- Bibliografia to spis wszystkich materiałów, które zostały użyte jako pomoc w napisaniu danej pracy.
- Taki wykaz powinien się znaleźć w każdej pracy naukowej. Niekiedy dodaje się również do bardziej rozbudowanych artykułów.
- Wbrew pozorom jego przygotowanie nie musi trudne czy czasochłonne. Wystarczy, że pamięta się o pewnych zasadach.
Dalsza część tekstu znajduje się poniżej.
Sporządzanie bibliografii jest zazwyczaj ostatnim etapem przed oddaniem artykułu, pracy licencjackiej lub magisterskiej do ostatecznego zatwierdzenia i publikacji albo obrony. Chociaż często bywa to dość problematyczne i czasochłonne, przy odrobinie wysiłku i po zapoznaniu się z podstawowymi zasadami przygotowywania wykazu literatury kolejne prace będzie się tworzyło znacznie łatwiej i przyjemniej.
Poniższe wskazówki są przydatne przede wszystkim dla studentów, ale mogą skorzystać z nich także osoby piszące artykuł lub pracę naukową. To ogólne zasady, jakimi należy kierować się przy sporządzaniu bibliografii, warto jednak pamiętać, że niektóre uczelnie mają określone wytyczne dotyczące sposobu zapisu, skrótów, a nawet samej nazwy strony z wykazem użytych materiałów. Często inaczej wyglądają również bibliografie artykułów i prac pisanych w języku obcym – wszelkie szczegóły należy uzgodnić wtedy z redaktorem lub promotorem.
Bibliografia – co to jest i co powinno się w niej znaleźć?
Bibliografia to spis wszystkich materiałów, które zostały użyte jako pomoc w napisaniu danej pracy. Stanowi ona wykaz książek i innych artykułów naukowych oraz wszelkiego rodzaju publikacji elektronicznych. W bibliografii powinny znaleźć się nie tylko materiały pisane, lecz także formy audio i wideo, jeśli zostały wykorzystane przez autora na jakimś etapie tworzenia pracy. W zależności od wymogów danej uczelni, redakcji, wydawnictwa itd. bibliografia może nosić nazwę wykazu literatury, literatury cytowanej, wykazu źródeł.
Przygotowanie spisu jest niezwykle istotne nie tylko dla potwierdzenia przytaczanych w tekście informacji i danych, lecz także ze względu na umożliwienie zgłębienia danego aspektu pracy przez odbiorcę. Wykaz literatury jest więc wartością samą w sobie – wskazuje źródła, do których należy się zwrócić w razie pojawienia się wątpliwości albo chęci kontynuacji pracy nad danym tematem.
Jak zrobić bibliografię? Najważniejsze wskazówki
Jeszcze przed przystąpieniem do sporządzania bibliografii należy zastanowić się, które z wykorzystanych materiałów są wartościowe i pochodzą z wiarygodnych źródeł. Oczywiście najlepiej w pracach naukowych odwoływać się głównie do książek, które uznaje się za najbardziej rzetelne publikacje. W przypadku dzieł papierowych większość danych potrzebnych do stworzenia bibliografii znajduje się na pierwszej stronie książki. Podobnie jest także w przypadku dokumentów elektronicznych. Jeśli jednak takich informacji nie ma na stronie tytułowej ani innych miejscach (np. w internecie), najlepiej zrezygnować z danej publikacji i poszukać czegoś pochodzącego z wiarygodnego źródła.
Wykaz dokumentów musi być sporządzony w porządku alfabetycznym, często stosuje się także listę numerowaną, choć nie zawsze jest to konieczne (decyzja w takim przypadku należy do autora pracy). Bibliografia może mieć kilka kategorii, w zależności od danego źródła lub grupy wykorzystanych materiałów (np. słowniki, publikacje elektroniczne, monografie).
Jak zrobić bibliografię krok po kroku?
Najprostszy schemat zapisu literatury użytej w artykule i pracy naukowej przedstawia się następująco: autor, tytuł, miejsce i rok wydania. W niektórych bibliografiach zamieszczane są także informacje dotyczące wydawnictwa. Decydując się jednak na taki zabieg, trzeba być konsekwentnym i uzupełniać te dane przy każdej pozycji. Wykaz literatury musi być spójny i przejrzysty. Pełny opis bibliograficzny powinien zawierać takie elementy jak: imię i nazwisko autora, tytuł, współautorzy, numer wydania, numer tomu, nazwa wydawcy, miejsce i rok wydania.
- Pozycja bibliograficzna książki: autor, tytuł, współautorzy, numer wydania, numer tomu, nazwa wydawcy, miejsce i rok wydania.
- Pozycja bibliograficzna w pracy zbiorowej: tytuł, współautorzy, numer wydania, numer tomu, nazwa wydawcy, miejsce i rok wydania.
- Pozycja bibliograficzna fragmentu jednej osoby zawartego w pracy zbiorowej: autor, tytuł fragmentu, [w:] tytuł pracy zbiorowej, współautorzy, numer wydania, numer tomu, nazwa wydawcy, miejsce i rok wydania.
- Pozycja bibliograficzna artykułu: autor artykułu, tytuł artykułu, nazwa i rok wydania czasopisma, numer czasopisma.
- Pozycja bibliograficzna publikacji elektronicznej: autor, tytuł, współtwórcy, numer wydania, numer tomu, nazwa wydawcy, miejsce i rok wydania; [data dostępu] adres strony WWW.
Zobacz także:
- Luis González Gómez mówi w 8 językach. Polskiego nauczył się w rok. "Systematyczność jest najważniejsza"
- "Wejście w dorosłe życie". Czego nie nauczyła cię szkoła?
- Na czym polega metoda ALPEN? Zasady techniki zarządzania czasem
Autorka/Autor: Adrian Adamczyk
Źródło zdjęcia głównego: Ekaterina Goncharova/Getty Images