Borowik ponury, nazywany czasem siniakiem – jadalny czy nie? Jak odróżnić go od borowika ceglastoporego?

Źródło: Dzień Dobry TVN
Grzybiarskie tipy
Grzybiarskie tipy
Trufle – najdroższe grzyby świata
Trufle – najdroższe grzyby świata
Grzyb, który niszczy komórki raka jelita grubego
Grzyb, który niszczy komórki raka jelita grubego
Rey & Roll, czyli emocje jak na grzybobraniu
Rey & Roll, czyli emocje jak na grzybobraniu
Na grzyby!
Na grzyby!
Nietypowe grzyby w polskich lasach
Nietypowe grzyby w polskich lasach
Wielu zapalonych grzybiarzy spiera się, czy borowik ponury jest grzybem jadalnym, czy też nie. Część z nich twierdzi, że można go spożywać, ale tylko po wcześniejszym ugotowaniu. Ile jest w tym prawdy? Dlaczego borowik ponury i ceglastopory są tak często ze sobą mylone?

Wybierając się na grzyby, warto zawczasu poczytać co nieco o rodzajach grzybów. W ten sposób łatwo uniknąć włożenia do koszyka okazów, które są niejadalne lub trujące. Jednym z rodzajów grzybów, który budzi wiele wątpliwości, jest borowik ponury.

Jak rozpoznać borowika ponurego?

Borowik ponury to grzyb występujący w lasach liściastych i mieszanych. To zdecydowanie nietypowa odmiana tego gatunku. Często wyrasta pod dębami i lipami, w niskich trawach, więc można go spotkać nawet w parkach. Grzyb ten upodobał sobie podłoże wapienne. Można go spotkać w okresie od czerwca do października. Jeśli chodzi o wygląd, to trzon tego grzyba osiąga wysokość nawet do 15 cm, a jego średnica w przekroju może wynieść od 2 do 5 cm. Kształtem przypomina beczkę lub walec, a jego kolor jest pomarańczowo-czerwony z charakterystyczną siateczką.

Owocnik borowika ponurego ma aksamitnie gładką powierzchnię przypominającą w dotyku zamsz, która z czasem staje się lekko połyskliwa. Może on mieć kształt księżycowaty, zwłaszcza w przypadku młodych okazów. Starsze mają owocnik niemal płaski, poduszkowaty. „Kapelusz” grzyba może mieć średnicę nawet do 20 cm. Jego kolor jest żółto-kremowy, czasem lekko oliwkowy i zmienia zabarwienie pod wpływem dotyku. Co ciekawe, w miejscu żerowania ślimaków może on przybierać lekko czerwonawą barwę, przez co wiele osób myli go z borowikiem ceglastoporym.

Miąższ u borowika ponurego zaś jest żółty i po rozcięciu czy ułamaniu natychmiast przybiera barwę atramentową. Do tego jest silnie zrośnięty ze skórką i trudno go od niej oddzielić. Rurki u tego grzyba są oliwkowe z czerwonymi porami i po uszkodzeniu zaczynają szybko sinieć.

Borowik ponury a ceglastopory – różnice i podobieństwa

Główna różnica pomiędzy tymi rodzajami grzybów polega na tym, że borowik ceglastopory jest jadalny, jeśli poddamy go wcześniej obróbce termicznej. Ponadto można go spotkać także w lasach iglastych. Jeśli chodzi o wygląd, choć na pierwszy rzut oka oba borowiki są bardzo podobne, to ceglastopory u podstawy trzonu nie ma siateczki.

Jego struktura jest bardziej porowata, przypomina nieregularne strzępki. Do tego trzon jest maczugowaty i pokryty czerwonymi łuskami, które nadają mu charakterystyczny ceglasty wygląd. Stąd też w niektórych rejonach mówi się na niego „gniewus” lub ”czerwonóżka”. Jeśli chodzi o kolor borowika ponurego, to warto wspomnieć, że jeśli jest uszkodzony, zaczyna sinieć, stąd też niektórzy nazywają go „grzybem siniakiem”. Kolor w miejscu potarcia lub nacięcia jest niebieskawy.

Borowik ceglastopory zachowuje się bardzo podobnie, jednak jego barwa jest jeszcze ciemniejsza, bardziej wpadająca w kolor brunatny. Kształt kapelusza oba egzemplarze mają bardzo zbliżony. „Gniewus” jednak ma owocnik w kolorze ciemnobrązowym lub oliwkowobrązowym. Podobnie jak w przypadku borowika ponurego, bardzo trudno oddzielić w nim skórkę od miąższu. Rurki są ceglastoczerwone lub pomarańczowe.

Czy borowik ponury jest jadalny?

Ilu grzybiarzy, tyle opinii. Niezaprzeczalnym faktem jest natomiast, że w postaci surowej, borowik ponury jest trujący i może powodować poważne konsekwencje ze strony przewodu pokarmowego. Objawami zatrucia mogą być w tym przypadku nudności, wymioty, bóle brzucha. Dzieje się tak dlatego, że grzyb ten ma w swoim składzie silne toksyny, jak np. betaina czy inwolutyna.

Istnieją więc teorie mówiące o tym, że borowik ponury nadaje się do spożycia, ale pod warunkiem wcześniejszej obróbki cieplnej - i nie chodzi tu o smażenie, a raczej o długotrwałe (nawet kilkakrotne) gotowanie i każdorazowe odlewanie wody. Dopiero po tym zabiegu można przystąpić do kolejnych etapów jego przygotowywania. Całkowicie zabronione jest jednak łączenie go z alkoholem. Rozsądek zatem nakazywałby w ogóle nie sięgać po ten rodzaj grzyba i na pewno pod żadnym pozorem nie podawać go dzieciom.

Ponoć traci on właściwości trujące podczas gotowania, jednak nadal uważany jest za niejadalny. Nie ma żadnych właściwości odżywczych, a brak wiedzy na jego temat może nas skutkować problemami ze zdrowiem, dlatego nie warto ryzykować.

Zobacz wideo: O czym należy pamiętać idąc na grzyby?

x-news

Zobacz także:

Autor: Adrian Adamczyk

Źródło zdjęcia głównego: Fot. tomasztc / Getty Images

podziel się:

Pozostałe wiadomości

Kasia Kowalska zabiera fanów w sentymentalną podróż

Kasia Kowalska zabiera fanów w sentymentalną podróż

Janina Ochojska pokonała raka. Wyjaśniła, co jest najważniejsze w zdrowieniu

Janina Ochojska pokonała raka. Wyjaśniła, co jest najważniejsze w zdrowieniu

Już za chwilę rozkwitnie wiosna, a wraz z nią nowa ramówka w TVN

Już za chwilę rozkwitnie wiosna, a wraz z nią nowa ramówka w TVN

Artur Żmijewski ma trójkę dorosłych dzieci. Czy poszły w ślady słynnego taty?

Artur Żmijewski ma trójkę dorosłych dzieci. Czy poszły w ślady słynnego taty?

Jej waga wskazywała 148 kg. Paulina walczy o swoje zdrowie: "Motywatorem są dzieci"

Jej waga wskazywała 148 kg. Paulina walczy o swoje zdrowie: "Motywatorem są dzieci"

Walczy z nieuleczalną chorobą, czekając na przeszczep. Pasja do gotowania zaprowadziła ją do "MasterChefa Nastolatki"

Walczy z nieuleczalną chorobą, czekając na przeszczep. Pasja do gotowania zaprowadziła ją do "MasterChefa Nastolatki"

Astro szuka kochającego domu. W Dzień Dobry TVN zadbali o niego groomerzy

Astro szuka kochającego domu. W Dzień Dobry TVN zadbali o niego groomerzy

"Pokaż nam, jak bardzo kochasz Diunę" i wygraj bilety do kina

"Pokaż nam, jak bardzo kochasz Diunę" i wygraj bilety do kina

11-letnia Emilia ma chorobę moyamoya. "Nieleczona prowadzi do kalectwa"

11-letnia Emilia ma chorobę moyamoya. "Nieleczona prowadzi do kalectwa"

Trzymasz w ręku telefon podczas zabawy z dzieckiem? Skutki mogą być opłakane

Trzymasz w ręku telefon podczas zabawy z dzieckiem? Skutki mogą być opłakane

Ruszyła 8. edycja konkursu POLSKI PACJENT W AVÈNE. Do wygrania wyjazd do Centrum Hydroterapii w Avène we Francji oraz emolienty XERACALM A.D
Materiał promocyjny

Ruszyła 8. edycja konkursu POLSKI PACJENT W AVÈNE. Do wygrania wyjazd do Centrum Hydroterapii w Avène we Francji oraz emolienty XERACALM A.D

Noworodek "w ciąży". To bardzo rzadka anomalia medyczna

Noworodek "w ciąży". To bardzo rzadka anomalia medyczna

Natalia Kukulska obchodzi urodziny. Dostała wyjątkowe życzenia. "Leżałam ze śmiechu"

Natalia Kukulska obchodzi urodziny. Dostała wyjątkowe życzenia. "Leżałam ze śmiechu"

Cykl "Dzieci świata" zmienia życia bohaterów. "Widzowie Dzień Dobry TVN postanowili uratować sierociniec"

Cykl "Dzieci świata" zmienia życia bohaterów. "Widzowie Dzień Dobry TVN postanowili uratować sierociniec"

Niecodzienne potrawy z serem Gouda. Przygotuj pyszne serowe śniadanie i obiad z Piotrem Kucharskim
Materiał promocyjny

Niecodzienne potrawy z serem Gouda. Przygotuj pyszne serowe śniadanie i obiad z Piotrem Kucharskim

Bonding, czyli szybka i niedroga korekta uśmiechu. "Jest to plomba na zewnątrz zęba"
Materiał promocyjny

Bonding, czyli szybka i niedroga korekta uśmiechu. "Jest to plomba na zewnątrz zęba"

Nie masz czasu, aby pysznie i zdrowo gotować? Z tymi mieszankami warzyw szybko przyrządzisz smaczne dania
Materiał promocyjny

Nie masz czasu, aby pysznie i zdrowo gotować? Z tymi mieszankami warzyw szybko przyrządzisz smaczne dania

Łączenie wielu leków i suplementów może być niebezpieczne. "Dochodzi tzw. kaskady zapisywania"

Łączenie wielu leków i suplementów może być niebezpieczne. "Dochodzi tzw. kaskady zapisywania"

Pyszne i zdrowe. Poznajcie fenomenalne sposoby na przygotowanie mięsa wieprzowego
Materiał promocyjny

Pyszne i zdrowe. Poznajcie fenomenalne sposoby na przygotowanie mięsa wieprzowego

Magdalena Stępień rozliczy się ze zbiórki na rzecz synka?

Magdalena Stępień rozliczy się ze zbiórki na rzecz synka?

Jak odświeżyć swoją garderobę na wiosnę? Wykorzystaj drugi obieg
Materiał promocyjny

Jak odświeżyć swoją garderobę na wiosnę? Wykorzystaj drugi obieg

Kim była Liza, ofiara brutalnego gwałtu? "Nikt nie zareagował. Umierała pięć dni"

Kim była Liza, ofiara brutalnego gwałtu? "Nikt nie zareagował. Umierała pięć dni"

Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?
Materiał promocyjny

Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?

Agnieszka Chylińska komentuje zmiany w "Mam Talent!"

Agnieszka Chylińska komentuje zmiany w "Mam Talent!"

Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu
Materiał promocyjny

Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu

Wiosenne nowości. Czego mogą spodziewać się widzowie Dzień Dobry TVN? "Mamy akcje specjalne"

Wiosenne nowości. Czego mogą spodziewać się widzowie Dzień Dobry TVN? "Mamy akcje specjalne"

Ile najwięcej ważyła Sylwia Bomba? "Pytanie dla mnie traumatyczne"

Ile najwięcej ważyła Sylwia Bomba? "Pytanie dla mnie traumatyczne"

Anna Mucha w bardzo śmiałej sukni. Internauci kłócą się, czy powinna się w niej pokazywać

Anna Mucha w bardzo śmiałej sukni. Internauci kłócą się, czy powinna się w niej pokazywać

Czworaczki skończyły rok. Z tej okazji odwiedził je ktoś wyjątkowy

Czworaczki skończyły rok. Z tej okazji odwiedził je ktoś wyjątkowy

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

Kate Winslet jako bezlitosna dyktatorka wkrótce w  HBO Max. Kiedy premiera serialu "Reżim"?

Kate Winslet jako bezlitosna dyktatorka wkrótce w HBO Max. Kiedy premiera serialu "Reżim"?

"Jazda konno, strzelanie z łuku". Gwiazda serialu "Odwilż" ujawnia swoje zawodowe marzenie

"Jazda konno, strzelanie z łuku". Gwiazda serialu "Odwilż" ujawnia swoje zawodowe marzenie

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"
Materiał promocyjny

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"

Bradley Cooper szczerze o ojcostwie. "Nie jestem pewien, czy bym żył, gdybym nie był tatą"

Bradley Cooper szczerze o ojcostwie. "Nie jestem pewien, czy bym żył, gdybym nie był tatą"

"Odwilż" - nowy serial kryminalny w TVN. Kiedy premiera?

"Odwilż" - nowy serial kryminalny w TVN. Kiedy premiera?

Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

Koniec z plotkami na temat zdrowia Kate Middleton. Rzecznik ujawnia prawdę

Koniec z plotkami na temat zdrowia Kate Middleton. Rzecznik ujawnia prawdę

Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

"Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

"Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

Uczniowie w wyjątkowy sposób pożegnali szkolną sekretarkę. "Serce zostawiła w ekonomiku"

Uczniowie w wyjątkowy sposób pożegnali szkolną sekretarkę. "Serce zostawiła w ekonomiku"

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas