Życie na emocjonalnej huśtawce. Zaburzenia afektywne dwubiegunowe – objawy, przyczyny, leczenie

Zobacz film: Depresja a choroba dwubiegunowa. Źródło: Dzień Dobry TVN.
Kiedy spotka nas coś miłego i ekscytującego odczuwamy radość, przypływ sił i energii. Innym razem, gdy życie przyniesie nam trudną sytuację, z którą nie umiemy sobie w danej chwili poradzić, odczuwamy przygnębienie i smutek. U niektórych osób emocje te pojawiają się jednak bez wyraźnej przyczyny, za to w dużym, trudnym do opanowania natężeniu. Zmagają się te osoby z trudną do wytrzymania huśtawką emocjonalną, od depresji po euforię. Może to świadczyć o cierpieniu na zaburzenia afektywne dwubiegunowe (inaczej dwubiegunowe zaburzenia nastroju).

Wyobraźmy sobie skalę przedstawiającą różne nastroje, jakie możemy odczuwać w życiu. Po lewej stronie znajdzie się na niej największy wyobrażalny smutek i apatia, a na przeciwległym końcu – największa wyobrażalna radość i euforia. Nazwa „zaburzenia dwubiegunowe” odnosi się bezpośrednio do dwóch przeciwstawnych biegunów na skali nastroju – depresji (obniżenia nastroju) i manii (euforii i nieadekwatnej ekscytacji). Oznacza to, że osoby z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi doświadczają przeplatających się epizodów skrajnych nastrojów (głębokich depresji lub stanów pobudzenia i euforii), które uniemożliwiają lub znacznie utrudniają im normalne funkcjonowanie.

Zaburzenia afektywne dwubiegunowe – objawy

W przebiegu zaburzeń dwubiegunowych objawy dzielimy na dwie grupy – objawy typowe dla stanów depresyjnych i objawy obserwowane w stanie manii. W stanach podwyższonego nastroju (manii) osoba z zaburzeniami dwubiegunowymi często odczuwa gonitwę myśli, ma trudności w koncentracji i słowotok, przejawia podniecenie psychoruchowe i ma zawyżoną samoocenę (tzw. „mania wielkości”). Objawom tym towarzyszy skłonność do podejmowania lekkomyślnych działań, rozrzutność i podejmowanie nierozważnych decyzji finansowych, brak krytycyzmu, zachowania bezceremonialne i ryzykowne zachowania seksualne. W stanie manii chorego rozpiera energia, ma zmniejszoną potrzebę snu i poczucie rozpierającej go mocy, wielkości i siły. W ciężkich przypadkach objawom tym towarzyszą urojenia i halucynacje.

W przeciwieństwie do epizodów manii, podczas epizodów depresyjnych u osób z zaburzeniami dwubiegunowymi obserwuje się spowolnienie, problemy z koncentracją, trudności w podejmowaniu decyzji, smutek i obniżenie samooceny. Chorzy skarżą się na zmniejszenie energii życiowej, niechęć lub rezygnowanie z codziennych aktywności, problemy ze snem. Depresji w przebiegu zaburzeń afektywnych dwubiegunowych mogą towarzyszyć myśli samobójcze, halucynacje i urojenia.

Zobacz także: Sprawdź, czy cierpisz na zaburzenia lękowe

Zaburzenia afektywne dwubiegunowe – przyczyny

Podobnie jak w przypadku innych zaburzeń nastroju, nie są znane jednoznaczne przyczyn zaburzeń afektywnych dwubiegunowych . Wiadomo, że zaburzenia dwubiegunowe pojawiają się częściej u osób, których krewni także cierpieli na dwubiegunowe zaburzenia nastroju. Badania wykazały, że u bliźniąt jednojajowych w 3 przypadkach na 4 choroba pojawi się u obojga rodzeństwa. U bliźniąt dwujajowych ryzyko rozwoju zaburzeń dwubiegunowych u obojga rodzeństwa jest znacznie niższe (ok. 15%). Obserwacje te wskazują, że skłonność do rozwoju tego typu zaburzeń jest dziedziczona wielogenowo, co utrudnia oszacowanie ryzyka rozwoju choroby u danej osoby.

Obok podłoża genetycznego, d o rozwoju zaburzeń afektywnych dwubiegunowych przyczyniają się stresujące przeżycia. Stres może także wyzwalać kolejne epizody manii czy depresji oraz przedłużać czas trwania epizodu. Dotychczas nie stwierdzono istnienia dwubiegunowych zaburzeń osobowości ani żadnych typowych cech osobowości, które predysponowały by do rozwoju zaburzeń dwubiegunowych.

Jak pomóc osobie z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi?

Nie ma „złotej metody” pomocy osobie z dwubiegunowymi zaburzeniami nastroju w czasie epizodu depresji lub manii. W każdym przypadku, niezależnie od stopnia nasilenia choroby, należy zachęcać pacjenta do kontaktu z lekarzem i podjęcia leczenia farmakologicznego. W okresie depresji konieczna może okazać się pomoc lub nadzór w podejmowaniu codziennych aktywności i przyjmowaniu leków.

Zwiększona aktywność psychoruchowa, wesołkowatość i poczucie wielkości obserwowane w czasie epizodów manii mogą stanowić duże wyzwanie dla bliskich chorego. Kontakt z osobą z zaburzeniami afektywnymi dwubiegunowymi w fazie manii jest utrudniony, a czasem wręcz niemożliwy. Ze względu na zagrożenie, jakie chory może stanowić sam dla siebie, w czasie epizodów manii najważniejszą rolą rodziny i bliskich jest skłonienie pacjenta z zaburzeniami dwubiegunowymi do jak najszybszego podjęcia leczenia farmakologicznego u lekarza psychiatry.

Zobacz także: Zaburzenia psychiczne i ich rodzaje. Leczenie oraz objawy

Bibliografia

1. Adam Bilikiewicz, Psychiatria , wydanie 3, PZWL, 2003.

2. Lidia Cierpiałkowska, Psychopatologia , Scholar, 2012.

3. Stanisław Pużyński, Jacek Wciórka, Klasyfikacja zaburzeń psychicznych i zaburzeń zachowania w ICD 10 , wyd, 1, Vesalius, 2000.

Autor: Redakcja Dzień Dobry TVN

podziel się:

Pozostałe wiadomości

Świadczy usługi terapeutycznego przytulania. "Nie wykazuję żadnych emocji"

Świadczy usługi terapeutycznego przytulania. "Nie wykazuję żadnych emocji"

Projekt wakacji kredytowych na nowych zasadach?

Projekt wakacji kredytowych na nowych zasadach?

Grzegorz Głuszak ze łzami w oczach wspomina Komendę. "Wygrał z systemem, ale przegrał z chorobą"

Grzegorz Głuszak ze łzami w oczach wspomina Komendę. "Wygrał z systemem, ale przegrał z chorobą"

Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

Ostatnia wizyta Tomasza Komendy w Dzień Dobry TVN. Cieszył się, że zostanie ojcem

Ostatnia wizyta Tomasza Komendy w Dzień Dobry TVN. Cieszył się, że zostanie ojcem

Rafał Collins o ostatnich chwilach Tomka Komendy. "Trudna sytuacja ciągnęła się już od grudnia"

Rafał Collins o ostatnich chwilach Tomka Komendy. "Trudna sytuacja ciągnęła się już od grudnia"

Wyceniono majątek syna Alicji Bachledy-Curuś. 15-latek może pochwalić się pokaźną sumą

Wyceniono majątek syna Alicji Bachledy-Curuś. 15-latek może pochwalić się pokaźną sumą

Jak działają internetowi dawcy nasienia? "Lepiej jest to zrobić metodą naturalną, ze zbliżeniem"

Jak działają internetowi dawcy nasienia? "Lepiej jest to zrobić metodą naturalną, ze zbliżeniem"

Kiełek czeka na adopcję

Kiełek czeka na adopcję

Ferie zimowe warto spędzić w Wiśle!
Materiał promocyjny

Ferie zimowe warto spędzić w Wiśle!

Czy Kate Middleton jest w ciąży? "Król Karol chciałby znów zostać dziadkiem"

Czy Kate Middleton jest w ciąży? "Król Karol chciałby znów zostać dziadkiem"

Ubrania z drugiej ręki: hit czy kit?

Ubrania z drugiej ręki: hit czy kit?

Szymon Wydra w nowej roli. Młodzież nazywa go wujkiem. "To mnie inspiruje"

Szymon Wydra w nowej roli. Młodzież nazywa go wujkiem. "To mnie inspiruje"

Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

Poduszki kontra zmarszczki. "To naprawdę wygodne"

Poduszki kontra zmarszczki. "To naprawdę wygodne"

Rafał Maślak ma swoje poranne rytuały. Jak dobrze zacząć dzień? "Zawsze to robię"
Materiał promocyjny

Rafał Maślak ma swoje poranne rytuały. Jak dobrze zacząć dzień? "Zawsze to robię"

Agnieszka Chylińska o początkach kariery. "To było strasznie bolesne"

Agnieszka Chylińska o początkach kariery. "To było strasznie bolesne"

Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

Kuchnia na zimowe szaleństwa. "Proteiny są dla nas niesamowicie ważne"
Materiał promocyjny

Kuchnia na zimowe szaleństwa. "Proteiny są dla nas niesamowicie ważne"

Lekarze alarmują: to tykają bomba. Codziennie mamy z tym do czynienia

Lekarze alarmują: to tykają bomba. Codziennie mamy z tym do czynienia

Atuty województwa śląskiego. Tu warto przyjechać w każdą porę roku. "Jesteśmy gościnnym regionem"
Materiał promocyjny

Atuty województwa śląskiego. Tu warto przyjechać w każdą porę roku. "Jesteśmy gościnnym regionem"

Cellulit nie musi być problemem. Sprawdź, jak skutecznie się go pozbyć

Cellulit nie musi być problemem. Sprawdź, jak skutecznie się go pozbyć

Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?
Materiał promocyjny

Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?

Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

Taneczna rozgrzewka na stoku. Akcja #DDdance i Projekt Zima

Taneczna rozgrzewka na stoku. Akcja #DDdance i Projekt Zima

Julia Wieniawa zdecydowała się na szczere wyznanie. "Usiadłam i rozpłakałam się"

Julia Wieniawa zdecydowała się na szczere wyznanie. "Usiadłam i rozpłakałam się"

Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu
Materiał promocyjny

Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu

Małgorzata Heretyk-Musiał i Ernest Musiał o swoim przepisie na miłość. "Dzięki temu jest spokojniej i bardziej rodzinnie"

Małgorzata Heretyk-Musiał i Ernest Musiał o swoim przepisie na miłość. "Dzięki temu jest spokojniej i bardziej rodzinnie"

Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

"Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

"Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

Książę Harry o nowotworze u króla Karola III. Zaskakujące wyznanie

Książę Harry o nowotworze u króla Karola III. Zaskakujące wyznanie

Szczere wyznanie Luny dotyczące Eurowizji. Co sądzi o konkursie?

Szczere wyznanie Luny dotyczące Eurowizji. Co sądzi o konkursie?

Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

"Kochamy i chcemy być kochani". Osoby w spektrum autyzmu mówią o miłości

"Kochamy i chcemy być kochani". Osoby w spektrum autyzmu mówią o miłości

Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"
Materiał promocyjny

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"

To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

Mata w programie "Autentyczni". Czym jest dla niego spektrum autyzmu?

Mata w programie "Autentyczni". Czym jest dla niego spektrum autyzmu?

Wzięli ślub w teatrze. "Po przysięgach wykonaliśmy krótki stand-up o naszych gościach"

Wzięli ślub w teatrze. "Po przysięgach wykonaliśmy krótki stand-up o naszych gościach"

Te znaki zodiaku to prawdziwe królowe lodu. Ich serce ciężko jest zdobyć

Te znaki zodiaku to prawdziwe królowe lodu. Ich serce ciężko jest zdobyć

Coraz więcej singli praktykuje sober dating. "Czujemy to, co autentycznie przeżywamy"

Coraz więcej singli praktykuje sober dating. "Czujemy to, co autentycznie przeżywamy"

Ogromny sukces polskich lekarzy. "To było coś, czego nie zapomnę"

Ogromny sukces polskich lekarzy. "To było coś, czego nie zapomnę"

Prosty i przyjemny trening na zimową chandrę. Jak ćwiczyć na hula hop?

Prosty i przyjemny trening na zimową chandrę. Jak ćwiczyć na hula hop?

"The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

"The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

Tatiana Okupnik usłyszała od innych: "Zepsułaś wszystko"

Tatiana Okupnik usłyszała od innych: "Zepsułaś wszystko"

Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

"The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

"The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas