Rak szyjki macicy - objawy, które może powodować
We wczesnym stadium choroba może przebiegać bezobjawowo, dlatego profilaktycznych badań przesiewowych nie można zastąpić obserwowaniem organizmu. Wraz z rozwojem nowotworu mogą natomiast wystąpić nieprawidłowe krwawienia i upławy. Charakter oraz nasilenie dolegliwości zależą m.in. od stopnia zaawansowania choroby. Do objawów wymagających wyjaśnienia należą przede wszystkim:
- krwawienie po stosunku,
- krwawienia między miesiączkami,
- krwawienie z dróg rodnych po menopauzie,
- nietypowa lub podbarwiona krwią wydzielina z pochwy,
- ból w obrębie miednicy lub podczas współżycia [6, 7].
W bardziej zaawansowanej chorobie mogą wystąpić dolegliwości związane z naciekaniem sąsiednich tkanek i narządów (np. przymaciczy i pęcherza moczowego). Samo pojawienie się któregokolwiek z wymienionych objawów nie przesądza jednak o nowotworze – podobne dolegliwości występują również w innych chorobach ginekologicznych [1].
Cytologia, kolposkopia i biopsja - jak rozpoznaje się raka szyjki macicy?
Cytologia jest badaniem przesiewowym pozwalającym wykrywać nieprawidłowości komórek szyjki macicy, ale nie stanowi sama w sobie ostatecznego rozpoznania raka. Nieprawidłowy wynik może być wskazaniem do dalszej diagnostyki, której zakres zależy m.in. od rodzaju stwierdzonych zmian i wyników badań HPV.
Istotną rolę odgrywa również kolposkopia, podczas której lekarz ogląda szyjkę macicy w powiększeniu i może pobrać materiał z podejrzanego obszaru. Ostateczne rozpoznanie nowotworu opiera się na ocenie histopatologicznej pobranej tkanki [2].
Po potwierdzeniu raka konieczne jest określenie jego zaawansowania, ponieważ wpływa ono bezpośrednio na wybór leczenia. Ocenia się m.in. wielkość guza, miejscowy zasięg choroby oraz stan węzłów chłonnych i obecność przerzutów. W diagnostyce obrazowej wykorzystuje się m.in. rezonans magnetyczny miednicy, ultrasonografię, tomografię komputerową oraz PET-TK, a dobór badań zależy od sytuacji klinicznej [4].
Jak leczy się raka szyjki macicy?
Leczenie raka szyjki macicy zależy przede wszystkim od:
- stopnia zaawansowania raka,
- wielkości guza,
- zajęcia węzłów chłonnych,
- cech histopatologicznych,
- stanu pacjentki.
W wybranych wczesnych stadiach stosuje się leczenie chirurgiczne. Jego zakres może być różny – od oszczędzających zabiegów wykonywanych u starannie zakwalifikowanych pacjentek po operacje obejmujące usunięcie macicy. W planowaniu leczenia uwzględnia się również ocenę węzłów chłonnych.
W miejscowo zaawansowanym raku podstawową rolę odgrywa radioterapia skojarzona z leczeniem systemowym oraz brachyterapią, czyli formą radioterapii umożliwiającą dostarczenie wysokiej dawki promieniowania bezpośrednio w obszar guza. W chorobie nawrotowej lub przerzutowej wykorzystuje się leczenie systemowe, którego dobór zależy od wcześniejszej terapii i cech nowotworu [6, 8]. Współczesne schematy mogą obejmować chemioterapię, immunoterapię i inne terapie ukierunkowane.
Konizacja szyjki macicy - kiedy może być częścią postępowania?
Konizacja szyjki macicy polega na wycięciu stożkowatego fragmentu szyjki obejmującego zmieniony obszar oraz część kanału szyjki macicy [5, 6]. Zabieg może pełnić funkcję diagnostyczną, ponieważ umożliwia dokładną ocenę histopatologiczną usuniętego materiału, w tym określenie głębokości naciekania oraz marginesów. Nie należy jednak utożsamiać konizacji szyjki macicy z uniwersalną metodą leczenia każdego raka szyjki macicy.
U odpowiednio zakwalifikowanych pacjentek z bardzo wczesnym stadium choroby konizacja może być elementem leczenia oszczędzającego płodność [3]. Decyzja wymaga dokładnej oceny cech guza i ryzyka onkologicznego. W części przypadków konieczna jest również ocena węzłów chłonnych. Takie postępowanie powinno być jednak prowadzone w doświadczonych ośrodkach i dotyczy wyselekcjonowanej grupy pacjentek. Więcej o konizacji szyjki macicy przeczytaj na stronie https://hpv.pl/blog/konizacja-szyjki-macicy-czym-jest-i-jak-przebiega-zabieg/.
Źródła:
1. Boemi S., Pavan M., Siena R. i in., Locally Advanced Cervical Cancer: Multiparametric MRI in Gynecologic Oncology and Precision Medicine, Diagnostics (Basel). 2025, 15(22): 2858.
2. Bulten J., Horvat R., Jordan J. i in., European guidelines for quality assurance in cervical histopathology, Acta Oncol. 2011, 50(5): 611–620.
3. Ditto A., Martinelli F., Dri M. i in., Fertility-sparing treatment with conization versus radical hysterectomy in patients with early-stage cervical cancer: inverse propensity score weighted analysis, Int J Gynecol Cancer. 2024, 34(10): 1529–1535.
4. Fischerova D., Frühauf F., Burgetova A. i in., The Role of Imaging in Cervical Cancer Staging: ESGO/ESTRO/ESP Guidelines (Update 2023), Cancers (Basel). 2024, 16(4): 775.
5. Kyrgiou M., Athanasiou A., Arbyn M. i in., Terminology for cone dimensions after local conservative treatment for cervical intraepithelial neoplasia and early invasive cervical cancer: 2022 consensus recommendations from ESGO, EFC, IFCPC, and ESP, Lancet Oncol. 2022, 23(8): e385–e392.
6. MSD, Rak szyjki macicy – co to za choroba? Objawy, przyczyny, szczepienie przeciw HPV, 2.09.2025, online: https://hpv.pl/blog/rak-szyjki-macicy-objawy-przyczyny-szczepienie-przeciw-hpv/#przyczyny.
7. Myriokefalitaki E., Potdar N., Barnfield L. i in., Cervical cancer still presents symptomatically 20 years after the introduction of a structured national screening programme, Cytopathology. 2016, 27(4): 229–236.
8. Sznurkowski J., Bodnar L., Szylberg Ł. i in., The Polish Society of Gynecological Oncology Guidelines for the Diagnosis and Treatment of Cervical Cancer (v2024.0), J Clin Med. 2024, 13(15): 4351.
Jest to ogólna informacja dla pacjentów. Pierwszym źródłem informacji na temat Pana/Pani stanu zdrowia i przebiegu leczenia powinien być lekarz prowadzący, dlatego w razie jakichkolwiek pytań dotyczących stanu zdrowia i przebiegu leczenia proszę zwrócić się do swojego lekarza. Niniejsza informacja nie zastępuje porady lekarskiej. Zawsze, przed zastosowaniem porad zawartych w niniejszym materiale, należy skonsultować się z lekarzem prowadzącym.