- W 2025 roku 545 seniorów w Polsce próbowało odebrać sobie życie - to najwięcej od pięciu lat.
- Eksperci ostrzegają: część przypadków nie trafia do statystyk, bo samobójstwa mają "nieoczywisty" charakter.
- Lekarze wciąż rzadko pytają seniorów o samopoczucie psychiczne.
- W Polsce działa mniej niż 600 geriatrów - o wiele za mało, by objąć opieką potrzebujących.
Dalsza część tekstu poniżej.
Depresja seniorów - niepokojące dane i niewidzialna skala problemu
Według raportu "Samobójstwa i próby samobójcze w Polsce w latach 2020-2025" opracowanego przez Polskie Towarzystwo Suicydologiczne i Fundację "Życie warte jest rozmowy" aż 545 osób po 65. roku życia próbowało w ubiegłym roku odebrać sobie życie. To najwyższy wynik od pięciu lat.
Jednak, jak zwracają uwagę eksperci, rzeczywista liczba prób i zgonów może być znacznie wyższa. Seniorzy częściej niż młodsze osoby decydują się zakończyć życie "po cichu" - na przykład przestając przyjmować leki, jeść czy korzystać z pomocy medycznej. Wtedy trudno jednoznacznie wskazać samobójstwo jako przyczynę śmierci.
- W pracy z osobami po 65. roku życia obserwuję, że zachowania samobójcze to dużo, dużo częstszy problem, niż mogłoby się nam wydawać - mówi Hanna Klawikowska-Kuś, psycholog i psychogerontolog.
Cierpienie, samotność, brak sensu - seniorzy walczą z depresją
Powody, które popychają osoby starsze w stronę rezygnacji z życia, są złożone. Z jednej strony to ból fizyczny, choroby i utrata sprawności. Z drugiej - samotność i poczucie bycia zbędnym.
- Czasem najbardziej samotne są te osoby, które mają dużą rodzinę, ale mało zainteresowaną ich losem - podkreśla Klawikowska-Kuś.
Nie bez znaczenia pozostaje też sytuacja ekonomiczna: niskie emerytury i rosnące koszty utrzymania. U wielu seniorów pojawia się przekonanie, że są ciężarem dla bliskich. To, w połączeniu z utratą poczucia autonomii, może prowadzić do depresji i myśli rezygnacyjnych.
Sygnały depresji seniorów, których nie wolno lekceważyć
Eksperci alarmują, że społeczeństwo oraz rodziny zbyt często bagatelizują niepokojące objawy.
- Społecznie normalizujemy pewną zrzędliwość starszych osób oraz ich apatię. Tymczasem to, że ktoś wycofuje się z relacji, przestaje ekscytować się tym, co wcześniej go zajmowało, zawsze powinno zapalić nam lampkę - wskazuje Klawikowska-Kuś.
Depresja u seniorów może wyglądać inaczej niż u osób młodszych. Zamiast głośnych deklaracji o chęci odebrania sobie życia pojawia się cicha rezygnacja: brak apetytu, unikanie leczenia, porządkowanie spraw, oddawanie osobistych przedmiotów.
- Nie przychodzą na umówione wizyty lekarskie, przestają brać leki. Nie dojadają, nie piją. To wszystko powinno nas zaniepokoić - wylicza psychogerontolog.
Problem pogłębia niedostateczne przygotowanie systemu ochrony zdrowia do pracy z osobami starszymi w kryzysie psychicznym.
- Pacjenci, którzy trafiają do nas na oddział, raczej nie mówią wprost o tym, że chcą albo chcieli zakończyć swoje życie. Czasem zauważamy, że przestali przyjmować leki. Może to wynikać z braku pieniędzy albo z zapomnienia, ale bywa też świadomą decyzją - tłumaczy prof. dr hab. n. med. Piotr Jankowski, kierownik Kliniki Chorób Wewnętrznych i Gerontokardiologii w Szpitalu Orłowskiego w Warszawie.
Jak dodaje, lekarze rzadko interpretują takie zachowania jako sygnał kryzysu psychicznego. W Polsce brakuje specjalistów - geriatrów jest poniżej 600, czyli około pięć razy mniej, niż wymaga obecna struktura demograficzna.
Więcej informacji o depresji wśród seniorów znajdziesz na stronie tvn24.pl w artykule autorstwa Zuzanny Kuffel.
Myśli samobójcze - gdzie szukać pomocy?
Jeśli masz objawy kryzysu emocjonalnego - nie czekaj. W Polsce dostępnych jest kilka zupełnie bezpłatnych, całodobowych infolinii, na których znajdziesz pomoc.
Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym, telefon: 800 702 222
Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży: 116 111
Pomoc dla osób w kryzysie - gdzie i jak jej szukać? Więcej informacji TUTAJ.
Zobacz także:
- Tomasz Sekielski o depresji i odejściu z "Newsweeka". "Tracisz sens życia"
- Bartek Jędrzejak szczerze o depresji: "Miałem problem z wyjściem z domu"
- Deynn zmaga się z depresją poporodową. "To jest coś obrzydliwego"
Autorka/Autor: Berenika Olesińska
Źródło: tvn24.pl
Źródło zdjęcia głównego: delihayat/Getty Images