Dalsza część artykułu znajduje się pod materiałem wideo
- Maniok to tropikalna roślina bogata w skrobię, z której wytwarza się bezglutenową mąkę zwaną tapioką.
- Surowy maniok jest trujący, dlatego przed spożyciem trzeba go obrać i poddać obróbce termicznej lub suszeniu.
- Bulwy manioku można przygotowywać podobnie jak ziemniaki, m.in. gotować, piec i smażyć, a także robić z nich chipsy, frytki, placki czy purée.
Maniok jadalny to roślina o bulwach przypominających w smaku ziemniaki, a wyglądem podobnych nieco do pietruszki. Najlepiej rośnie w strefach tropikalnych, gdzie nie ma przymrozków, na które jest szczególnie wrażliwy.
Maniok jadalny – co z niego powstaje?
Maniok jadalny może być spożywany w postaci bulw (gotowanych, pieczonych, suszonych lub smażonych) lub mączki (zwanej tapioką) wytwarzanej z bulw i korzeni. Surowy jest trujący – zawiera substancję zwaną manihotoksyną, która ulega neutralizacji podczas obróbki termicznej lub po wysuszeniu. Jakie są właściwości odżywcze manioku? To przede wszystkim doskonałe źródło energii – zawiera od 20 do 40% węglowodanów, a konkretnie skrobi, 2% białka oraz nieco witamin (głównie z grupy B, ale również C) czy wapnia. Tłuszczu w manioku jadalnym jest niewiele (ok. 0,3%). Co ciekawe, warzywo to nie powoduje alergii i nie zawiera glutenu, stąd poleca się je osobom z celiakią czy nietolerancją tego powszechnie występującego białka roślinnego. Zawiera też kwas foliowy (ok. 4 µg na 100 g).
Tapioka – podobnie jak wiele innych mąk – stanowi podstawę wszelkiego rodzaju placków, podpłomyków czy naleśników. Można też spotkać ją w formie kaszki czy kulek – nie jest to jednak naturalny produkt, taki jak kasza gryczana lub jęczmienna, lecz bardziej jak ryż preparowany, ponieważ powstaje w procesie przetwarzania tapioki.
Maniok jadalny – co z niego zrobić?
Przepisy z wykorzystaniem manioku jadalnego pochodzą zarówno z lokalnych kuchni afrykańskich czy południowoamerykańskich, jak i stanowią efekt kreatywności fanów zdrowego odżywiania, którzy zastępują maniokiem czy tapioką popularne u nas zboża czy ziemniaki – w przepisach oryginalnie zawierających rodzime rośliny.
Z manioku można bowiem przyrządzić niemal wszystko, do czego wykorzystujemy mąkę czy ziemniaki. Przed przystąpieniem do przygotowywania dań należy pamiętać, że bulwy manioku zawsze należy obrać – nie wolno jeść ich na surowo (np. jako dodatek do sałatki). Mogą też zawierać w środku zdrewniałą, twardą część – tę należy usunąć ostrym nożem. Nie we wszystkich bulwach będzie to jednak konieczne.
Naleśniki z manioku (tapioki) - przepis
Składniki na 4–5 cienkich naleśników:
- 250 g tapioki,
- 250 ml mleka (może być roślinne),
- 2 jaja,
- ok. 2 łyżek oleju do smażenia,
- szczypta soli,
- 1 łyżeczka cukru,
- pół szklanki wody.
Przygotowanie:
Roztrzep jajka i połącz je z mąką i mlekiem. Mieszaj aż do uzyskania jak najbardziej gładkiej konsystencji ciasta (możesz użyć blendera). W miarę potrzeby możesz dolać wody, tak by uzyskać lejące się ciasto. Nie może być ono jednak zbyt rzadkie i zupełnie wodniste, gdyż naleśniki będą się rozpadać. Smaż na posmarowanej tłuszczem patelni. Podawaj z wybranym składnikiem – dżemem, twarogiem lub mięsem.
Chipsy z manioku jadalnego - przepis
Proste do zrobienia i pyszne. Ich kaloryczność będzie oczywiście zależna od ilości użytego tłuszczu. Należy po prostu obrać bulwy manioku i pokroić na cieniutkie plastry. Jest to jeszcze łatwiejsze niż zrobienie chipsów z ziemniaków – podłużną bulwę wygodniej kroić niż okągłe ziemniaki. Następnie należy spryskać chipsy olejem rzepakowym, ułożyć na blasze wyłożonej papierem do pieczenia i włożyć do piecyka rozgrzanego do temperatury 220 st. C. Piecz do czasu, aż się zarumienią (ok. 15–20 min).
Placki z manioku a'la ziemniaczane - przepis
Korzeń manioku można też wykorzystywać tak jak ziemniaki.
Składniki na 5-6 placuszków, w zależności od wielkości bulwy:
- 1 bulwa manioku,
- 1 jajko,
- pół dużej cebuli lub jedna niewielka,
- 3 łyżki mąki pszennej (lub np. orkiszowej),
- kilka łyżek oleju do smażenia,
- szczypta soli.
Przygotowanie:
Maniok obierz i zetrzyj na tarce. Cebulkę pokrój w drobną kostkę lub również zetrzyj. Mieszaj składniki, a uzyskaną masę wykładaj łyżką na rozgrzany na patelni olej. Smaż do zarumienienia. Placki możesz podawać w wersji na słodko (posypane cukrem – wtedy oczywiście bez dodatku cebuli) lub podobnie jak placki ziemniaczane: ze śmietaną lub „po zbójnicku” – z mięsem.
Inne pomysły na maniok jadalny
Mąkę z manioku (tapiokę) można wykorzystywać również do innego rodzaju placków (np. z jabłkami). Ze względu na brak glutenu można nią zastąpić, przynajmniej częściowo, mąkę pszenną.
Maniok jadalny da się też kroić i smażyć w głębokim oleju, można więc przygotować z niego frytki. Warto też sprawdzić, jak smakuje to warzywo jako dodatek obiadowy. Gotuje się je tak jak ziemniaki, pokrojone w kostkę. Ponieważ ma nieco mdły smak, warto zrobić z niego purée z dodatkiem innych warzyw – gotowanej marchwi, brokułów czy wzmacniających smak przypraw, np. czosnku.
Zobacz także:
- Desery z tapioki – wartości odżywcze, sposoby przygotowania
- Deser z tapioki na 4 sposoby - najlepsze przepisy
- Bubble tea - tajwański napój, który kocha cały świat. Jak powstała ta herbata i jak ją przygotować w domu?