Dalsza część artykułu znajduje się pod materiałem wideo
- W Polsce w 2025 roku przed 37. tygodniem ciąży urodziło się 15 694 dzieci, czyli 6,6 proc. wszystkich żywo urodzonych.
- Wypis ze szpitala jest początkiem dalszej, wielospecjalistycznej opieki nad wcześniakiem, obejmującej m.in. konsultacje neonatologiczne, neurologiczne, fizjoterapię i wsparcie neurologopedy.
- Szczególnej opieki wymagają dzieci urodzone przed 28. tygodniem ciąży, narażone m.in. na martwicze zapalenie jelit, retinopatię wcześniaczą oraz dysplazję oskrzelowo-płucną.
Światowy Dzień Wcześniaka i skala przedwczesnych porodów
Wypis ze szpitala to dopiero początek wielospecjalistycznej drogi do rozwoju wcześniaków – powiedziała PAP neonatolog Monika Kozłowska-Kubarska. Przywołała przykład chłopca urodzonego trzy miesiące przed terminem, który uniknął najcięższych powikłań wcześniactwa.
O dalszej opiece nad wcześniakami rozmawiano w niedzielę podczas spotkania dzieci, ich rodzin i personelu medycznego w Chrustach (Świętokrzyskie). Zorganizowało je Świętokrzyskie Centrum Matki i Noworodka w Kielcach z okazji Światowego Dnia Wcześniaka. W tegorocznych obchodach Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) kładzie nacisk na monitorowanie zdrowia i rozwoju dzieci po wypisie oraz na wsparcie ich rodzin.
W Polsce w 2025 r. przed ukończeniem 37. tygodnia ciąży urodziło się 15 694 dzieci. Stanowiły one 6,6 proc. wszystkich urodzeń żywych – wynika z opracowania Fundacji Wcześniak Rodzice-Rodzicom na podstawie danych Głównego Urzędu Statystycznego.
Leczenie ma nie tylko ratować życie
Monika Kozłowska-Kubarska, kierująca Uniwersytecką Kliniką Neonatologii kieleckiego centrum, podkreśliła, że celem leczenia jest zarówno ratowanie życia dziecka, jak i ograniczanie powikłań, które mogą wpływać na jego dalszy rozwój.
– Współczesna neonatologia nie polega jedynie na walce o przeżycie pacjenta, ale na doprowadzeniu go do stanu, w którym będzie mógł funkcjonować jak zdrowe dziecko – podkreśliła lekarz. Dodała, że wypis ze szpitala to dopiero początek wielospecjalistycznej drogi do rozwoju wcześniaków.
Szczególnej opieki wymagają dzieci urodzone przed ukończeniem 28. tygodnia ciąży. Wśród powikłań, na które są narażone, lekarka wymieniła martwicze zapalenie jelit, retinopatię wcześniaków i dysplazję oskrzelowo-płucną.
Przywołała przykład chłopca urodzonego w 24. tygodniu ciąży, który spędził w szpitalu trzy miesiące. Jak powiedziała, w trakcie leczenia udało się uniknąć najcięższych powikłań skrajnego wcześniactwa. Po wypisie chłopiec nadal zgłasza się na wizyty kontrolne i jest rehabilitowany.
Wielospecjalistyczna opieka po wypisie
Po opuszczeniu kieleckiego szpitala dzieci mogą korzystać z opieki w poradni patologii noworodka. Jak wyjaśniła lekarka, pracują tam neonatolog, fizjoterapeuta i neurologopeda. W zależności od potrzeb rodzice otrzymują przy wypisie skierowania do innych poradni. Kozłowska-Kubarska za szczególnie ważne uznała opiekę neurologiczną i fizjoterapię, które wspierają dalszy rozwój dziecka.
Wsparcie rodziców zaczyna się przed porodem
Przy zagrożeniu przedwczesnym porodem kielecki ośrodek organizuje konsultacje z udziałem neonatologów, ginekologów i psychologa. Ich zadaniem jest przygotowanie przyszłej matki na pierwsze dni po porodzie i wyjaśnienie, jak będzie wyglądała opieka nad dzieckiem. Po porodzie rodzice są na bieżąco informowani o jego stanie i mogą korzystać ze wsparcia szpitalnego psychologa.
Lekarka zwróciła uwagę, że matki często obwiniają się za przedwczesny poród. Jak wyjaśniła, może on mieć wiele przyczyn, a wśród okoliczności zwiększających ryzyko wymieniła m.in. nadciśnienie w ciąży czy zakażenia. Podkreśliła, że rozmowa o tych okolicznościach jest częścią wsparcia udzielanego rodzinie.
Ojciec trojaczków: pierwsze tygodnie były bardzo trudne
O doświadczeniach rodziny po przedwczesnym porodzie opowiedział PAP Szymon Rej ze Złotej Wody w gminie Łagów, ojciec trojaczków urodzonych w czerwcu w 32. tygodniu ciąży. Dzieci spędziły pięć tygodni na oddziale intensywnej terapii.
– Pierwsze tygodnie na OIOM-ie były bardzo trudne, ponieważ nie wiedzieliśmy, co nas czeka – powiedział Szymon Rej.
Jak relacjonował, po powrocie dzieci do domu dużym wyzwaniem było zorganizowanie codziennej opieki. Pomogło wprowadzenie stałego planu dnia obejmującego m.in. karmienie i drzemki. Wraz z prawidłowym rozwojem trojaczków stopniowo zmniejsza się liczba koniecznych wizyt kontrolnych w poradniach szpitalnych.
Co dziesiąte dziecko na świecie rodzi się przedwcześnie
Według szacunków WHO, UNICEF i London School of Hygiene & Tropical Medicine w 2020 r. na świecie przedwcześnie urodziło się 13,4 mln dzieci, czyli około jednego na dziesięć. Od 2026 r. WHO obchodzi Światowy Dzień Wcześniaka 15 listopada. Tradycyjnie obchody przypadały 17 listopada.
Zobacz także:
- Faustynka była wielkości kostki masła. Najmniejszy wcześniak w Polsce potrzebuje naszej pomocy
- Urodziły się w 24. tygodniu i trafiły do dwóch różnych szpitali. Rodzice bliźniaczek błagają: "Chcemy tylko, żeby były razem"
- 20 proc. wcześniaków w dorosłym życiu zmaga się ze sporymi trudnościami. "Badanie przynosi złożoną odpowiedź"