Dalsza część tekstu pod materiałem wideo.
Fenyloalanina stanowi jeden z 20 aminokwasów, będących kluczowym budulcem większości białek. Ma bardzo szerokie zastosowanie – zwłaszcza wśród sportowców, ponieważ wspomaga niwelowanie bólu powysiłkowego. Czy potrzebna jest także osobom nieuprawiającym sportu?
Jakie jest działanie fenyloalaniny?
Wyróżniamy 3 rodzaje fenyloalaniny:
- D–fenyloalanina otrzymywana w sposób syntetyczny,
- L–fenyloalanina występująca naturalnie w pożywieniu,
- DL–fenyloalanina.
Najważniejszą rolą tych aminokwasów w ludzkim organizmie jest udział w produkcji neuroprzekaźników (dopaminy, noradrenaliny i epinefryny), mających istotny wpływ na działanie ludzkiej psychiki. Dzięki nim możliwa jest poprawa zdolności kognitywnych, czyli m.in. pamięci, logicznego rozumowania, umiejętności selekcjonowania bodźców oraz spostrzegawczości. Znacząco poprawia także nastrój. Uważa się, że dzięki swojemu działaniu fenyloalanina może mieć zastosowanie w leczeniu depresji, jednak nie zostało to potwierdzone naukowo. Fenyloalanina poprawia także jakość snu oraz podnosi poziom libido. Aminokwas ten wykorzystywany jest również do leczenia bielactwa.
Wśród sportowców bardzo docenianym działaniem fenyloalaniny jest poprawa aktywności tarczycy, której hormony biorą udział w procesach metabolizmu organizmu. Wspomagają one utrzymanie masy ciała dzięki optymalizacji trawienia tłuszczów oraz ograniczeniu apetytu. Te właściwości fenyloalaniny stosowane są bardzo często w leczeniu otyłości. Dodatkowo sportowcy cenią jej działanie przyspieszające regenerację po treningu oraz niwelowanie bólu mięśni.
Występowanie fenyloalaniny
Naturalna L–fenyloalanina jest aminokwasem, który znajduje się w dużych ilościach w produktach odzwierzęcych – głównie w mięsie, rybach, mleku, serach i jajach. Występuje także w strączkach (w fasoli, soczewicy i soi), owocach oraz warzywach. Jej najlepszymi źródłami są proszek jajeczny, mąka sojowa pełnotłusta oraz parmezan. Bardzo dużo fenyloalaniny znajduje się także w produktach słodzonych aspartamem. Co ważne, często stanowi ona także dodatek w odżywkach białkowych oraz aminokwasach EAA suplementowanych przez sportowców.
Fenyloalanina – gdzie kupić i jak stosować?
Oprócz przyjmowania fenyloalaniny w naturalnej formie można ją także suplementować. Na rynku dostępna jest cała gama produktów z tym aminokwasem – m.in. kapsułki, proszek do rozpuszczania oraz maści do stosowania zewnętrznego. Można kupić je w sklepach oraz na tzw. wyspach z suplementami diety, a także na stronach internetowych producentów artykułów dla sportowców. Fenyloalanina dostępna jest także w aptekach.
Suplementując sztucznie ten aminokwas, należy pamiętać, że nie można spożywać dawki większej niż 14 mg na każdy kilogram masy ciała na dobę. Standardowo powinno się suplementować od 750 do 2100 mg na 24 godziny, jednak według specjalistów powinno to być maksymalnie 500 mg na dobę (dotyczy to sportowców zarówno w dni treningowe, jak i nietreningowe oraz pozostałych osób) – jest to optymalna dawka. Przy leczeniu depresji dawki są mniejsze. Dla organizmu silnie toksyczne będzie spożycie powyżej 5000 mg aminokwasu w czasie doby.
Przeciwwskazania do stosowania fenyloalaniny
Przeciwwskazaniem do suplementowania fenyloalaniny jest stosowanie leków antypsychotycznych oraz antydepresyjnych. Tego aminokwasu nie powinny przyjmować także kobiety w ciąży oraz osoby z nadciśnieniem tętniczym – kategorycznie odradzane jest także spożywanie produktów z aspartamem, który znacznie podnosi ciśnienie krwi.
Czy fenyloalanina jest szkodliwa?
Szkodliwość fenyloalaniny najczęściej ma swoje odzwierciedlenie w przypadku niedoboru lub przedawkowania. Niewystarczająca ilość tego aminokwasu w organizmie może doprowadzić do obniżenia zdolności intelektualnych, a także zaburzeń pamięci. Wpływa również na pogorszenie się nastroju i pojawienie się stanów depresyjnych. Niedobór fenyloalaniny wpływ ma nie tylko na umysł, ale i ciało – doprowadza do nadmiernego wypadania włosów, łamliwości paznokci oraz spowolnienia wzrostu u dzieci. Zmniejszeniu może ulec także popęd seksualny. Równie groźny co niedobór jest nadmiar tego związku chemicznego. Przedawkowanie fenyloalaniny również może doprowadzić do wahań nastroju oraz załamań nerwowych. Jej nadmiar wpływa także na zaburzenia miesiączkowania u kobiet. Zbyt duża dawka fenyloalaniny jest niebezpieczna dla płodu - jej nadmiar może wywołać upośledzenie rozwoju umysłowego dziecka na skutek uszkodzenia cewy nerwowej oraz wady serca.
Zobacz także:
- Lek na cukrzycę i otyłość może wydłużać życie? Są nowe ustalenia badaczy
- Czworonożny sojusznik w walce ze stresem. Czy psy mogą pomagać nastolatkom?
- Edukacja zdrowotna i seksualna w szkołach, MEN szykuje zmiany. Czy będą oceny?