z plotkami na temat zdrowia Kate Middleton. Rzecznik ujawnia prawdę

        "Pokaż nam, jak bardzo kochasz Diunę" i wygraj bilety do kina

        "Pokaż nam, jak bardzo kochasz Diunę" i wygraj bilety do kina

        Ruszyła 8. edycja konkursu POLSKI PACJENT W AVÈNE. Do wygrania wyjazd do Centrum Hydroterapii w Avène we Francji oraz emolienty XERACALM A.D
        Materiał promocyjny

        Ruszyła 8. edycja konkursu POLSKI PACJENT W AVÈNE. Do wygrania wyjazd do Centrum Hydroterapii w Avène we Francji oraz emolienty XERACALM A.D

        "Jazda konno, strzelanie z łuku". Gwiazda serialu "Odwilż" ujawnia swoje zawodowe marzenie

        "Jazda konno, strzelanie z łuku". Gwiazda serialu "Odwilż" ujawnia swoje zawodowe marzenie

        Pyszne i zdrowe. Poznajcie fenomenalne sposoby na przygotowanie mięsa wieprzowego
        Materiał promocyjny

        Pyszne i zdrowe. Poznajcie fenomenalne sposoby na przygotowanie mięsa wieprzowego

        Zaczęło się od bólu gardła. Skończyło się na amputacji wszystkich kończyn

        Zaczęło się od bólu gardła. Skończyło się na amputacji wszystkich kończyn

        Bradley Cooper szczerze o ojcostwie. "Nie jestem pewien, czy bym żył, gdybym nie był tatą"

        Bradley Cooper szczerze o ojcostwie. "Nie jestem pewien, czy bym żył, gdybym nie był tatą"

        Bonding, czyli szybka i niedroga korekta uśmiechu. "Jest to plomba na zewnątrz zęba"
        Materiał promocyjny

        Bonding, czyli szybka i niedroga korekta uśmiechu. "Jest to plomba na zewnątrz zęba"

        "Odwilż" - nowy serial kryminalny w TVN. Kiedy premiera?

        "Odwilż" - nowy serial kryminalny w TVN. Kiedy premiera?

        Jak odświeżyć swoją garderobę na wiosnę? Wykorzystaj drugi obieg
        Materiał promocyjny

        Jak odświeżyć swoją garderobę na wiosnę? Wykorzystaj drugi obieg

        Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

        Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

        Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

        Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

        Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

        Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

        Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?
        Materiał promocyjny

        Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?

        Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

        Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

        Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu
        Materiał promocyjny

        Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu

        Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

        Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

        Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

        Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

        "Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

        "Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

        Uczniowie w wyjątkowy sposób pożegnali szkolną sekretarkę. "Serce zostawiła w ekonomiku"

        Uczniowie w wyjątkowy sposób pożegnali szkolną sekretarkę. "Serce zostawiła w ekonomiku"

        Czterodniowy tydzień pracy w Polsce. Czy pomysł ma szansę wejść w życie?

        Czterodniowy tydzień pracy w Polsce. Czy pomysł ma szansę wejść w życie?

        Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

        Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

        Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

        Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

        E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"
        Materiał promocyjny

        E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"

        Rok przestępny - magiczny czy pechowy? Według niektórych może być rokiem wojny

        Rok przestępny - magiczny czy pechowy? Według niektórych może być rokiem wojny

        To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

        To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

        Partnerka Artura Szpilki była ofiarą przemocy. "Miałam nóż na gardle, dosłownie"

        Partnerka Artura Szpilki była ofiarą przemocy. "Miałam nóż na gardle, dosłownie"

        To miała być niezapomniana impreza. Zakończyła się płaczem dzieci i przyjazdem policji

        To miała być niezapomniana impreza. Zakończyła się płaczem dzieci i przyjazdem policji

        Jednego dnia został tatą 4 dzieci i stracił żonę

        Jednego dnia został tatą 4 dzieci i stracił żonę

        Tabletka "dzień po" to bomba hormonalna? Lekarz rozwiewa wątpliwości

        Tabletka "dzień po" to bomba hormonalna? Lekarz rozwiewa wątpliwości

        "The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

        "The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

        Robisz zdjęcia telefonem? W tych miejscach będzie cię to słono kosztować

        Robisz zdjęcia telefonem? W tych miejscach będzie cię to słono kosztować

        Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

        Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

        "The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

        "The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

        #DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

        #DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas