Dalsza część artykułu znajduje się pod materiałem wideo
- Boczniaki to saprotrofy rozkładające martwe drewno; w naturze rosną m.in. na pniakach topoli, wierzby, akacji i buka.
- Domowa uprawa na gotowym balocie wymaga temperatury 8–15°C, odpowiedniej wilgotności oraz około 8 godzin światła dziennie po pojawieniu się zawiązków. Z jednego balotu można zebrać 5–7 kg grzybów.
- Opłacalność większej uprawy zależy od jakości warunków i popytu. Za rentowną uznaje się produkcję, w której pierwszy rzut pokrywa koszty, a drugi i trzeci przynoszą zysk.
Zainteresowanie boczniakami nie słabnie. Choć nie są tak popularne, jak na przykład pieczarki, ze względu na swój wyjątkowy smak i konsystencję, a także wartości odżywcze, są chętnie wybierane przed konsumentów, zwłaszcza tych, którzy już je poznali. Boczniaki to saprotrofy, których zadaniem w przyrodzie jest rozkładanie martwego drewna. Można je spotkać w lasach praktycznie na całym świecie, także w Europie. W warunkach naturalnych występują na pniakach takich drzew jak topola czy wierzba oraz akacja i buk. Owocniki tych grzybów pojawiają się dopiero w listopadzie, choć w przypadku lżejszej zimy można na nie trafić także w styczniu i lutym.
Jak wygląda hodowla boczniaka w domu?
Niewiele osób zdaje sobie sprawę, że boczniaki można także uprawiać samodzielnie w domowych warunkach. Jest to bardzo proste, wystarczy jedynie kupić grzybnię na gotowym podłożu nazywanym potocznie balotem. Uprawa boczniaka na balotach rozpoczyna się od jego ustawienia w chłodnym miejscu w temperaturze od 8 do 15℃. Zazwyczaj takie warunki panują w garażach czy piwnicach i dlatego domową uprawę boczniaka nazywa się hodowlą garażową.
Kiedy zaczną pojawiać się pierwsze zawiązki z grzybami, należy zapewnić im dostęp do światła przez jakieś 8 godzin dziennie. Może to być światło zarówno naturalne, jak i sztuczne, które zapewni świecąca na biało świetlówka. Istotnym aspektem przy uprawie balotowej boczniaków jest nawilżanie balotów. W tym celu należy balot ustawić nad pojemnikiem z wodą. Nie powinien jednak jej dotykać.
Zwilżać należy jedynie owocniki, które osiągnęły wielkość od 2 do 3 centymetrów. Trzeba to robić zwłaszcza w bardzo suche i słoneczne dni. Z kolei grzybów wilgotnych nie wolno podlewać, gdyż może się zdarzyć, że pożółkną, zaczną zasychać lub wyrosną nieco zdeformowane.
Wiele osób decyduje się na umieszczenie balotów w dołach wykopanych w ziemi w zacienionym miejscu, co także daje bardzo dobre efekty. Do zbiorów grzybów w domowej hodowli boczniaka należy przystąpić w momencie, gdy brzegi kapeluszy u znacznej części owocników będą wyprostowane. Wówczas należy wykręcać całe kępy. Błędem jest wyrywanie kęp boczniaków wraz z podłożem.
Z jednego balotu można zebrać nawet od 5 do 7 kilogramów grzybów. Pojawiają się kilkoma rzutami, przy czym najbardziej obfite są pierwsze trzy. Po zebraniu pierwszych grzybów należy pamiętać o utrzymywaniu odpowiedniej wilgotności balotu. Kolejny rzut powinien być gotowy po około 2–3 tygodniach.
Hodowla boczniaka na większą skalę
Boczniaki to dobry pomysł na interes zwłaszcza dla osób, które posiadają niezagospodarowane budynki wymagające jedynie odpowiedniego przystosowania, by zapewnić grzybom odpowiedni mikroklimat. Uprawa boczniaków, która pozwoli uzyskać grzyby dobrej jakości, jest możliwa jedynie w przypadku, gdy spełni się ich wszystkie wymagania.
Hodowla boczniaka na słomie zakłada przygotowanie podłoża ze słomy zbóż twardych lub z rzepaku z domieszką takich materiałów organicznych, jak na przykład otręby pszenne czy kolby kukurydzy, które mają za zadanie wzbogacenie składu chemicznego podłoża.
Kolejny etap hodowli boczniaków to nawilżanie podłoża do 70–72%, co umożliwia prawidłowy rozwój grzybni.
Następnie należy przeprowadzić odkażanie, które uchodzi za najtrudniejszy etap produkcji boczniaków. Polega ono na pozbyciu się mikroorganizmów poprzez podniesienie temperatury podłoża do 60℃. Odkażanie powinno trwać kilkanaście godzin, w czasie których należy utrzymywać wysoką wilgotność.
Potem przychodzi czas na inokulację. W sterylnych warunkach do odkażonego podłoża umieszczonego w foliowych pojemnikach dodawana jest grzybnia, czyli tak zwana kostka. W tym czasie ważna jest nie tylko wysoka wilgotność, która powinna mieścić się w przedziale od 80 do 85%, ale również odpowiednia temperatura od 22 do 24℃.
Na etapie inkubacji podłoże z przerośniętą grzybnią należy przenieść do pomieszczenia, gdzie boczniaki będą mogły dojrzeć. Wówczas potrzebna im będzie spora wilgotność powietrza oraz dostęp do światła.
Ostatni etap to zbiór grzybów. Czas od pokazania się zawiązków owocników do zbioru może się różnić w zależności od odmiany.
Uprawa boczniaka – opłacalność
To, czy uprawa boczniaka będzie opłacalna, zależy od wielu czynników. Im lepsze warunki zapewni się grzybom, tym lepsza będzie jakość produktu, a co za tym idzie cena. Opłacalność zależy także od popytu, który może być różny w różnych latach. O opłacalności uprawy boczniaków można mówić wtedy, gdy dochód z pierwszego rzutu pokryje koszty produkcji, natomiast drugi i trzeci rzut będą stanowiły czysty dochód.
Zobacz także:
- Gdzie można zbierać grzyby w okolicach Warszawy? Oto najlepsze miejscówki
- Bezpieczne grzybobranie. GIS: "Nieodpowiednie rozpoznanie może prowadzić do zagrożenia życia"
- Grzyby z gąbką, czyli rurkowe, też mogą być niejadalne i trujące. Które są niebezpieczne?