Wzrok pod presją współczesnego stylu życia
Wzrok należy do najważniejszych zmysłów. To dzięki niemu pracujemy, uczymy się, prowadzimy samochód, korzystamy z urządzeń cyfrowych i realizujemy codzienne obowiązki. Jednocześnie coraz więcej czasu spędzamy przed ekranami komputerów, smartfonów i tabletów, a nasze oczy są narażone na wielogodzinny wysiłek.
Specjaliści zwracają uwagę, że liczba osób z wadami refrakcji stale rośnie. Krótkowzroczność, nadwzroczność czy astygmatyzm dotyczą dziś milionów ludzi w różnym wieku. Mimo to wiele osób nadal postrzega okulary jako jedyną dostępną formę korekcji wzroku, nie zdając sobie sprawy z tego, jak szerokie możliwości oferuje współczesna kontaktologia.
Nowoczesne soczewki kontaktowe są obecnie zaawansowanymi produktami medycznymi, projektowanymi z myślą o zróżnicowanych potrzebach użytkowników. Rozwiązania dostępne dziś na rynku znacząco różnią się od tych sprzed kilkunastu czy kilkudziesięciu lat, zarówno pod względem materiałów, jak i komfortu noszenia.
Soczewki kontaktowe przeszły technologiczną rewolucję
Jednym z najważniejszych tematów, które warto poruszyć, jest ewolucja technologiczna soczewek kontaktowych. Współczesne rozwiązania powstają w oparciu o wieloletnie badania naukowe dotyczące budowy i funkcjonowania ludzkiego oka.
Szczególne zainteresowanie wzbudzają technologie określane mianem wodnych innowacji. Ich inspiracją stała się naturalna struktura powierzchni oka, która w dużej mierze składa się z wody. Dzięki temu możliwe jest tworzenie materiałów zapewniających wysoki poziom nawilżenia i komfortu przez wiele godzin użytkowania.
Dla wielu osób oznacza to zupełnie nowe doświadczenie związane z noszeniem soczewek. Odpowiednio dobrane nowoczesne rozwiązania mogą sprawiać, że użytkownik koncentruje się na codziennych aktywnościach, a nie na samej korekcji wzroku. To istotna zmiana w porównaniu z doświadczeniami części pacjentów sprzed lat, kiedy soczewki bywały postrzegane jako mniej wygodne i wymagające większej adaptacji.
- Technologie i materiały, które są w tej chwili używane do produkcji soczewek, mają za zadanie zapewnić konsumentom wyjątkowy komfort przez cały dzień. Bez względu na to, czy pracujemy kilkanaście godzin przed ekranem monitora, czy jesteśmy w podróży, czy pracujemy w pomieszczeniach klimatyzowanych, czy mamy bardzo długi aktywny dzień. Te technologie i te materiały, które w tej chwili są dostępne, m.in. w bardzo innowacyjnych soczewkach, z wodnymi innowacjami, powodują, że powierzchnia soczewki ma kontakt z naszymi delikatnymi tkankami oka, potrafi zawierać nawet 100 proc. wody. Te 100 proc. wody dotyka twojego oka, tak naprawdę nie czujesz tej soczewki, zapominasz, że masz ją na oku - wyjaśniała w Dzień Dobry TVN specjalistka Paulina Duda-Tomczyk.
Rozwój technologii sprawił również, że dostępne są rozwiązania przeznaczone dla osób o różnych potrzebach wzrokowych. Dotyczy to zarówno pacjentów z krótkowzrocznością czy nadwzrocznością, jak i tych z astygmatyzmem lub innymi wadami wymagającymi bardziej indywidualnego podejścia.
Kto może nosić soczewki kontaktowe?
To jedno z najczęściej zadawanych pytań w gabinetach specjalistów ochrony wzroku. Wokół soczewek kontaktowych przez lata narosło wiele mitów, które nadal wpływają na decyzje części pacjentów.
W praktyce soczewki kontaktowe mogą być stosowane przez szeroką grupę osób, o ile nie istnieją przeciwwskazania zdrowotne. Decyzję zawsze podejmuje specjalista po przeprowadzeniu badania oraz po ocenie parametrów oka.
Znaczenie ma nie tylko sama wada wzroku. Równie istotne są takie czynniki jak styl życia, wykonywana praca, częstotliwość aktywności fizycznej czy indywidualne oczekiwania pacjenta.
Dla jednej osoby największą zaletą soczewek będzie swoboda podczas uprawiania sportu. Dla innej - możliwość wygodnego funkcjonowania w podróży lub podczas wielogodzinnych spotkań zawodowych. Jeszcze ktoś inny doceni komfort związany z brakiem zaparowanych szkieł podczas zmiany temperatury czy większą swobodę przy wykonywaniu codziennych czynności.
Wciąż niewielu Polaków korzysta z soczewek kontaktowych. Jaki jest powód?
Choć nowoczesne soczewki kontaktowe są dziś dostępne dla szerokiego grona pacjentów, ich popularność w Polsce nadal pozostaje stosunkowo niewielka. Jak wynika z badań Vision Needs Monitor 2025, soczewki kontaktowe nosi obecnie 6 proc. Polaków w wieku 15 lat i więcej. Jednocześnie aż 30 proc. osób, które dziś z nich nie korzystają, deklaruje, że rozważyłoby ich wypróbowanie w ciągu najbliższych 12 miesięcy.
Eksperci zwracają uwagę, że główną przeszkodą nie jest brak potrzeby korekcji wzroku, lecz niepotrzebne obawy związane z samym użytkowaniem soczewek. Najczęściej wskazywane bariery dotyczą zakładania soczewek, potencjalnego dyskomfortu oraz kwestii bezpieczeństwa.
- Jest trochę obawa przed tym, żeby włożyć sobie coś do oka, żeby dotknąć to oko, bo ludzie troszkę też traktują soczewki jak ciało obce - przyznała Paulina Duda-Tomczyk.
- Jeżeli chodzi o te 6 proc., specjaliści często czekają aż pacjent spyta, czy może nosić soczewki, a pacjent znowu czeka na to, aż specjalista powie: może mógłby Pan spróbować soczewek kontaktowych - dodał Tomasz Suliński, optometrysta.
Charakterystyczne jest również to, że Polacy stosunkowo późno rozpoczynają korzystanie z tej formy korekcji wzroku. Mediana wieku rozpoczęcia noszenia soczewek wynosi 25 lat, czyli około czterech do pięciu lat później niż na najbardziej rozwiniętych europejskich rynkach kontaktologicznych. Zdaniem specjalistów pokazuje to, jak duże znaczenie ma edukacja pacjentów oraz dostęp do rzetelnych informacji na temat nowoczesnych możliwości korekcji wzroku.
Dlaczego samodzielny wybór soczewek nie jest dobrym pomysłem?
Znajomość swojej wady wzroku nie oznacza jeszcze, że można samodzielnie wybrać odpowiednie soczewki kontaktowe. To jeden z najważniejszych przekazów wybrzmiewających podczas rozmowy ze specjalistami. Dobór soczewek jest procesem bardziej złożonym niż jedynie odczytanie wartości z recepty na okulary.
Specjalista ocenia szereg parametrów, które mają wpływ na bezpieczeństwo i komfort użytkowania. Analizuje budowę oka, jakość filmu łzowego, kondycję powierzchni oka oraz indywidualne potrzeby pacjenta. Dopiero na tej podstawie może zaproponować rozwiązanie najlepiej odpowiadające konkretnym wymaganiom.
- Z jednej strony jest to kwestia materiału, czyli tego, żeby soczewka była jak najbardziej wygodna, żeby można ją było nosić cały dzień, praktycznie nie czując jej, ale musi też na to oko pasować i też mieć odpowiednią moc, żeby dobrze korygowała wadę wzroku - podkreślił Tomasz Suliński.
- Nawet najlepsza soczewka nie będzie pasowała na każde oko i to, jaką soczewkę zaproponować wśród tych wszystkich wspaniałych produktów, to jest decyzja, którą pacjent powinien podjąć wspólnie ze specjalistą, do którego uda się na wizytę - tłumaczyła optyk.
Profesjonalny dobór jest również okazją do zdobycia praktycznej wiedzy dotyczącej zakładania, zdejmowania oraz prawidłowej pielęgnacji soczewek. Dla osób rozpoczynających swoją przygodę z taką formą korekcji wzroku jest to często kluczowy element budowania poczucia bezpieczeństwa i pewności.
Edukacja specjalistów ma znaczenie dla pacjentów
O jakości opieki nad pacjentami decydują nie tylko dostępne technologie, ale również wiedza osób, które pomagają w doborze soczewek.
Coraz większą rolę odgrywają inicjatywy edukacyjne skierowane do specjalistów ochrony wzroku. Ich celem jest rozwijanie kompetencji związanych z nowoczesną kontaktologią oraz poszerzanie wiedzy na temat najnowszych rozwiązań dostępnych dla pacjentów.
Eksperci zwracają uwagę, że profesjonalna edukacja przekłada się bezpośrednio na dostępność nowoczesnych metod korekcji wzroku. Im większa wiedza i doświadczenie specjalistów, tym łatwiej identyfikować potrzeby pacjentów i proponować rozwiązania odpowiadające ich indywidualnej sytuacji.
Przykładem takiego podejścia są projekty edukacyjne takie jak stworzone przez Alcon, Centrum Edukacji Kontaktologicznej w Warszawie. Ich celem jest wspieranie specjalistów w poszerzaniu kompetencji związanych z doborem soczewek kontaktowych i nowoczesnymi metodami korekcji wzroku.
- Nasze centrum ma dwie role. Pierwsza, jak sama nazwa wskazuje, to jest kwestia edukacji. Będziemy tam prowadzić edukację i szkolić młodych specjalistów, studentów ostatnich lat kierunków optometrii, gdzie w praktyczny sposób będą mogli przyjmować pacjentów, dobierać soczewki, a będą to robić pod okiem doświadczonych mentorów. Druga rzecz to jest oczywiście ta możliwość, że mogą przyjść do nas pacjenci, którą poświęcimy czas, zbadamy im wadę wzroku, przeprowadzimy pełne badanie optometryczne, zgodnie ze wszystkimi standardami, sprawdzimy, jakie soczewki będą pasować, poświęcimy odpowiedni czas na edukację: jak zakładać, jak zdejmować - podsumował Tomasz Suliński.
Więcej informacji znajdziesz na stronie firmy Alcon.
Źródło przytoczonych badań: Vision Needs Monitor 2025 Polska
Nie oglądałeś Dzień Dobry TVN na antenie? Wszystkie odcinki znajdziesz na Player.pl.
Zobacz także: