Rozsmakuj się w PRL-u. Szymon Czerwiński zdradził najlepsze przepisy z tamtych lat

Blok czekoladowy
Blok czekoladowy
Źródło zdj. gł.: Michał Woźniak/East New
Dodaj do preferowanych źródeł w Google
W dzisiejszej kuchni Dzień Dobry TVN wraz z Szymonem Czerwińskim rozsmakujemy się w daniach z PRL-u. Na stołach zagoszczą: blok czekoladowy, koreczki, śledzie, kawa zbożowa i wiele innych. Przygotujcie je razem z nami z przepisów naszego kucharza i powspominajmy dawne smaki.

Blok czekoladowy

Składniki na 8 porcji:

  • 250 g masła,
  • 180 g cukru,
  • 120 ml mleka,
  • 4 łyżki kakao,
  • 400 g pełnego mleka w proszku,
  • 250 g herbatników,
  • 80 g orzechów włoskich lub laskowych,
  • 80 g rodzynek (opcjonalnie).

Sposób przygotowania:

Do garnka włożyć masło, wlać mleko, dodać cukier oraz kakao. Całość podgrzewać na małym ogniu, mieszając do momentu całkowitego rozpuszczenia masła i uzyskania jednolitej masy. Garnek zdjąć z ognia i pozostawić na kilka minut do lekkiego przestudzenia.

Do ciepłej masy stopniowo wsypywać mleko w proszku, cały czas energicznie mieszając, aby nie powstały grudki. Następnie dodać połamane herbatniki, posiekane orzechy oraz rodzynki i dokładnie połączyć wszystkie składniki.

Masę przełożyć do keksówki wyłożonej papierem do pieczenia, dokładnie wyrównać i mocno docisnąć. Wstawić do lodówki na minimum 2–3 godziny.

Pasta z makreli z twarogiem i jajkiem

Pasta z makreli z twarogiem i jajkiem
Pasta z makreli z twarogiem i jajkiem
Źródło zdjęcia: Adam Burakowski/East News

Składniki na 8 porcji:

  • 2 duże wędzone makrele,
  • 300 g twarogu półtłustego,
  • 6 jajek ugotowanych na twardo,
  • 4 ogórki kiszone lub konserwowe,
  • mała cebula,
  • 3 łyżki majonezu,
  • 2 łyżki śmietany 18%,
  • łyżeczka musztardy,
  • sól,
  • świeżo mielony pieprz,
  • szczypiorek,
  • 8–12 kromek chleba.

Sposób przygotowania:

Makrelę dokładnie obrać ze skóry i bardzo starannie usunąć wszystkie ości. Mięso rozdrobnić widelcem. Jajka ugotowane na twardo drobno posiekać, podobnie ogórki i cebulę.

Do miski przełożyć makrelę, twaróg, jajka, ogórki oraz cebulę. Dodać majonez, śmietanę i musztardę, a następnie całość dokładnie wymieszać. Pastę doprawić solą i świeżo mielonym pieprzem. Powinna być kremowa, ale z wyczuwalnymi kawałkami składników.

Kromki chleba można wcześniej lekko podpiec. Bezpośrednio przed podaniem posmarować je pastą i posypać dużą ilością świeżo posiekanego szczypiorku.

Kawa zbożowa

Składniki na 5 litrów:

  • 5 litrów wody,
  • kawa zbożowa instant zgodnie z zaleceniami producenta,
  • 1 litr mleka,
  • cukier do podania.

Sposób przygotowania:

Wodę zagotować, wsypać kawę zbożową i dokładnie wymieszać do całkowitego rozpuszczenia. Gotowy napój przelać do dużego termosu. Mleko oraz cukier podać osobno, aby każdy mógł doprawić kawę według własnego smaku.

Pomidory z cebulą

Pomidory z cebulą
Pomidory z cebulą
Źródło zdjęcia: Adam Burakowski/East News

Składniki:

  • 12 dużych pomidorów,
  • 4 cebule,
  • 120 ml oleju rzepakowego,
  • sól,
  • świeżo mielony pieprz.

Sposób przygotowania:

Pomidory pokroić w grube plastry lub półplastry. Cebulę obrać i pokroić w cienkie piórka. Pomidory ułożyć na półmiskach, równomiernie rozłożyć cebulę, całość oprószyć solą i pieprzem, a następnie polać olejem. Odstawić na około 15 minut, aby cebula lekko zmiękła i oddała swój smak.

Śledzie po japońsku – klasyczna wersja PRL

Śledzie po japońsku – klasyczna wersja PRL
Śledzie po japońsku – klasyczna wersja PRL
Źródło zdjęcia: Adam Burakowski/East News

Składniki na 8 porcji:

  • 15 filetów śledziowych matjas,
  • 5 jajek ugotowanych na twardo,
  • 4 ogórki konserwowe,
  • 2 średnie cebule,
  • 2 kwaśne jabłka,
  • 300 g majonezu,
  • 200 ml śmietany 18%,
  • 2 łyżeczki musztardy sarepskiej,
  • łyżeczka cukru,
  • świeżo mielony pieprz,
  • natka pietruszki do dekoracji.

Sposób przygotowania:

Jeżeli śledzie są bardzo słone, należy wcześniej wymoczyć je przez około godzinę w zimnej wodzie lub mleku. Następnie dokładnie osuszyć i pokroić na kawałki o szerokości około 2–3 cm.

Jajka ugotować na twardo i pokroić w drobną kostkę. Cebulę obrać i bardzo drobno posiekać. Jabłka obrać i zetrzeć na tarce o grubych oczkach, a ogórki konserwowe również zetrzeć lub drobno pokroić. Nadmiar soku z jabłek i ogórków delikatnie odcisnąć.

W osobnej misce połączyć majonez, śmietanę oraz musztardę. Dodać cukier i doprawić świeżo mielonym pieprzem. Sos powinien być delikatny, lekko słodkawy i wyraźnie majonezowy.

Na półmisku ułożyć kawałki śledzi, a następnie przykryć je warstwą jabłka, cebuli, ogórków i jajek. Całość obficie posmarować przygotowanym sosem. Przed podaniem schłodzić przez minimum 2 godziny, aby smaki dobrze się połączyły. Wierzch udekorować natką pietruszki.

Jajka w sosie musztardowym

Składniki na 8 porcji:

  • 16 jajek,
  • 70 g masła,
  • 70 g mąki pszennej,
  • 800 ml mleka,
  • 3–4 łyżki musztardy sarepskiej,
  • łyżeczka cukru,
  • sól,
  • świeżo mielony pieprz,
  • łyżeczka soku z cytryny,
  • szczypiorek do dekoracji.

Sposób przygotowania:

Jajka ugotować na twardo, obrać i przekroić na połówki. W rondlu rozpuścić masło, wsypać mąkę i przygotować jasną zasmażkę. Cały czas mieszając rózgą, stopniowo dolewać mleko, aż powstanie gładki i aksamitny sos.

Do gorącego sosu dodać musztardę, cukier oraz kilka kropel soku z cytryny. Doprawić solą i świeżo mielonym pieprzem. Sos powinien być wyraźnie musztardowy, ale delikatny i kremowy.

Połówki jajek ułożyć na półmisku, obficie polać ciepłym sosem i posypać świeżo posiekanym szczypiorkiem.

Koreczki PRL – wariant klasyczny

Składniki:

  • 300 g sera żółtego,
  • 300 g kiełbasy,
  • 8–10 ogórków konserwowych,
  • wykałaczki.

Sposób przygotowania:

Ser żółty pokroić w równą kostkę. Kiełbasę pokroić w grubsze plasterki lub półplastry, a ogórki konserwowe w kawałki podobnej wielkości. Wszystkie składniki nabijać na wykałaczki w dowolnej kolejności, tworząc klasyczne koreczki, które były nieodłącznym elementem imieninowych stołów w czasach PRL.

Koreczki PRL – wariant z jajkiem

Składniki:

  • 4 jajka kurze pokrojone na ćwiartki,
  • 250 g szynki konserwowej,
  • 8 ogórków konserwowych,
  • słoik papryki konserwowej,
  • wykałaczki.

Sposób przygotowania:

Jajka ugotować na twardo i obrać. Szynkę pokroić w większą kostkę lub złożyć w niewielkie ruloniki. Ogórki konserwowe oraz paprykę pokroić na kawałki. Wszystkie składniki nabijać na wykałaczki, tworząc kolorowe koreczki. Najlepiej podawać je na dużym półmisku wyłożonym liśćmi sałaty.

Krem Sułtański

Krem Sułtański
Krem Sułtański
Źródło zdjęcia: Adam Burakowski/East News

Składniki na 8 porcji:

  • 800 ml śmietanki 36%,
  • 500 g serka homogenizowanego waniliowego,
  • 4 łyżki cukru pudru,
  • 3 łyżki kakao,
  • 120 g rodzynek,
  • 80 ml rumu lub mocnej herbaty,
  • 100 g pokruszonej bezy lub herbatników,
  • 8 wiśni koktajlowych do dekoracji.

Sposób przygotowania:

Rodzynki zalać rumem lub mocną herbatą i odstawić, aby dobrze zmiękły. Śmietankę ubić z cukrem pudrem na puszysty krem, a następnie delikatnie połączyć z serkiem homogenizowanym. Masę podzielić na dwie części. Do jednej z nich dodać kakao i dokładnie wymieszać.

Do pucharków nakładać naprzemiennie jasny i kakaowy krem. Pomiędzy warstwy dodać odsączone rodzynki. Wierzch posypać pokruszoną bezą lub herbatnikami i udekorować wiśnią koktajlową. Przed podaniem schłodzić przez około godzinę.

Mortadela panierowana z jajkiem sadzonym – wersja klasyczna

Składniki na 8 porcji:

  • 8 grubych plastrów mortadeli (ok. 1–1,5 cm),
  • 8 jajek,
  • 150 g mąki pszennej,
  • 4 jajka do panierowania,
  • 250 g bułki tartej,
  • 80 g masła klarowanego lub smalcu,
  • sól,
  • świeżo mielony pieprz,
  • szczypiorek do dekoracji.

Sposób przygotowania:

Plastry mortadeli delikatnie ponacinać na brzegach w kilku miejscach, dzięki czemu podczas smażenia nie będą się wyginały. Przygotować klasyczną panierkę z mąki, roztrzepanych jajek i bułki tartej. Mortadelę obtoczyć kolejno w mące, jajku oraz bułce tartej.

Na dużej patelni rozgrzać masło klarowane lub smalec i smażyć mortadelę z obu stron przez około 2–3 minuty, aż panierka stanie się złocista i chrupiąca.

Na drugiej patelni usmażyć jajka sadzone tak, aby żółtko pozostało płynne. Każdy plaster mortadeli podać z jajkiem sadzonym na wierzchu i posypać świeżo posiekanym szczypiorkiem.

Mortadela panierowana z serem

Składniki na 8 porcji:

  • 16 cienkich plastrów mortadeli,
  • 8 plastrów sera żółtego,
  • 150 g mąki pszennej,
  • 4 jajka do panierowania,
  • 250 g bułki tartej,
  • 80 g masła klarowanego lub smalcu,
  • 8 jajek sadzonych,
  • świeżo mielony pieprz.

Sposób przygotowania:

Na plaster mortadeli ułożyć plaster sera żółtego i przykryć drugim plastrem mortadeli. Całość lekko docisnąć. Następnie obtoczyć w mące, roztrzepanym jajku i bułce tartej.

Smażyć na średnim ogniu z obu stron do uzyskania złotej panierki. Dzięki spokojnemu smażeniu ser zdąży się rozpuścić i po przekrojeniu będzie efektownie wypływał ze środka.

Podawać z jajkiem sadzonym ułożonym na wierzchu.

Lody na ciepło

Do wykonania tego przepisu konieczne będzie użycie termometru cukierniczego.

Składniki na 8 porcji:

  • 20 wafli do lodów,
  • 4 białka jaj,
  • 220 g drobnego cukru,
  • 80 ml wody,
  • łyżeczka soku z cytryny,
  • łyżeczka ekstraktu waniliowego,
  • 200 g czekolady deserowej,
  • 2 łyżki oleju rzepakowego.

Sposób przygotowania:

Do rondelka wsypać cukier, wlać wodę i zagotować, aż powstanie gęsty syrop o temperaturze około 118°C.

W międzyczasie ubić białka na sztywną pianę. Cały czas miksując, cienkim strumieniem wlewać gorący syrop. Ucierać jeszcze przez kilka minut, aż masa stanie się bardzo gęsta, błyszcząca i całkowicie wystygnie. Na końcu dodać sok z cytryny oraz ekstrakt waniliowy.

Masę przełożyć do rękawa cukierniczego z karbowaną tylką i wycisnąć wysokie porcje do wafelków, nadając im kształt klasycznych lodów.

Czekoladę rozpuścić z dodatkiem oleju i lekko przestudzić. Każdy lód polać cienką warstwą czekolady, która po kilku chwilach zastygnie, tworząc charakterystyczną chrupiącą skorupkę.

Zobacz także:

Źródło: Szymon Czerwiński
Autorka/Autor: Teofila Siewko