Statystyki śmiertelności seniorów z depresją są zaniżane? "To powinno nas zaniepokoić"

Depresja u seniorów
Depresja u seniorów
Źródło: delihayat/Getty Images
W oficjalnych raportach liczby prób samobójczych wśród osób starszych rosną, ale eksperci ostrzegają, że prawdziwa skala dramatu może być znacznie większa. Wielu seniorów odchodzi powoli - rezygnując z leczenia, jedzenia, kontaktów społecznych. W ten sposób tragedie umykają statystykom, a społeczeństwo zbyt często uznaje cierpienie starszych osób za coś normalnego.
Kluczowe zagadnienia:
  • W 2025 roku 545 seniorów w Polsce próbowało odebrać sobie życie - to najwięcej od pięciu lat.
  • Eksperci ostrzegają: część przypadków nie trafia do statystyk, bo samobójstwa mają "nieoczywisty" charakter.
  • Lekarze wciąż rzadko pytają seniorów o samopoczucie psychiczne.
  • W Polsce działa mniej niż 600 geriatrów - o wiele za mało, by objąć opieką potrzebujących.

Dalsza część tekstu poniżej.

Klatka kluczowa-246208
Dziś Ogólnopolski Dzień Walki z Depresją - napisy
Źródło: Dzień Dobry TVN

Depresja seniorów - niepokojące dane i niewidzialna skala problemu

Według raportu "Samobójstwa i próby samobójcze w Polsce w latach 2020-2025" opracowanego przez Polskie Towarzystwo Suicydologiczne i Fundację "Życie warte jest rozmowy" aż 545 osób po 65. roku życia próbowało w ubiegłym roku odebrać sobie życie. To najwyższy wynik od pięciu lat.

Jednak, jak zwracają uwagę eksperci, rzeczywista liczba prób i zgonów może być znacznie wyższa. Seniorzy częściej niż młodsze osoby decydują się zakończyć życie "po cichu" - na przykład przestając przyjmować leki, jeść czy korzystać z pomocy medycznej. Wtedy trudno jednoznacznie wskazać samobójstwo jako przyczynę śmierci.

- W pracy z osobami po 65. roku życia obserwuję, że zachowania samobójcze to dużo, dużo częstszy problem, niż mogłoby się nam wydawać - mówi Hanna Klawikowska-Kuś, psycholog i psychogerontolog.

Cierpienie, samotność, brak sensu - seniorzy walczą z depresją

Powody, które popychają osoby starsze w stronę rezygnacji z życia, są złożone. Z jednej strony to ból fizyczny, choroby i utrata sprawności. Z drugiej - samotność i poczucie bycia zbędnym.

- Czasem najbardziej samotne są te osoby, które mają dużą rodzinę, ale mało zainteresowaną ich losem - podkreśla Klawikowska-Kuś.

Nie bez znaczenia pozostaje też sytuacja ekonomiczna: niskie emerytury i rosnące koszty utrzymania. U wielu seniorów pojawia się przekonanie, że są ciężarem dla bliskich. To, w połączeniu z utratą poczucia autonomii, może prowadzić do depresji i myśli rezygnacyjnych.

Sygnały depresji seniorów, których nie wolno lekceważyć

Eksperci alarmują, że społeczeństwo oraz rodziny zbyt często bagatelizują niepokojące objawy.

- Społecznie normalizujemy pewną zrzędliwość starszych osób oraz ich apatię. Tymczasem to, że ktoś wycofuje się z relacji, przestaje ekscytować się tym, co wcześniej go zajmowało, zawsze powinno zapalić nam lampkę - wskazuje Klawikowska-Kuś.

Depresja u seniorów może wyglądać inaczej niż u osób młodszych. Zamiast głośnych deklaracji o chęci odebrania sobie życia pojawia się cicha rezygnacja: brak apetytu, unikanie leczenia, porządkowanie spraw, oddawanie osobistych przedmiotów.

- Nie przychodzą na umówione wizyty lekarskie, przestają brać leki. Nie dojadają, nie piją. To wszystko powinno nas zaniepokoić - wylicza psychogerontolog.

Problem pogłębia niedostateczne przygotowanie systemu ochrony zdrowia do pracy z osobami starszymi w kryzysie psychicznym.

- Pacjenci, którzy trafiają do nas na oddział, raczej nie mówią wprost o tym, że chcą albo chcieli zakończyć swoje życie. Czasem zauważamy, że przestali przyjmować leki. Może to wynikać z braku pieniędzy albo z zapomnienia, ale bywa też świadomą decyzją - tłumaczy prof. dr hab. n. med. Piotr Jankowski, kierownik Kliniki Chorób Wewnętrznych i Gerontokardiologii w Szpitalu Orłowskiego w Warszawie.

Jak dodaje, lekarze rzadko interpretują takie zachowania jako sygnał kryzysu psychicznego. W Polsce brakuje specjalistów - geriatrów jest poniżej 600, czyli około pięć razy mniej, niż wymaga obecna struktura demograficzna.

Więcej informacji o depresji wśród seniorów znajdziesz na stronie tvn24.pl w artykule autorstwa Zuzanny Kuffel.

Myśli samobójcze - gdzie szukać pomocy? 

Jeśli masz objawy kryzysu emocjonalnego - nie czekaj. W Polsce dostępnych jest kilka zupełnie bezpłatnych, całodobowych infolinii, na których znajdziesz pomoc. 

Centrum Wsparcia dla Osób Dorosłych w Kryzysie Psychicznym, telefon: 800 702 222 

Telefon zaufania dla dzieci i młodzieży: 116 111 

Pomoc dla osób w kryzysie - gdzie i jak jej szukać? Więcej informacji TUTAJ

Zobacz także:

Czytaj także: