Leśny pieprz z kotków olchy czarnej to niezwykła przyprawa. Jak go przygotować i stosować?

Kotki olchy
Leśny pieprz z kotków olchy czarnej to niezwykła przyprawa. Jak go przygotować i stosować?
Źródło: Orest Lyzhechka/Getty Images
W gęstwinie olchowych zagajników kryje się przyprawa, której mało kto się spodziewa – ostra, żywiczna i lekko cytrusowa. Powstaje z męskich kotków olchy czarnej, które po zebraniu, wysuszeniu i uprażeniu zamieniają się w tzw. fałszywy pieprz – leśny odpowiednik egzotycznych przypraw. Choć wygląda niepozornie, potrafi dodać potrawom charakteru i… przynieść zdrowotne korzyści. Jak przygotować fałszywy pieprz i kiedy najlepiej ruszyć na jego poszukiwania?
Kluczowe fakty:
  • Fałszywy pieprz z kotków olchy czarnej (Alnus glutinosa) to przyprawa otrzymywana z męskich, nierozwiniętych kwiatostanów tej rośliny, zbieranych pod koniec zimy lub wczesną wiosną, zanim zaczną pylić.
  • Aby uzyskać przyprawę, kotki należy wysuszyć w temperaturze około 50–60°C, a następnie uprażyć – dzięki temu tracą gorycz i nabierają łagodniejszego, żywiczno-cytrusowego aromatu.
  • Kwiatostany olchy czarnej zawierają liczne związki biologicznie czynne (m.in. flawonoidy, triterpeny, fitosterole, witaminy), które działają korzystnie na organizm – wspierają układ pokarmowy, moczowy i hormonalny oraz wykazują właściwości przeciwbakteryjne.

Dalsza część artykułu znajduje się pod materiałem wideo

DD_20250713_Ziola_napisy
Trujące pułapki natury (napisy)
Źródło: Dzień Dobry Wakacje

Fałszywy pieprz z kotków olchy czarnej

Pieprz pozyskiwany z męskich kwiatostanów (kotków) olchy czarnej (Alnus glutinosa) stanowi lokalną, dziko rosnącą przyprawę, znaną też jako „pieprz borealny” lub „dune pepper” (choć ta druga nazwa częściej odnosi się do olchy zielonej). Kwiatostany zbiera się zanim się rozwiną i zaczną pylić – wtedy mają ostry, lekko drzewny, żywiczny oraz delikatnie cytrusowy smak. Mają też goryczkę, którą można skutecznie i łatwo usunąć. Jak przygotować z nich przyprawę i inne przysmaki?

Kiedy zbierać kotki olchy czarnej?

Najlepszy czas na zbiór kotków olchy czarnej przypada na koniec zimy i bardzo wczesną wiosnę (luty, marzec) - wtedy są one jeszcze zwarte, suche i bogate w aromat. Zebrane w naturalnych warunkach, a następnie powoli wysuszone i delikatnie uprażone, zamieniają się w tzw. fałszywy pieprz – leśną przyprawę, którą stosuje się w niewielkich ilościach.

Ważne, by zbierać je, gdy są jeszcze twarde i zamknięte, zanim wydłużą się i zaczną pylić.

Jak zrobić pieprz z kotków olchy czarnej

Aby kotki stały się chrupkie, warto wysuszyć je w suszarce do grzybów w temperaturze około 50–60°C lub rozłożyć w przewiewnym miejscu. Proces ten usuwa nadmiar wilgoci i pozwala zachować ich aromat. Dodatkowo warto je uprażyć, gdyż podczas prażenia z kotków znika charakterystyczna gorycz, dzięki czemu nabierają delikatniejszego, przyjemniejszego smaku.

Ze względu na dużą zawartość żywicy, zmielone kotki mogą być dość lepkie. Z tego względu najlepiej użyć moździerza, który ułatwi rozdrobnienie bez ryzyka zaklejenia urządzenia. Młynek do kawy lepiej w tym przypadku pozostawić do innych zadań.

Jak stosować pieprz z kotków olchy?

Uprażone i zmielone kotki idealnie sprawdzą się jako baza do przypraw. Można dodać do nich inne zioła, jak czosnek niedźwiedzi, paprykę wędzoną, ziele angielskie, kolendre czy jałowiec. Najlepiej w proporcji 1:1.Dodawać je należy dopiero pod koniec przygotowywania potrawy i w niewielkich ilościach, aby podbiły, a nie zdominowały smak dania.

Cenne właściwości kotków z olchy czarnej

Męskie kwiatostany zawierają liczne związki biologicznie czynne, takie jak flawonoidy, fitosterole, fitohormony, triterpeny (m.in. betulinę), żywice, olejek eteryczny, witaminy oraz fitoncydy. Wykazują one korzystny wpływ na zdrowie – działają łagodnie przeciwbiegunkowo i przeciwbakteryjnie, wspomagają terapię schorzeń prostaty, stanów zapalnych dróg moczowych i gardła, a także zaburzeń hormonalnych zarówno u młodych dziewcząt, jak i u starszych kobiet.

Napar z kotów oraz świeże kwiatostany mogą być stosowane w celu zwalczania pasożytów. Pyłek natomiast jest bogaty w białko, cukry proste, skrobię, tłuszcze, aminokwasy oraz ponad czterdzieści różnych witamin i składników mineralnych.

Zobacz także:

Czytaj także: