Astygmatyzm – przyczyny, objawy, leczenie

Dalsza część tekstu znajduje się poniżej.

Przyczyną astygmatyzmu jest nieprawidłowa krzywizna rogówki. Na szczęście nie jest on wyrokiem, ponieważ istnieją metody korekty i leczenia tej wady wzroku. Dzięki nim możliwe jest wyeliminowanie jego objawów, takich jak m.in.: nieostre widzenie z bliska i z daleka, nierówne widzenie prostych linii czy zaburzenia poczucia przestrzeni, które znacznie utrudniają codzienne funkcjonowanie.

Co to astygmatyzm?

Astygmatyzm nazywany jest także niezbornością rogówkową. To wada wzroku wynikająca ze zniekształcenia rogówki oka – jest ona wydłużona i niesymetryczna. W przypadku zdrowego oka rogówka ma okrągły kształt. Astygmatyzm może być wywołany także nieprawidłowym kształtem soczewki, a także wypadkową tych dwóch zaburzeń, jednak są to wyjątki. W większości przypadków mamy do czynienia z astygmatyzmem rogówkowym. Związany jest z nieprawidłowym ogniskowaniem na gałce ocznej wiązki padającego światła. Zamiast skupiać się, tworzy linię. Równoległe promienie są załamywane z różną siłą w dwóch płaszczyznach. Astygmatyzm cechuje nieprawidłowe widzenie z bliska i z daleka, a także zaburzenia postrzegania odległości. Nawet lekka wada powinna być korygowana, by nie utrudniać życia. Warto jednak zaznaczyć, że oko ludzkie posiada tzw. niezborność fizjologiczną o wartości pół dioptrii, która jest naturalnym stanem, nieutrudniającym widzenia.

W optyce wyróżnia się dwa rodzaje astygmatyzmu – regularny i nieregularny. Na czym polega astygmatyzm regularny? Cechuje go nieprawidłowa budowa rogówki, która ma regularną płaszczyznę. Oko posiada dwie ogniskowe. Astygmatyzm nieregularny cechuje nieregularny kształt rogówki.

Bądź na bieżąco:

Świetlik lekarski na oczy – jak i kiedy go stosować

Profilaktyka chorób

Jak dobrać odpowiednie soczewki kontaktowe? Przestrzegaj tych zasad dla zdrowia oczu

"Mamo, widzę lepiej". Polscy okuliści zastosowali innowacyjną metodę leczenia zaćmy u dzieci

Newsy

Astygmatyzm – przyczyny

Powiedzieliśmy już, co to jest astygmatyzm oczu i czym jest wywołany. Co jednak prowadzi do nieprawidłowego skrzywienia się rogówki? Uważa się, że w dużej mierze astygmatyzm jest dziedziczny – jeżeli twoi przodkowie cierpieli na tę wadę, ty prawdopodobnie także ją posiadasz. Niezborność rogówkową może wywołać także uraz oka. Za przyczynę astygmatyzmu uważane są także: stożek rogówki, czyli schorzenie, w którym rogówka może przybrać kształt stożka, oraz zwyrodnienia oka.

Objawy astygmatyzmu u dziecka i dorosłego

Astygmatyzm daje bardzo charakterystyczne objawy. Do najczęstszych należą:

• zamazane/zamglone widzenie podczas spoglądania na oddalone obiekty oraz z bliska;
• zaburzenia przestrzeni;
• nieostre kontury oglądanych przedmiotów;
• szybkie męczenie się podczas spoglądania w jeden punkt przez dłuższy czas;
• widzenie linii prostych jako krzywych;
• szybkie męczenie się dzieci podczas nauki;
• przekrzywianie głowy podczas patrzenia;
• częste mruganie.

Niekorygowany astygmatyzm może doprowadzić do: bólów głowy w okolicy czoła, a także mrużenia, łzawienia i tarcia oczu.

Jak rozpoznać astygmatyzm?

Astygmatyzm można rozpoznać domowymi sposobami, np. patrząc na obrazek składający się z prostych linii ułożonych w okrąg. Jednak aby go potwierdzić, konieczna jest konsultacja u okulisty. Zastosuje on bowiem bardziej zaawansowane metody do rozpoznania astygmatyzmu. Popularnym sposobem jest użycie kinetoskopu, czyli narzędzia w postaci krążka z czarnymi i białymi okręgami, który pozwala na obserwowanie odbijających się w czasie badania kształtów na rogówce. Aby określić oś oraz stopień astygmatyzmu, można wykorzystać także oftalmometr Jawala lub wideokeratografię komputerową. Ostatnia z metod jest najdokładniejsza, a wszystkie trzy są całkowicie bezbolesne.

Korekta i leczenie astygmatyzmu

Po rozpoznaniu astygmatyzmu okulista z reguły zaleca korygowanie wady za pomocą okularów ze szkłami cylindrycznymi lub torycznych soczewek kontaktowych. Ich zadaniem jest poprawa nieprawidłowego kształtu rogówki, a co za tym idzie, lepsze skupienie się światła na siatkówce. Pamiętaj, że szkła okularowe czy kontaktowe powinny być dobrane w porozumieniu z okulistą lub optometrystą.

Czy astygmatyzm można wyleczyć, a nie tylko skorygować? Możliwe jest wykonanie zabiegu chirurgicznego mającego na celu zmianę siły ogniskowania promieni świetlnych – był on popularny w latach 90. Aktualnie wykorzystuje się metody laserowe służące zmianie krzywizny rogówki. Do najpopularniejszych należą metoda LASIK (ang. laser assisted in situ keratomileusis) – dwuetapowa terapia mająca na celu modelowanie rogówki poprzedzone podniesieniem jej nabłonka oraz PRK (ang. photorefractive keratectomy), której celem również jest wymodelowanie rogówki, jednak okres rekonwalescencji po zabiegu trwa dłużej, ponieważ w tej metodzie nabłonek rogówki jest usuwany i odrasta samoczynnie. Zabiegiem najnowszej generacji są wszczepy wewnątrzgałkowe. Leczenie chirurgiczne bądź laserowe astygmatyzmu częściej jest przeprowadzane u osób, które już zakończyły proces wzrostu, po 20. roku życia.

Zobacz także:

• Nowatorska operacja w Lublinie. Dzięki niej 91-latka odzyskała wzrok
• Pierwsza na świecie proteza rogówki. Dzięki niej możliwe będzie przywrócenie wzroku
• Czym jest zespół suchego oka? "Łzawienie to typowy objaw"