Dalsza część artykułu znajduje się pod materiałem wideo
- Analiza 23 badań obejmujących ponad 1,9 mln osób wykazała, że osoby z ADHD są o blisko 50 proc. bardziej narażone na dolegliwości układu pokarmowego.
- U osób z ADHD ryzyko zaparć jest niemal dwukrotnie wyższe, ryzyko zespołu jelita drażliwego wzrasta o 58 proc., a ryzyko nietrzymania kału jest ponad czterokrotnie większe.
- Badanie nie dowodzi, że ADHD powoduje problemy trawienne. Potencjalne czynniki obejmują nieregularne odżywianie, działania niepożądane leków oraz różnice w mikrobiocie jelitowej.
ADHD a układ trawienny
ADHD wiąże się ze znacznie częstszym występowaniem problemów z układem trawiennym – ryzyko zaparć u osób z tym zaburzeniem rozwojowym jest niemal dwukrotnie wyższe, a ryzyko wystąpienia zespołu jelita drażliwego - o 58 proc. większe – wykazała analiza danych ponad 1,9 mln osób.
Artykuł na ten temat ukazał się na łamach czasopisma "Journal of Attention Disorders".
Dotychczas dobrze udokumentowano problemy z układem pokarmowym u osób z zaburzeniami ze spektrum autyzmu. Nie było jednak pełnych danych na temat częstości występowania problemów żołądkowo-jelitowych u osób z ADHD.
Badacze z University of Warwick (Coventry, Wielka Brytania) przeanalizowali dane pochodzące z 23 badań, przeprowadzonych w takich krajach jak USA, Szwecja, Niemcy i Korea Południowa. Wiek uczestników mieścił się w przedziale od 2 do 65 lat. Łącznie wzięło w nich udział ponad 1,9 mln osób.
ADHD powiązano z problemami jelitowymi
Okazało się, że osoby z ADHD były o blisko 50 proc. bardziej narażone na występowanie objawów ze strony układu pokarmowego niż osoby bez tego zaburzenia. Osoby z ADHD miały prawie dwukrotnie wyższe ryzyko zaparć, o 58 proc. wyższą częstość występowania zespołu jelita drażliwego i ponad czterokrotnie wyższe ryzyko enkoprezy (nietrzymania kału).
- Prawie każdy z analizowanych przez nas objawów ze strony układu pokarmowego – zaparcia, zespół jelita drażliwego (IBS), a nawet niestrawność – wydawał się mieć związek z ADHD – skomentowała współautorka badania Sarah Blake z Warwick Medical School. Jak podkreśliła, objawy te mogą znacząco wpływać na codzienne życie pacjentów, a jednak łatwo je przeoczyć, gdy uwaga skupia się wyłącznie na samym ADHD.
Naukowcy nie potrafią jeszcze dokładnie wyjaśnić, dlaczego ADHD i problemy trawienne są ze sobą powiązane, jednak przypuszczają, że może się na to składać kilka czynników. Cechy osób z ADHD, takie jak impulsywność czy nieregularne spożywanie posiłków, mogą wpływać na stan układu trawiennego. Również leki stosowane w leczeniu ADHD mogą dawać działania uboczne ze strony przewodu pokarmowego, w tym zaparcia.
Kolejnym czynnikiem, który potencjalnie może mieć wpływ na ten związek, jest mikrobiota jelitowa. Wcześniejsze badania wskazywały na istnienie zależności między ADHD a odmiennym składem bakterii jelitowych, które mogą wpływać na komunikację między układem pokarmowym a mózgiem za pośrednictwem nerwu błędnego – jednej z głównych dróg łączących jelita z mózgiem (tzw. oś jelito-mózg).
ADHD powoduje problemy trawienne?
Autorzy pracy zaznaczają zarazem, że wyniki ich analizy nie dowodzą, iż samo ADHD jest przyczyną problemów trawiennych. Konieczne będą dalsze badania, aby ustalić, w jakim stopniu za tę zależność odpowiadają czynniki biologiczne, a w jakim stopniu może ona wynikać ze stosowania leków lub z innych czynników, przekonują.
- Nie możemy jeszcze stwierdzić, że to ADHD powoduje problemy jelitowe, ani dokładnie określić, co stoi u podstaw tego związku, jednak zaobserwowana prawidłowość jest na tyle wyraźna, iż zasługuje na uwagę. Lekarze opiekujący się osobami z ADHD mogą rozważyć pytania o objawy ze strony układu pokarmowego, zwłaszcza jeśli mogą one wpływać na jakość życia pacjentów – skomentował współautor pracy dr Saran Shantikumar z Warwick Medical School. - Osoby zmagające się z bardziej złożonymi dolegliwościami żołądkowo-jelitowymi mogą również odnieść korzyści ze wsparcia dietetyka lub gastroenterologa - dodał.
Szacuje się, że ADHD dotyczy około 5 proc. dzieci i 3–4 proc. dorosłych na całym świecie, przy czym w ciągu ostatnich czterech dekad odnotowano gwałtowny wzrost liczby diagnozowanych przypadków tego zaburzenia.
Zobacz także:
- "Diagnoza nie powinna być ani etykietą, ani usprawiedliwieniem". Czym jest ADHD i skąd się bierze?
- U dorosłych także diagnozowane jest ADHD. "To nie tylko impulsywne jedzenie czy zakupy"
- ADHD u dorosłych – jakie są przyczyny, objawy i leczenie choroby?