Dalsza część artykułu znajduje się pod materiałem wideo
- Badaczki z Uniwersytetu Warszawskiego i Katolickiego Uniwersytetu Lubelskiego ustaliły, że phubbing - ignorowanie partnerki na rzecz telefonu - może zwiększać ryzyko depresji poporodowej u kobiet.
- Kluczowym czynnikiem okazało się nie to, jak często partner korzysta z telefonu, lecz subiektywne poczucie kobiety, że jest ignorowana, szczególnie w trzecim trymestrze ciąży.
- Autorzy badania podkreślają, że edukacja przyszłych rodziców powinna obejmować temat wpływu korzystania ze smartfonów na relacje i wsparcie emocjonalne w związku, by zapobiegać problemom psychicznym po porodzie.
Co to jest phubbing i dlaczego ma znaczenie?
Słowo phubbing pochodzi z połączenia angielskich terminów phone (telefon) i snubbing (lekceważenie). Oznacza sytuację, w której jedna osoba podczas interakcji społecznej koncentruje się na telefonie, ignorując obecność drugiej. Choć zjawisko to wydaje się powszechne i często bagatelizowane, coraz więcej badań wskazuje, że może ono negatywnie wpływać na relacje, poczucie więzi i zadowolenie z kontaktów interpersonalnych.
Zgodnie z Interpersonalnym Modelem Intymności Reisa i Shavera, poczucie bliskości w związku opiera się na wzajemnej uwadze i responsywności partnerów. Brak zaangażowania emocjonalnego - np. poprzez ciągłe spoglądanie w ekran - może osłabiać relację, wywoływać poczucie odrzucenia i obniżać poczucie wsparcia.
Badanie: kiedy phubbing może być szczególnie szkodliwy?
Międzynarodowy zespół, w skład którego weszły m.in. dr Małgorzata Sobol z Uniwersytetu Warszawskiego oraz prof. Agata Błachnio z KUL, przeprowadził badanie podłużne z udziałem 30 par we Włoszech. Uczestników oceniano trzykrotnie: w pierwszym i trzecim trymestrze ciąży oraz w ciągu trzech miesięcy po porodzie. Kobiety prowadziły internetowe dzienniki, w których opisywały, jak często czuły się ignorowane przez partnera na rzecz telefonu, a mężczyźni wypełniali kwestionariusze dotyczące własnych zachowań.
Analiza wykazała, że nie częstotliwość korzystania z telefonu przez mężczyznę, lecz subiektywne poczucie kobiety, że jest ignorowana, wiązało się z nasileniem objawów depresji poporodowej. Im silniejsze było to poczucie w trzecim trymestrze ciąży, tym wyższe ryzyko wystąpienia depresji po porodzie.
Dlaczego końcówka ciąży jest tak wrażliwa?
Zdaniem autorek, ostatni trymestr ciąży to okres szczególnej potrzeby wsparcia emocjonalnego ze strony partnera. Zgodnie z koncepcją "gniazdowania", kobieta przygotowująca się do porodu koncentruje się na tworzeniu bezpiecznego i wspierającego otoczenia dla dziecka. Jeśli w tym czasie partner wydaje się obojętny lub emocjonalnie niedostępny – np. poprzez ciągłe korzystanie z telefonu - może to rodzić poczucie zagrożenia, lęk, złość i samotność.
Warto również pamiętać, że wiele kobiet w późnej ciąży doświadcza obniżonego poczucia atrakcyjności, co może zwiększać wrażliwość na sygnały braku zainteresowania ze strony partnera. W tej sytuacji phubbing może być interpretowany jako przejaw chłodu emocjonalnego lub nawet zainteresowania innymi osobami.
Mężczyźni nie zawsze są świadomi swojego wpływu
Co ciekawe, badanie nie wykazało związku między tym, jak mężczyźni sami oceniali swoje korzystanie z telefonu, a nasileniem objawów depresji u partnerek. Oznacza to, że panowie często nie zdają sobie sprawy, iż ich zachowanie może być odbierane jako lekceważące lub raniące.
Depresja poporodowa u kobiet
Depresja poporodowa dotyka około 17 procent kobiet na świecie i stanowi jedno z najczęstszych zaburzeń psychicznych okresu okołoporodowego. Jej rozwój zależy od wielu czynników biologicznych, psychologicznych i społecznych – a świadomość tych czynników pozwala skuteczniej im zapobiegać.
Autorki badania podkreślają, że edukacja przyszłych rodziców powinna obejmować także temat wpływu korzystania ze smartfonów na relacje i zdrowie psychiczne. Zwrócenie uwagi na to, jak partnerzy wzajemnie odbierają swoje zachowania, może pomóc w budowaniu lepszego wsparcia emocjonalnego i zmniejszeniu ryzyka depresji poporodowej.
Zobacz także:
- Podczas spotkań coraz częściej uprawiamy phubbing. "Wyniszcza relacje"
- Niewinny nawyk dorosłych może prowadzić do dziecięcej depresji. Czym jest phubbing?
- Phubbing może zniszczyć każdą relację? "Te zachowania wpływają na satysfakcję małżeńską"