Jedzenie a samopoczucie dziecka – dlaczego są ze sobą powiązane?
Każdego dnia dzieci mierzą się z różnymi wyzwaniami. Już od wczesnego poranka zdobywają nowe umiejętności w szkole, a po lekcjach często uczestniczą w zajęciach dodatkowych, które pozwalają im rozwijać pasje i zainteresowania.
Dlatego tak ważne jest, by ich codzienna dieta była zbilansowana i dostarczała niezbędnych składników odżywczych. Odpowiedni sposób żywienia wspiera prawidłowe funkcjonowanie organizmu, w tym układu nerwowego i jest jednym z elementów wpływających na codzienne samopoczucie dziecka.
Jak dieta wspiera koncentrację?
Joanna Łukasiak-Chełstowska, specjalistka ds. żywienia w Nestlé, podkreśla, że sposób żywienia to jeden z elementów wspierających prawidłowy rozwój i funkcjonowanie dziecka. Regularne i urozmaicone posiłki pomagają dostarczać energię oraz składniki odżywcze potrzebne rozwijającemu się organizmowi, a odpowiednie nawodnienie jest ważne dla jego prawidłowego funkcjonowania.
Odpowiedni rytm posiłków i regularne picie wody to nawyki, które warto kształtować od najmłodszych lat. Dzięki temu z czasem mogą stać się naturalną częścią codzienności.
Rodzice powinni również pamiętać, że dzieci uczą się przez obserwację otoczenia. Dlatego tak ważne jest dawanie im dobrego przykładu poprzez własne codzienne wybory i zachowania.
Menu dla dziecka – o czym warto pamiętać?
Ekspertka radzi, by patrzeć na dietę dziecka szerzej i dbać przede wszystkim o jej różnorodność. W codziennym jadłospisie powinno znaleźć się miejsce na warzywa i owoce, produkty zbożowe, źródła białka oraz produkty mleczne lub ich odpowiednie zamienniki, jeśli wymaga tego np. stan zdrowia dziecka.
Taka różnorodność zwiększa szansę na dostarczenie organizmowi potrzebnych składników odżywczych, a jednocześnie pozwala dziecku poznawać nowe smaki, zapachy i konsystencje.
– W rozmowie z dzieckiem warto pokazać mu Piramidę Zdrowego Żywienia i Stylu Życia Dzieci i Młodzieży, opracowaną przez ekspertów Instytutu Żywności i Żywienia i udostępnianą przez Narodowe Centrum Edukacji Żywieniowej. W przystępny sposób ilustruje ona najważniejsze zasady zdrowego odżywiania. Ważne jest też to, co dzieje się wokół jedzenia: wspólne posiłki, atmosfera przy stole i przykład dorosłych – tłumaczy ekspertka.
Jak nauczyć dziecko rozpoznawania własnych potrzeb i sygnałów wysyłanych przez organizm? Najlepiej robić to stopniowo. Warto zadawać pytania pomocnicze, takie jak: "Czy jesteś jeszcze głodny?", "Czy czujesz już sytość?", "A może chce ci się pić?".
Zdaniem ekspertki dobrym podejściem jest proponowanie dziecku różnorodnych produktów i dbanie o odpowiedni rytm posiłków, ale bez wywierania presji na zjedzenie konkretnej ilości. Joanna Łukasiak-Chełstowska przypomina, że każdy organizm jest inny i wymaga indywidualnego podejścia.
– Dla jednych dobre będą większe i rzadsze posiłki, a dla innych jedzone częściej małe porcje. Niektórzy jedzą od razu po przebudzeniu, a inni potrzebują trochę więcej czasu, żeby poczuć głód i zjeść posiłek ze smakiem. Pamiętajmy – bez przymusu i bez presji. Ważne jest wypracowanie regularnych nawyków, z uwzględnieniem indywidualnych potrzeb dziecka – zaznacza ekspertka.
Chcesz wprowadzić prawidłowy nawyk? Zrób to stopniowo
Wiedząc, jak duże znaczenie dla rozwoju i samopoczucia dziecka ma odpowiednia dieta, rodzice mogą stopniowo wprowadzać pozytywne zmiany. Nie musi to oznaczać rewolucji w kuchni. Warto zacząć od jednej lub dwóch prostych zmian, takich jak częstsze proponowanie wody do picia, dodawanie warzyw do obiadu czy owoców do drugiego śniadania.
Starsze dzieci i nastolatki warto również angażować w planowanie i przygotowywanie posiłków. To okazja do wspólnego spędzania czasu, poznawania nowych smaków i rozwijania samodzielności.
– Możemy np. poprosić dziecko o znalezienie interesującego przepisu w mediach społecznościowych, a następnie wspólnie zrobić zakupy i przygotować wybrany posiłek. Ważne są regularność i dobry przykład dorosłych, a nie perfekcja i presja – tłumaczy ekspertka.
– Dzieci warto uczyć, że sposób, w jaki dbamy o siebie na co dzień, ma znaczenie dla naszego samopoczucia. Jedzenie, picie wody, ruch i odpoczynek to nie oddzielne elementy, ale część codzienności, która pomaga organizmowi prawidłowo funkcjonować. Najważniejsze jest budowanie dobrych nawyków krok po kroku, bez dzielenia jedzenia na "idealne" i "zakazane". Warto pokazywać dziecku, że w jadłospisie jest również miejsce na przyjemności, których nie trzeba traktować jako czegoś zabronionego – podsumowuje Joanna Łukasiak-Chełstowska.
"Dobrze żyjemy" – WINIARY "Gotuj się na zmiany"
W kształtowaniu prawidłowych nawyków ważną rolę odgrywają nie tylko rodzice, ale również nauczyciele. Warto więc sięgać po materiały edukacyjne, które pomagają dzieciom odkrywać zasady zbilansowanego odżywiania poprzez zabawę i codzienne doświadczenia.
Z myślą o tym program WINIARY "Gotuj się na zmiany" w swojej 16. edycji udostępnia scenariusze zajęć i materiały edukacyjne dla przedszkoli oraz klas I–III i IV–VIII szkół podstawowych.
Pierwszy blok tematyczny, zatytułowany "Dobrze żyjemy", pokazuje dzieciom, że dobre jedzenie wspiera dobre życie, a świadome wybory zaczynają się od zrozumienia tego, co znajduje się na talerzu.
Scenariusze poruszają zagadnienia związane z zasadami zbilansowanej diety, wpływem odżywiania na ciało i emocje, ciałopozytywnością oraz świadomym planowaniem posiłków. Wszystko w duchu edutainment – poprzez zabawę, odkrywanie i praktyczne doświadczenia.
Scenariusze z bloku "Dobrze żyjemy" są dostępne na stronie programu WINIARY "Gotuj się na zmiany": https://www.gotujsienazmiany.pl/aktualnosci/dobrze-zyjemy-czyli-pierwszy-blok-tematyczny