Zamiast naleśników zrób mędrzyki. Ten dawny przepis zrobi furorę w twojej kuchni

Cytrynowe placuszki twarogowe ze skyrem i pieczonymi owocami
Cytrynowe placuszki twarogowe ze skyrem i pieczonymi owocami
Źródło zdj. gł.: Paweł Wodzyński/East News
Dodaj do preferowanych źródeł w Google
Ponad stuletni przepis wraca na polskie stoły. Mędrzyki kuszą złocistą skórką, delikatnym wnętrzem i cytrusowym aromatem, a ich przygotowanie skrywa kilka prostych sekretów, dzięki którym smakują jak dawniej. To nasze staropolskie placuszki twarogowe - sprawdź, jak je zrobić.

Dalsza część artykułu znajduje się pod materiałem wideo

Kuchnia staropolska
Kuchnia staropolska
Źródło: Dzień Dobry TVN
Kluczowe fakty:
  • Mędrzyki to tradycyjne placuszki z twarogu, których recepturę opisano już w książce kucharskiej Marty Norkowskiej z 1904 roku.
  • Kluczem do udanych placuszków jest świeży, półtłusty i dobrze odciśnięty twaróg oraz niewielka ilość mąki lub kaszy manny.
  • Mędrzyki smaży się na maśle i podaje m.in. z cukrem pudrem, śmietaną, owocami lub sosem owocowym; można je również upiec.

Mędrzyki – twarogowa klasyka według przepisu z 1904 roku

Delikatne w środku, rumiane na zewnątrz i pachnące cytrusami – mędrzyki to tradycyjne placuszki z twarogu, które mogą być podawane jako słodkie śniadanie, deser lub sycący podwieczorek. Choć podobne serowe placki są popularne również u naszych wschodnich sąsiadów, mędrzyki od dawna zajmują ważne miejsce także w polskiej kuchni.

Tradycyjną recepturę znajdziemy między innymi w książce Marty Norkowskiej "Najnowsza kuchnia wytworna i gospodarska: zawierająca 1249 przepisów gospodarskich z uwzględnieniem kuchni jarskiej", wydanej w 1904 roku. Przepis jest prosty, a jego powodzenie zależy przede wszystkim od jakości twarogu oraz właściwych proporcji składników.

Dobry twaróg to podstawa

Do przygotowania mędrzyków najlepiej wykorzystać świeży, półtłusty twaróg. Ser nie powinien być zbyt mokry, ponieważ placuszki mogą rozpadać się lub rozpływać podczas smażenia. Jeśli zawiera dużo serwatki, warto wcześniej dokładnie go odcisnąć.

Do masy dodaje się żółtka utarte z masłem, szczyptę soli oraz skórkę otartą z cytryny albo pomarańczy. Cytrusowy aromat przełamuje mleczny smak sera i sprawia, że mędrzyki przypominają delikatny deser. Niewielka ilość mąki lub kaszy manny pomaga natomiast ustabilizować masę.

W oryginalnych dawnych recepturach mąka nie zawsze się pojawiała. Jej pominięcie wymaga jednak bardzo suchego twarogu i wprawy – zbyt luźne placuszki mogą stracić kształt na patelni. Jednocześnie nie należy przesadzać z ilością mąki, ponieważ mędrzyki staną się ciężkie i gumowate.

Przepis na tradycyjne mędrzyki – jak je zrobić?

Składniki:

  • 500 g półtłustego twarogu,
  • 5 żółtek,
  • 4-6 łyżek mąki pszennej lub kaszy manny,
  • 1 łyżka masła,
  • szczypta soli,
  • skórka otarta z cytryny lub pomarańczy,
  • bułka tarta do obtoczenia,
  • masło do smażenia,
  • cukier puder do podania.

Sposób przygotowania:

Miękkie masło przełóż do miski, dodaj żółtka i ucieraj, aż powstanie jasna, puszysta masa. Twaróg dokładnie rozgnieć widelcem lub przeciśnij przez praskę. Dodaj go do masy jajecznej. Wsyp szczyptę soli i dodaj drobno otartą skórkę z cytryny albo pomarańczy. Pamiętaj, aby ścierać wyłącznie kolorową część skórki – biała może nadać potrawie gorzki smak. Stopniowo dodawaj mąkę lub kaszę mannę. Wymieszaj tylko do połączenia składników. Masa powinna być na tyle zwarta, aby dało się z niej formować niewielkie placuszki. Jeśli używasz kaszy manny, odstaw masę na około 10–15 minut, aby kasza napęczniała.

Zwilżonymi dłońmi uformuj nieduże, lekko spłaszczone placuszki. Każdy delikatnie obtocz w bułce tartej. Smaż mędrzyki na maśle, na średnim ogniu, aż z obu stron staną się złociste. Nie ustawiaj zbyt wysokiej temperatury, ponieważ szybko się przypalą, pozostając chłodne w środku. Gotowe placuszki przełóż na ręcznik papierowy, a następnie oprósz cukrem pudrem.

Z czym podawać mędrzyki?

Najprostszy sposób podania to cukier puder i odrobina kwaśnej śmietany. Zgodnie z dawnymi wskazówkami mędrzyki doskonale smakują również z bitą śmietaną lub sosem owocowym. Można wykorzystać mus malinowy, truskawkowy albo wiśniowy, a latem podać placuszki ze świeżymi owocami.

Mędrzyki można także upiec. Uformowane i obtoczone w bułce tartej placuszki należy ułożyć na blasze wyłożonej papierem, delikatnie posmarować roztopionym masłem i piec do zrumienienia. Będą nieco mniej chrupiące niż smażone, ale równie aromatyczne.

To nieskomplikowane danie pokazuje, że tradycyjna kuchnia nie potrzebuje długiej listy składników. Wystarczą dobry twaróg, żółtka, masło i odrobina cytrusowego aromatu, aby przygotować złociste placuszki, które smakują równie dobrze jak ponad sto lat temu.

Zobacz także:

Źródło: haps.pl/przepisytradycyjne.pl
Autorka/Autor: Teofila Siewko