Cała prawda o instynkcie macierzyńskim. Czy jego brak jest biologicznym defektem?

Źródło: Dzień Dobry TVN
Czy instynkt macierzyński w ogóle istnieje?
Czy instynkt macierzyński w ogóle istnieje?
Samotność w macierzyństwie
Samotność w macierzyństwie
Kasia Sokołowska o macierzyństwie
Kasia Sokołowska o macierzyństwie
Paulina Krupińska-Karpiel o macierzyństwie. "Dzieci osób publicznych mają przerąbane"
Paulina Krupińska-Karpiel o macierzyństwie. "Dzieci osób publicznych mają przerąbane"
Joanna Krupa o zdrowiu i macierzyństwie
Joanna Krupa o zdrowiu i macierzyństwie
Rodzicielstwo bliskości – przepis na szczęśliwe dziecko?
Rodzicielstwo bliskości – przepis na szczęśliwe dziecko?
Powrót do pracy po urlopie macierzyńskim
Powrót do pracy po urlopie macierzyńskim
Kamila Kamińska o macierzyństwie
Kamila Kamińska o macierzyństwie
Mamy w zwyczaju mówić, że kobieta, która nie chce rodzić dzieci, nie posiada instynktu macierzyńskiego. Czy to sformułowanie jest zgodne z prawdą? Dlaczego tkwimy w przekonaniu, że w takim przypadku zawiodła biologia? Wątpliwości na ten temat rozwiewa w studiu Dzień Dobry TVN psychoterapeutka Justyna Dąbrowska.

Instynkt macierzyński. Czym właściwie jest?

Instynkt zwykle utożsamiamy z wrodzonymi umiejętnościami i automatycznymi odruchami. Tłumaczymy nim wiedzę, której nie zaczerpnęliśmy ze środowiska, a która przyszła samoistnie, bez naszego wysiłku i stosujemy ją automatycznie w praktyce. Wiedzę, którą posiadamy, ale nie mamy pojęcia skąd. Mówimy wówczas o naturalnych zdolnościach i szóstym zmyśle.

W przypadku macierzyństwa termin ten można rozumować na dwa sposoby - jako chęć posiadania potomstwa lub jako uwarunkowaną genetycznie kompetencję w opiekowaniu się dziećmi. Okazuje się jednak, że to, co nazywamy w tym aspekcie instynktem, wcale nim nie jest.

Biologiczna "instrukcja obsługi", jak zajmować się pociechami, rzeczywiście występuje w naturze, ale zauważa się ją wyłącznie u zwierząt ze słabiej rozwiniętą korą mózgową. Przykładem są koty, które po wydaniu potomstwa podążają za automatycznymi odruchami - przegryzają pępowinę, zjadają łożysko, liżą brzuch malucha, by poprawić jego perystaltykę oraz przenoszą swoje dziecko, chwytając je za skórę na karku.

Kobiety jednak nie posiadają takiej umiejętności. Biologia nie zaopatrzyła je w system, który doradza, jak zajmować się pociechą tuż po porodzie. Jeżeli nie doświadczyły nigdy wcześniej opieki nad noworodkiem, nie są w stanie bez wiedzy zaczerpniętej od społeczeństwa i przekazywanej z pokolenia na pokolenie w prawidłowy sposób zaspokoić potrzeb małego człowieka.

- Jesteśmy zbyt skomplikowani pod względem ewolucyjnym, byśmy mogli kierować się zapisanymi w biologii impulsami. Biologia nas wspiera (np. oksytocyną), ale walczy z kulturą, która mocno na nas wpływa - ocenia Justyna Dąbrowska, psychoterapeutka pracująca z kobietami w okresie okołoporodowym. Na czym polega to wspomniane "wsparcie biologii"?

- Nie ma tej instrukcji wpisanej instynktownie, natomiast to, co może pomóc, to oksytocyna, czyli hormon, który obecny jest w różnych sytuacjach w naszym życiu. Nazywamy go hormonem miłości. On się pojawia np. w seksie. Też się pojawia w bardzo wysokich natężeniach po dobrym porodzie i wtedy, kiedy się zaczyna karmienie piersią - wyjaśnia w studiu Dzień Dobry TVN ekspertka.

Przypomnijmy jednak, że sama decyzja o posiadaniu potomstwa ma swoje podłoże głównie w kulturze. Świadomość trudów związanych z macierzyństwem wygrywa ze zwierzęcą potrzebą przedłużenia gatunku. Kobiety często zmieniają w tej kwestii zdanie - z biegiem czasu przekonują się do tego, by zostać matką lub wręcz przeciwnie - rezygnują z tego pomysłu, choć wcześniej planowały założenie rodziny. Nie można więc tego nazwać instynktem, który definiowany jest jako wrodzona i odporna na zewnętrzny wpływ cecha.

Prawda o instynkcie macierzyńskim - geneza terminu

Psychoterapeutka Justyna Dąbrowska twierdzi, że instynkt macierzyński nie istnieje. Skąd więc wzięło się to niepoprawne sformułowanie? Wpływ na powstanie definicji ma kultura. W dobie coraz bardziej rozwiniętej samoświadomości coraz więcej kobiet odchodzi od nałożonego wcześniej przez patriarchat "obowiązku" rodzenia dzieci. Świadczy o tym chociażby zmniejszająca się liczba narodzin w Polsce.

- To jest pozostałość takiego przekonania, że podstawową rolą kobiety jest być matką. Pamiętamy, kiedy to była taka obowiązująca narracja - tłumaczy ekspertka.

Psychoterapeutka ocenia, że niektórym kobietom jest łatwiej otworzyć się na relację z noworodkiem, innym o wiele trudniej. Kluczem do sukcesu w macierzyństwie jest według niej czas. - To, co by im pomogło, to dać im czas, żeby one mogły się tego dziecka nauczyć - radzi nasza rozmówczyni.

Nie oglądałeś Dzień Dobry TVN na antenie? Pełne odcinki znajdziesz na platformie Player.

Jesteśmy serwisem kobiecym i tworzymy dla Was treści związane ze stylem życia. Pamiętamy jednak o sytuacji w Ukrainie. Chcesz pomóc? Sprawdź, co możesz zrobić. Pomoc. Informacje. Porady.

Zobacz także:

Autor: Berenika Olesińska

Źródło zdjęcia głównego: Vera Livchak/Getty Images

podziel się:

Pozostałe wiadomości

Już za chwilę rozkwitnie wiosna, a wraz z nią nowa ramówka w TVN

Już za chwilę rozkwitnie wiosna, a wraz z nią nowa ramówka w TVN

"Pokaż nam, jak bardzo kochasz Diunę" i wygraj bilety do kina

"Pokaż nam, jak bardzo kochasz Diunę" i wygraj bilety do kina

"Jazda konno, strzelanie z łuku". Gwiazda serialu "Odwilż" ujawnia swoje zawodowe marzenie

"Jazda konno, strzelanie z łuku". Gwiazda serialu "Odwilż" ujawnia swoje zawodowe marzenie

Pyszne i zdrowe. Poznajcie fenomenalne sposoby na przygotowanie mięsa wieprzowego
Materiał promocyjny

Pyszne i zdrowe. Poznajcie fenomenalne sposoby na przygotowanie mięsa wieprzowego

Zaczęło się od bólu gardła. Skończyło się na amputacji wszystkich kończyn

Zaczęło się od bólu gardła. Skończyło się na amputacji wszystkich kończyn

Bradley Cooper szczerze o ojcostwie. "Nie jestem pewien, czy bym żył, gdybym nie był tatą"

Bradley Cooper szczerze o ojcostwie. "Nie jestem pewien, czy bym żył, gdybym nie był tatą"

Bonding, czyli szybka i niedroga korekta uśmiechu. "Jest to plomba na zewnątrz zęba"
Materiał promocyjny

Bonding, czyli szybka i niedroga korekta uśmiechu. "Jest to plomba na zewnątrz zęba"

"Odwilż" - nowy serial kryminalny w TVN. Kiedy premiera?

"Odwilż" - nowy serial kryminalny w TVN. Kiedy premiera?

Szybkie i proste mięsne przekąski. Przepisy Mariety Mareckiej na "coś do chrupania"
Materiał promocyjny

Szybkie i proste mięsne przekąski. Przepisy Mariety Mareckiej na "coś do chrupania"

Indyk zamiast przynęty? Nie uwierzysz, co wędkarz złapał na haczyk

Indyk zamiast przynęty? Nie uwierzysz, co wędkarz złapał na haczyk

Puchar Świata w Snowboardzie Alpejskim pierwszy raz odbywa się w Polsce. Co warto wiedzieć o imprezie?
Materiał promocyjny

Puchar Świata w Snowboardzie Alpejskim pierwszy raz odbywa się w Polsce. Co warto wiedzieć o imprezie?

Bartosz Bednorz zachęca do aktywności. "Wspieramy nie tylko dzieci z dużych miast"
Materiał promocyjny

Bartosz Bednorz zachęca do aktywności. "Wspieramy nie tylko dzieci z dużych miast"

W tym miejscu wypoczniesz i zapomnisz o problemach. Ekspertka zdradza sześć trików na stworzenie domowego kącika relaksu
Materiał promocyjny

W tym miejscu wypoczniesz i zapomnisz o problemach. Ekspertka zdradza sześć trików na stworzenie domowego kącika relaksu

Ferie zimowe warto spędzić w Wiśle!
Materiał promocyjny

Ferie zimowe warto spędzić w Wiśle!

Przyjaźń wśród zwierząt. "Maddie od razu ciągnęła, żeby iść do Luny"

Przyjaźń wśród zwierząt. "Maddie od razu ciągnęła, żeby iść do Luny"

Ubrania z drugiej ręki: hit czy kit?

Ubrania z drugiej ręki: hit czy kit?

Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

Mieszkanie razem czy osobno - co jest lepsze dla związku? Psycholog radzi

Szymon Wydra w nowej roli. Młodzież nazywa go wujkiem. "To mnie inspiruje"

Szymon Wydra w nowej roli. Młodzież nazywa go wujkiem. "To mnie inspiruje"

Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

Przeglądał mieszkania na sprzedaż. "Zdębiałem, jak to zobaczyłem"

Poduszki kontra zmarszczki. "To naprawdę wygodne"

Poduszki kontra zmarszczki. "To naprawdę wygodne"

Rafał Maślak ma swoje poranne rytuały. Jak dobrze zacząć dzień? "Zawsze to robię"
Materiał promocyjny

Rafał Maślak ma swoje poranne rytuały. Jak dobrze zacząć dzień? "Zawsze to robię"

Agnieszka Chylińska o początkach kariery. "To było strasznie bolesne"

Agnieszka Chylińska o początkach kariery. "To było strasznie bolesne"

Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

Tak Agnieszka i Wojtek ze "ŚOPW" świętowali 5. rocznicę

Kuchnia na zimowe szaleństwa. "Proteiny są dla nas niesamowicie ważne"
Materiał promocyjny

Kuchnia na zimowe szaleństwa. "Proteiny są dla nas niesamowicie ważne"

Lekarze alarmują: to tykają bomba. Codziennie mamy z tym do czynienia

Lekarze alarmują: to tykają bomba. Codziennie mamy z tym do czynienia

Atuty województwa śląskiego. Tu warto przyjechać w każdą porę roku. "Jesteśmy gościnnym regionem"
Materiał promocyjny

Atuty województwa śląskiego. Tu warto przyjechać w każdą porę roku. "Jesteśmy gościnnym regionem"

Cellulit nie musi być problemem. Sprawdź, jak skutecznie się go pozbyć

Cellulit nie musi być problemem. Sprawdź, jak skutecznie się go pozbyć

Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?
Materiał promocyjny

Jak przygotować rzeczy do sprzedaży na Vinted?

Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

Marcin Prokop wyznał, jaki jest jego najcenniejszy talent. "Dość dobrze go wykorzystuję"

Taneczna rozgrzewka na stoku. Akcja #DDdance i Projekt Zima

Taneczna rozgrzewka na stoku. Akcja #DDdance i Projekt Zima

Julia Wieniawa zdecydowała się na szczere wyznanie. "Usiadłam i rozpłakałam się"

Julia Wieniawa zdecydowała się na szczere wyznanie. "Usiadłam i rozpłakałam się"

Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu
Materiał promocyjny

Nowy rok, nowe… wnętrze. Rusza nowy program w Dzień Dobry TVN - Sposób na wnętrze! Weź udział w castingu

Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

Czego mężczyźni oczekują od kobiet?

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

"Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

"Detektywi" i pies, który im pomaga. "To jest gwiazda tego serialu"

Uczniowie w wyjątkowy sposób pożegnali szkolną sekretarkę. "Serce zostawiła w ekonomiku"

Uczniowie w wyjątkowy sposób pożegnali szkolną sekretarkę. "Serce zostawiła w ekonomiku"

Czterodniowy tydzień pracy w Polsce. Czy pomysł ma szansę wejść w życie?

Czterodniowy tydzień pracy w Polsce. Czy pomysł ma szansę wejść w życie?

Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

Kultowi bohaterowie "Samych swoich" powracają na ekrany. "To zupełnie inna historia"

Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

Oszpecała córkę żrącą substancją? Dziecko straciło część ucha

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"
Materiał promocyjny

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"

Rok przestępny - magiczny czy pechowy? Według niektórych może być rokiem wojny

Rok przestępny - magiczny czy pechowy? Według niektórych może być rokiem wojny

To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

To one nauczą uczestników "Czas na Show. Drag Me Out" sztuki performensu

Partnerka Artura Szpilki była ofiarą przemocy. "Miałam nóż na gardle, dosłownie"

Partnerka Artura Szpilki była ofiarą przemocy. "Miałam nóż na gardle, dosłownie"

To miała być niezapomniana impreza. Zakończyła się płaczem dzieci i przyjazdem policji

To miała być niezapomniana impreza. Zakończyła się płaczem dzieci i przyjazdem policji

Jednego dnia został tatą 4 dzieci i stracił żonę

Jednego dnia został tatą 4 dzieci i stracił żonę

Tabletka "dzień po" to bomba hormonalna? Lekarz rozwiewa wątpliwości

Tabletka "dzień po" to bomba hormonalna? Lekarz rozwiewa wątpliwości

"The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

"The Traitors. Zdrajcy". Jakie są reguły nowego programu TVN?

Robisz zdjęcia telefonem? W tych miejscach będzie cię to słono kosztować

Robisz zdjęcia telefonem? W tych miejscach będzie cię to słono kosztować

Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

Substancje psychoaktywne, kradzieże, seks

"The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

"The Traitors. Zdrajcy". Poznaj interesujących uczestników nowego programu

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas