Dalsza część artykułu znajduje się pod materiałem wideo
- Około 10% nastolatków doświadcza lęku społecznego, czyli silnej i utrudniającej funkcjonowanie obawy przed oceną rówieśników.
- Towarzystwo psa i opieka nad nim wiązały się ze zdrowszym radzeniem sobie ze stresem społecznym, m.in. poprzez rozwiązywanie problemów, regulowanie emocji i pozytywne myślenie.
- Trudna relacja z psem lub traktowanie go jako substytutu kontaktów z ludźmi wiązały się z mniej korzystnymi strategiami, takimi jak unikanie, zaprzeczanie i rozpamiętywanie negatywnych doświadczeń.
Pewne cechy relacji nastolatków z ich psami mogą pomóc im lepiej radzić sobie ze stresem w relacjach z rówieśnikami i z lękiem społecznym – wynika z pracy, którą publikuje czasopismo „Journal of Adolescence”.
Lęk społeczny u nastolatków – skala problemu
Autorzy pracy – naukowcy z Tufts University w Medford (Massachusetts, USA) – przypomnieli, że około jeden na dziesięciu nastolatków doświadcza lęku społecznego, czyli uporczywych i utrudniających funkcjonowanie obaw przed oceną ze strony kolegów z klasy i innych rówieśników.
W najnowszym badaniu naukowcy sprawdzali, w jaki sposób psy mogą pomagać nastolatkom w konstruktywnym radzeniu sobie ze stresem społecznym.
- W okresie dojrzewania młodzi ludzie kształtują poczucie własnej tożsamości. Nastolatki przechodzą naturalną przemianę, w której rówieśnicy zastępują rodziców jako najważniejsze osoby w ich relacjach. Proces ten wiąże się z naturalnym rozchwianiem emocjonalnym, co u niektórych młodych ludzi może wywoływać silny niepokój – przypomniała główna autorka pracy dr Megan Mueller.
W jej ocenie psy pod wieloma względami mogą stanowić pomost między rodziną a rówieśnikami, ponieważ należą do rodziny i mogą dostarczać wsparcia społecznego oraz pomóc w regulowaniu emocji.
Jak zbadano wpływ psów na stres społeczny młodzieży?
Badaniem objęto 514 amerykańskich nastolatków w wieku 13-17 lat z wysokim poziomem lęku społecznego, a także w każdym przypadku jednego z rodziców. Zarówno młodzi ludzie, jak i rodzice wypełniali kwestionariusze, które pomogły zebrać informacje na temat relacji nastolatka z psem oraz sposobów radzenia sobie ze stresem wynikającym z kontaktów rówieśniczych.
Naukowcy wykorzystali modele statystyczne, aby sprawdzić, czy określone aspekty relacji nastolatka z psem – takie jak np. uczucie przywiązania, opieka nad zwierzęciem, poczucie wsparcia emocjonalnego, trudności behawioralne, postrzeganie relacji z psem jako substytutu relacji z ludźmi – wiążą się z różnymi stylami radzenia sobie ze stresem w relacjach z rówieśnikami.
Opieka nad psem może wspierać zdrowe radzenie sobie ze stresem
Okazało się, że pewne cechy relacji nastolatka z psem mogą wpływać na to, w jaki sposób młody człowiek radzi sobie ze stresem społecznym. Zarówno towarzystwo psa, jak i opieka nad nim wiązały się ze stosowaniem przez młodzież zdrowszych sposobów radzenia sobie ze stresem w relacji z rówieśnikami, np. poprzez rozwiązywanie problemów, pozytywne myślenie, regulację emocji czy wyrażanie emocji.
Trudna relacja z psem a niekorzystne strategie radzenia sobie
Uczucie przywiązania do psa nie wpływało w istotny sposób na styl radzenia sobie ze stresem społecznym. Różne trudności w relacji z psem, np. frustracja spowodowana nawykiem psa do gryzienia butów, wiązały się z mniej zdrowymi strategiami radzenia sobie ze stresem rówieśniczym, takimi jak: unikanie, zaprzeczanie, ruminacje (uporczywe analizowanie przeszłych wydarzeń, błędów lub negatywnych emocji) lub emocjonalne odrętwienie.
Wsparcie emocjonalne psa nie zawsze przynosi oczekiwane efekty
Badacze spodziewali się, że poczucie wsparcia emocjonalnego ze strony psa będzie częściej wiązać się ze zdrowymi strategiami radzenia sobie z problemami, a rzadziej z mechanizmami nieadaptacyjnymi. Wyniki wskazały jednak na coś odwrotnego: poczucie wsparcia emocjonalnego ze strony psa rzadziej wiązało się z pozytywnym myśleniem, a częściej z uporczywym rozpamiętywaniem negatywnych myśli.
Pies jako substytut relacji z ludźmi może być sygnałem ostrzegawczym
Postrzeganie psów jako substytutów ludzi – na przykład uznawanie psa za ważniejszego przyjaciela niż jakikolwiek rówieśnik – również wiązało się z mniej korzystnymi strategiami radzenia sobie z trudnościami w relacjach. „Jednym z możliwych wyjaśnień jest to, że sytuacja, w której pies staje się dla nastolatka głównym źródłem wsparcia społecznego, może świadczyć o braku innych więzi społecznych” – skomentowała Mueller.
Relacja nastolatka z psem wymaga dalszych badań
Autorzy pracy liczą, że dalsze badania pozwolą im lepiej zrozumieć zależność między relacją z psem a sposobami radzenia sobie nastolatków ze stresem społecznym. „Obecnie obserwujemy młodych ludzi i ich psy, aby lepiej zrozumieć, jak kształtują się te relacje i czy czynniki takie jak osobowość psa, jego zachowanie oraz dopasowanie do nastolatka wpływają na sposób, w jaki młodzi ludzie radzą sobie z problemami, a także na ich dobrostan” – podsumowała Mueller.
Zobacz także:
- Stany lękowe – rodzaje, przyczyny i leczenie
- Do czego prowadzi nieśmiałość i jak sobie z nią radzić? "Mogą pojawić się fobie społeczne, unikanie"
- Jak wygląda życie z nerwicą i stanami lękowymi? "Człowiek jest w ciągłym napięciu"