Wirus HPV jest przyczyną wielu groźnych chorób u kobiet i mężczyzn. Jakie działania profilaktyczne można podjąć?
HPV - profilaktyka zamiast strachu
Szczepienie przeciw HPV to bardzo ważny element profilaktyki zdrowotnej, który może pomóc zapobiegać wielu chorobom nowotworowym.
- Wirus HPV to wirus brodawczaka ludzkiego. Można się zakazić głównie drogą kontaktów płciowych. To taki wirus, z którym większość naszego społeczeństwa ma do czynienia w ciągu swojego życia. Wiemy na pewno, że to jeden z czynników odpowiedzialnych za raka szyjki macicy, ale nie tylko. To dobra wiadomość, że mamy szczepionkę, bo to oznacza, że mamy szczepionkę przeciwko rakowi. (...) W 90 proc. nas chroni przed rakiem szyjki macicy. Ale musimy pamiętać, że to nie jest tylko rak szyjki macicy, ale też rak sromu, odbytu, niektóre nowotwory głowy i szyi, rak prącia u mężczyzn. Szczepieniami są objęte nie tylko dziewczęta, ale też chłopcy. Chłopcy nie tylko są nosicielami, ale też sami mogą chorować - zaznaczyła dr n. med. Magdalena Cedzyńska z Narodowego Instytutu Onkologii im. Marii Skłodowskiej-Curie oraz Państwowego Instytutu Badawczego.
Ile potrzeba dawek szczepionki, by skutecznie nas chroniła?
- Szczepionka wystarcza na całe życie. Przyjmujemy dwie dawki w odstępie 6-12 miesięcy. To nam daje skuteczność - wskazała ekspertka.
Powszechny program szczepień przeciw HPV obowiązuje m.in. w Australii. Wprowadzono go już w 2007 roku.
- W Australii do 2028 roku zamierzają pozbyć się raka szyjki macicy zupełnie. Jeżeli będą 4 przypadki na 100 tys. to mówimy o tym, że to jest zero. Oni mają taki cel. Niektóre kraje w Europie też już tak robią, np. kraje skandynawskie czy Szkocja - wyjaśniła dr Cedzyńska.
Ewa Pasztaleniec jest mamą 12-letniej Apolonii oraz 8-letniej Stelli. Zaszczepiła starszą córkę przeciwko HPV, a w przyszłości planuje też zaszczepić młodszą pociechę.
- Apolonia ma prawie 13 lat, została zaszczepiona miesiąc temu. Wierzę w tę szczepionkę. Sama byłam zaszczepiona i wierzę w jej skuteczność - zaznaczyła Pasztaleniec.
Ewa rozmawiała z córką przed szczepieniem i wyjaśniła jej, dlaczego warto skorzystać z tej możliwości.
- To było istotne, że ta szczepionka będzie w rękę, a nie na przykład w miejsce intymne - dodała mama dwóch córek.
Całą rozmowę w Dzień Dobry TVN można znaleźć w materiale wideo.
HPV - powszechny problem wśród kobiet i mężczyzn
W większości przypadków zakażenie wirusem HPV przebiega bezobjawowo i ulega samowyleczeniu. Jednak u niektórych osób organizm nie usuwa samoistnie wirusa - dochodzi do przewlekłego zakażenia, a w konsekwencji do groźnej choroby. Wyróżnia się około 150 typów HPV. Niektóre wywołują niezłośliwe brodawki (kłykciny) i brodawczaki. Inne typy o wysokim potencjale onkogennym odpowiadają za powstawanie stanów przedrakowych oraz nowotworów u kobiet i mężczyzn. [1]
Do zakażenia dochodzi przede wszystkim drogą kontaktów seksualnych i kontaktów typu "skóra do skóry". Stosowanie prezerwatywy zmniejsza ryzyko zakażenia, ale nie eliminuje go całkowicie. Dlatego najskuteczniejszą metodą ochrony jest szczepienie. Wirus odpowiada za rozwój wielu nowotworów HPV zależnych w tym nowotworów głowy i szyi.
Szczepienie przeciw HPV
Szczepionki przeciw HPV to pierwsze preparaty, których głównym celem jest zapobieganie chorobom nowotworowym.[2] To bardzo ważny element współczesnej profilaktyki onkologicznej. Szczepienie ma największą skuteczność przed rozpoczęciem aktywności seksualnej, kiedy młody człowiek nie miał jeszcze kontaktu z wirusem.
Właśnie dlatego programy profilaktyczne na całym świecie kierowane są przede wszystkim do dzieci i młodzieży w wieku 9-14 lat. Bezpłatne szczepienie można wykonać w szkole lub w przychodni POZ. Szczepionkę podaje się w dwóch dawkach w odstępie od 6 do 12 miesięcy. Obecnie dostępne są szczepionki Cervarix i Gardasil 9. Obie chronią przed najbardziej onkogennymi typami wirusa: 16 i 18. Są bezpieczne i dobrze tolerowane.
Bezpieczeństwo szczepionek przeciw HPV jest monitorowane od 2006 roku. Podano już kilkaset milionów dawek w ponad 100 krajach. Państwa, które od lat prowadzą program szczepień przeciw HPV, odnotowały duży spadek infekcji wirusem. O ponad 90 procent wzrosła skuteczność w zapobieganiu przetrwałym zakażeniom HPV. O 80 procent zmniejszyła się liczba patologii wysokiego stopnia szyjki macicy.[3]
Jak zapisać dziecko na szczepienie?
W Polsce działa powszechny program profilaktycznych szczepień przeciw HPV. Jeśli masz dziecko w wieku 12-13 lat i chcesz je zapisać na bezpłatne szczepienie, umów się w dowolnej placówce POZ (Podstawowej Opieki Zdrowotnej) lub przez Internetowe Konto Pacjenta. Nie trzeba mieć skierowania.
Dzieci w wieku 9-11 i 14-18 lat mogą być zaszczepione 2-walentną szczepionką Cervarix. W tym przypadku podczas wizyty lekarz podstawowej opieki zdrowotnej wystawi e-receptę na bezpłatną szczepionkę, którą można odebrać w aptece. Następnie należy umówić dziecko na szczepienie w przychodni POZ. Z kolei dorośli mogą kupić szczepionkę z 50-procentową refundacją.
Zdrowie jako najlepszy prezent
Dzień Dziecka kojarzy się z upominkami, zabawkami i wspólnym świętowaniem. Warto jednak pamiętać, że jednym z najcenniejszych prezentów, jakie rodzice mogą podarować swoim dzieciom, jest zdrowie.
Szczepienie przeciw HPV to bezpieczna, skuteczna i potwierdzona wieloletnimi badaniami metoda ochrony przed zakażeniem oraz jego najgroźniejszymi konsekwencjami. Dzięki bezpłatnemu programowi szczepień rodzice mają możliwość zadbania o zdrowie swoich pociech. To inwestycja w przyszłość kolejnych pokoleń.
Źródła:
[1, 3] https://szczepienia.pzh.gov.pl/szczepionki/hpv/
[2] https://pacjent.gov.pl/aktualnosc/skuteczna-walka-z-wirusem-hpv
Zobacz także:
- Choroby weneryczne to już plaga? "Mimo że byłem ekspertem na temat HIV, to i tak nie uniknąłem zakażenia"
- Kiedy iść na pierwszą wizytę do ginekologa? "U bardzo młodej dziewczynki mieliśmy początkową fazę raka"
- Ginekologia regeneracyjna to nie tabu. "Apel do pań"