Sztuczna inteligencja zmienia sposób, w jaki myślimy. Naukowcy ostrzegają

Kolaż cyfrowy
Sztuczna inteligencja zubaża ludzką komunikację i myślenie
Źródło: Mininyx Doodle/Getty Images
Sztuczna inteligencja wyręcza nas w coraz większej liczbie zadań. Sęk w tym, że chatboty ujednolicają sposób, w jaki ludzie mówią, piszą i myślą. "Skutkiem może być ograniczenie zbiorowej mądrości ludzkości oraz jej zdolności do adaptacji" - ostrzegają naukowcy.
Kluczowe fakty:
  • Chatboty SI mogą ujednolicać ludzkie myślenie i komunikację.
  • Zdaniem naukowców twórcy systemów SI powinni świadomie wprowadzać do swoich modeli różnorodność języka, perspektyw i sposobów rozumowania.

Dalsza część tekstu pod wideo:

DD_20250528_Sawicki
Czy sztuczna inteligencja przechytrzy naszą?
Źródło: Dzień Dobry TVN

Sztuczna inteligencja zubaża ludzką komunikację

Zdaniem autorów nowej pracy opublikowanej w piśmie "Trends in Cognitive Sciences" różnorodność poznawcza w grupach i społeczeństwach na świecie zaczyna maleć, ponieważ miliardy ludzi korzystają z tej samej niewielkiej liczby chatbotów SI do coraz większej liczby zadań. Na przykład, gdy ludzie korzystają z chatbotów, aby dopracować swoje teksty, tracą one swoją stylistyczną indywidualność, a autorzy odczuwają mniejsze poczucie twórczości. - Ludzie różnią się sposobem pisania, rozumowania i postrzegania świata. Gdy jednak te różnice są niwelowane przez te same duże modele językowe (LLM), odmienny styl językowy, perspektywa i strategie rozumowania ulegają ujednoliceniu, co prowadzi do powstawania znormalizowanych sposobów wyrażania się i myślenia u użytkowników - mówi Zhivar Sourati z University of Southern California. Badacze podkreślają, że różnorodność poznawcza w grupach i społeczeństwach wzmacnia kreatywność oraz zdolność rozwiązywania problemów. - Obawa nie dotyczy tylko tego, że LLM-y wpływają na to, jak ludzie piszą czy mówią, ale także tego, że subtelnie redefiniują to, co uznaje się za wiarygodną wypowiedź, właściwą perspektywę, a nawet dobre rozumowanie - ostrzega specjalista.

Sztuczna inteligencja osłabia kreatywność i zdolność myślenia

Naukowcy przywołują liczne badania wskazujące, że wyniki pracy LLM-ów są dużo mniej zróżnicowane niż twórczość człowieka, a jednocześnie odzwierciedlają język, wartości i style rozumowania społeczeństw zachodnich, wykształconych, uprzemysłowionych, zamożnych i demokratycznych. Na przykład opinie ludzi stają się zbliżone do wyrażanych przez SI, a ich myślenie bardziej liniowe, mniej intuicyjne i mniej abstrakcyjne. Systemy SI wpływają też często na oczekiwania ludzi, co może zmieniać kierunek ich pracy. - Ponieważ duże modele językowe (LLM) są trenowane tak, aby wychwytywać i odtwarzać statystyczne regularności w danych treningowych, które często nadmiernie reprezentują dominujące języki i ideologie, ich odpowiedzi często odzwierciedlają wąski i zniekształcony wycinek ludzkiego doświadczenia - mówi Sourati. Naukowcy dodają, że skutki ponoszą wszyscy, nie tylko użytkownicy wspomnianych systemów. - Jeśli wiele osób wokół mnie myśli i mówi w określony sposób, a ja robię to inaczej, będę odczuwać presję, by się do nich dostosować, ponieważ będzie to wyglądało na bardziej wiarygodny lub społecznie akceptowany sposób wyrażania moich idei - wyjaśnia badacz.

Naukowcy apelują o większą różnorodność w modelach SI

Według naukowców twórcy systemów SI powinni świadomie wprowadzać do swoich modeli różnorodność języka, perspektyw i sposobów rozumowania. Zaznaczają przy tym, że powinna ona opierać się na rzeczywistej różnorodności istniejącej wśród ludzi na całym świecie, a nie na losowo wprowadzanych wariacjach. - Gdyby duże modele językowe miały bardziej zróżnicowane podejście do idei i problemów, lepiej wspierałyby zbiorową inteligencję oraz zdolności naszych społeczeństw do rozwiązywania problemów - twierdzi Sourati. - Musimy zwiększać różnorodność samych modeli SI, a także zmieniać sposób, w jaki z nimi współpracujemy, zwłaszcza biorąc pod uwagę ich powszechne zastosowanie w wielu zadaniach i kontekstach, aby chronić różnorodność poznawczą i potencjał twórczy przyszłych pokoleń – podsumowuje.

Zobacz także: