Wykorzystano wizerunek twojego dziecka? "Za deepfake odpowiada nie tylko ten, kto go tworzy"

Dalsza część tekstu poniżej.

Deepfake: technologia, która wymknęła się spod kontroli

Deepfaki - materiały tworzone przy użyciu sztucznej inteligencji, które realistycznie podmieniają twarz lub ciało - jeszcze kilka lat temu były ciekawostką technologiczną. Dziś stały się narzędziem przemocy, nękania i szantażu. W ostatnich tygodniach na platformie X pojawiły się setki zgłoszeń dotyczących przerabiania zdjęć nieletnich oraz kobiet na materiały pornograficzne. Często do tego procederu wystarczało jedno zdjęcie pobrane z profilu publicznego w mediach społecznościowych.

Karolina Praszek-Gołębiewska, prawniczka i specjalistka w dziedzinie ochrony danych osobowych, w rozmowie z Dzień Dobry TVN Online podkreśliła skalę problemu.

- Deepfake to dziś jedno z największych zagrożeń dla prywatności w internecie. Choć polskie prawo nie używa jeszcze samego słowa "deepfake", to nie oznacza, że twórcy takich materiałów są bezkarni. Prawo próbuje nadążyć za technologią, ale AI rozwija się szybciej niż przepisy - dlatego tak ważne jest, by wiedzieć, jakie narzędzia ochrony już mamy - komentuje ekspertka.

Wizerunek to nie tylko zdjęcie. To dobro osobiste chronione prawem

W polskim prawie wizerunek jest dobrem osobistym, a jego naruszenie może prowadzić do poważnych konsekwencji cywilnych i karnych. Dotyczy to również sytuacji, w których zdjęcie zostaje przerobione, a nie wykonane od zera.

- Jeśli ktoś przerabia nasze zdjęcie, zwłaszcza w sposób seksualny, narusza naszą prywatność i godność. Dodatkowo, jeżeli da się nas rozpoznać, wchodzimy w obszar danych osobowych i RODO. Prawo naprawdę daje tu solidną tarczę - trzeba tylko wiedzieć, jak z niej skorzystać - zaznacza rozmówczyni Dzień Dobry TVN Online.

Odpowiedzialność nie kończy się na twórcy deepfake'a

Wielu internautów wciąż uważa, że udostępnienie znalezionego w sieci materiału deepfake, nie wiąże się dla nich z żadną odpowiedzialnością. Tymczasem prawo nie pozostawia tu wątpliwości. Okazuje się, że każdy, kto rozpowszechnia przerobione zdjęcie, może zostać pozwany - nawet jeśli nie miał złych intencji.

- To bardzo ważne: odpowiada nie tylko ten, kto tworzy deepfake, ale także ten, kto go udostępnia. "Ja tylko podałem dalej" nie jest żadnym usprawiedliwieniem. W grę wchodzą pozwy cywilne, wysokie zadośćuczynienia, a w niektórych przypadkach także odpowiedzialność karna - mówi wprost Karolina Praszek-Gołębiewska.

Bądź na bieżąco:

Dostałeś maila z informacją o zwrocie podatku? Ministerstwo Finansów ostrzega

Newsy

Atak na dziennik elektroniczny w jednej z polskich szkół. "Problemem jest brak świadomości"

Newsy

Ukradli wizerunek Tomasza Raczka. "To mną trząchnęło"

Gwiazdy

Deepfake dziecka to przestępstwo bez dyskusji

Najbardziej dramatyczne przypadki dotyczą nieletnich. To właśnie zdjęcia dzieci są nierzadko wykorzystywane do generowania pornograficznych deepfake'ów. To jedno z najpoważniejszych przestępstw w polskim prawie - a jego ściganie jest priorytetem organów ścigania.

- Jeśli deepfake dotyczy dziecka, sytuacja jest absolutnie zero-jedynkowa. Nawet jeśli obraz został "wygenerowany przez sztuczną inteligencję", prawo traktuje to jak bardzo poważne przestępstwo. Kary są surowe, a tłumaczenie: "To tylko AI" nie chroni sprawcy w żaden sposób - uświadamia prawniczka.

Platformy społecznościowe pod presją. "Nie mogą już udawać, że nic nie widzą"

Wraz z wejściem w życie unijnych regulacji, takich jak Akt o Usługach Cyfrowych (DSA), platformy społecznościowe mają obowiązek reagować na zgłoszenia dotyczące nielegalnych treści.

- Platformy nie mogą już udawać, że "nic nie widzą". Jeśli dostaną zgłoszenie i nie zareagują, zaczynają ponosić odpowiedzialność. Unijne przepisy coraz mocniej wymuszają na nich szybkie usuwanie takich treści. To oznacza, że zgłaszanie naprawdę ma sens - podkreśla Praszek-Gołębiewska.

Co robić, gdy padniemy ofiarą deepfake'a?

Rozmówczyni Dzień Dobry TVN Online podkreśla, że bierność jest najgorszym możliwym wyborem w przypadku, w którym ktoś bezprawnie wykorzystał nasz wizerunek.

- Zgłaszamy treść na platformie, zabezpieczamy dowody i - jeśli sprawa jest poważna - sięgamy po pomoc prawną. Internet nie zapomina, ale szybka reakcja może znacząco ograniczyć szkody - apeluje specjalistka w dziedzinie ochrony danych osobowych.

Screeny, linki, daty, nazwy profili - wszystko. Warto pamiętać, że treść może zniknąć, ale dowody muszą zostać. Im lepiej je zabezpieczymy, tym większe mamy szanse na realną ochronę i odpowiedzialność sprawcy

- radzi Karolina Praszek-Gołębiewska.

W polskich sądach rośnie liczba spraw dotyczących naruszenia wizerunku i prywatności w internecie.

- Czy można dostać odszkodowanie lub zadośćuczynienie? Tak - i to coraz częściej. Sądy zaczynają rozumieć, że krzywda w internecie boli tak samo jak w realnym świecie. Można walczyć o pieniądze, przeprosiny i przywrócenie dobrego imienia - zapewnia prawniczka.

Jak się chronić przed deepfakiem? Świadomość to pierwsza linia obrony

Choć nie da się całkowicie wyeliminować ryzyka, można je znacząco ograniczyć. Kluczowe jest świadome korzystanie z mediów społecznościowych.

- Zdjęcie wrzucone do sieci przestaje być tylko "nasze". Dlatego warto świadomie decydować, co publikujemy, korzystać z ustawień prywatności i reagować od razu, gdy coś budzi niepokój. W świecie AI czujność to nowa forma samoobrony - podkreśla w Dzień Dobry TVN Online Karolina Praszek-Gołębiewska.

Zobacz także:

• Aldona Orman straciła ogromne pieniądze. "Ludzie nie chcą o tym mówić, bo jest im wstyd"
• Rosnąca fala oszustw telefonicznych. "Scenariusz przemyślany, żeby osoba się dała zmanipulować"
• Niebezpieczeństwa w sieci. "Szukał w tzw. darknecie, czy ktoś byłby w stanie zabić jego ojca"