Rozmaryn w domowej apteczce i kuchni – co warto o nim wiedzieć?

Osoba tnąca rozmaryn
Rozmaryn w domowej apteczce i kuchni – co warto o nim wiedzieć?
Źródło zdj. gł.: fcafotodigital/Getty Images
Dodaj do preferowanych źródeł w Google
Przyprawa rozmaryn znajduje szerokie zastosowanie w kuchni, gdzie wykorzystywana jest jako dodatek do dań z jagnięciny, drobiu, ryb. Wzbogaca także smak warzyw, zup i potraw makaronowych. Rozmaryn posiada też cenne właściwości lecznicze, przydatne m.in. w terapii zaburzeń przewodu pokarmowego. 

Dalsza część artykułu znajduje się pod materiałem wideo

To nie jest czarna magia, to zielona magia
To nie jest czarna magia, to zielona magia - napisy
Źródło: Dzień Dobry TVN
Kluczowe fakty:
  • Rozmaryn pochodzi z rejonu Morza Śródziemnego i jest ceniony zarówno jako przyprawa, jak i roślina lecznicza.
  • Zawiera m.in. polifenole, flawonoidy i olejki eteryczne; wykazuje właściwości przeciwutleniające, przeciwzapalne, odkażające oraz wspomagające trawienie i układ krążenia.
  • Świeże lub suszone liście rozmarynu dodaje się m.in. do mięs, ryb, makaronów, warzyw i deserów, a roślinę można łatwo uprawiać w doniczce na nasłonecznionym stanowisku.

Rozmaryn jest rośliną o właściwościach leczniczych. Pochodzi z rejonów Morza Śródziemnego. Jako przyprawę stosuje się go w postaci świeżej lub suszonej. Rozmarynem wzbogaca się smak i aromat różnych potraw. 

Rozmaryn – właściwości 

Właściwości rozmarynu znajdują zastosowanie w profilaktyce i terapii różnych schorzeń. Rozmaryn jest leczniczą rośliną, szeroko wykorzystywaną w kuchni w celach przyprawowych. Występuje głównie w rejonach Morza Śródziemnego, ale można go również spotkać na wybrzeżu Morza Czarnego.

W sklepach roślina ta dostępna jest w postaci suszonego rozmarynu, liści oraz olejku. W składzie zioła znajdują się liczne związki o dobroczynnym wpływie na organizm. Są to m.in. polifenole, flawonoidy, garbniki, lotne olejki, fitosterole. Część z tych substancji należy do naturalnych przeciwutleniaczy, które opóźniają procesy starzenia się skóry i zmniejszają ryzyko rozwoju chorób nowotworowych, sercowo-naczyniowych i innych schorzeń cywilizacyjnych.

Przyprawa rozmaryn ma właściwości rozgrzewające, dlatego jest stosowana pomocniczo w leczeniu przeziębień i grypy. Liść rozmarynu wykazuje działanie odkażające, bakteriostatyczne, przeciwzapalne, konserwujące, przeciwwrzodowe oraz moczopędne. Przypisuje mu się również właściwości przeciwwirusowe, antynowotworowe, przeciwalergiczne oraz przeciwbólowe.

Rozmaryn świeży i suszony przyczynia się do normowania poziomu cukru we krwi, przez co wykorzystywany jest w leczeniu hiperglikemii. Ma dobroczynny wpływ na funkcjonowanie układu sercowo-naczyniowego, dzięki czemu poprawia krążenie, stymuluje pracę serca, obniża ciśnienie tętnicze oraz przeciwdziała miażdżycy, zawałom serca i udarom mózgu.

Właściwości rozmarynu to także: wzmacnianie pamięci, zwalczanie ogólnego osłabienia organizmu, ochrona przed artretyzmem i reumatyzmem, pobudzanie wydzielania soków trawiennych, zapobieganie występowaniu dolegliwości żołądkowo-jelitowych oraz wspomaganie detoksykacji organizmu. 

Rozmaryn – przyprawa. Zastosowanie w kuchni 

Przyprawa rozmaryn w postaci suszonych i świeżych liści wykorzystywana jest w wielu kuchniach świata. Posiada aromatyczny, nieco gorzki smak, ceniony szczególnie w kuchni francuskiej, włoskiej i hiszpańskiej.

Do czego dodaje się rozmaryn? Przyprawą tą można wzbogacić smak dań mięsnych (zwłaszcza drobiowych i z jagnięciny), rybnych, a także makaronowych i na bazie ryżu. Rozmaryn dodaje się również do sałatek, zup, ziemniaków oraz wielu warzyw, m.in. szpinaku, soczewicy, pomidorów. Zastosowanie rozmarynu w kuchni obejmuje także dodawanie go do potraw z jajek, a nawet do deserów.

Do czego pasuje rozmaryn? Przyprawa doskonale komponuje się z gruszką, śliwką, jabłkiem oraz pomarańczą. Świeży rozmaryn można mrozić, dzięki czemu może on dłużej zachować swój unikalny smak i aromat. Zamraża się całe gałązki, z których później delikatnie zdejmuje się listki i wykorzystuje do różnych potraw. Rozmaryn w kuchni ma także praktyczne zastosowanie, gdyż jego łodyga służy nierzadko jako aromatyczna szpilka do szaszłyków – mięsnych i warzywnych. 

Rozmaryn w doniczce – uprawa 

Rozmaryn można z powodzeniem uprawiać w doniczce w warunkach domowych. Nie wymaga to zbyt dużego wysiłku. Jak dbać o rozmaryn w doniczce? Roślina preferuje nasłonecznione stanowisko, osłonięte przed zimnem i wiatrem. W uprawie rozmarynu w doniczce zastosowanie ma dobrze przepuszczalna gleba. Podłoże rośliny w okresie letnim należy obficie podlewać. W ciepłe dni doniczkę z aromatycznym rozmarynem można wystawić na zewnątrz. 

Rozmaryn – zastosowanie

Zastosowanie rozmarynu jest bardzo wszechstronne. Najbardziej znany w świecie kulinarnym jest suszony rozmaryn, wykorzystywany jako przyprawa wzbogacająca smak i aromat wielu potraw. Zioło to można jednak wykorzystać na wiele innych sposobów. Z liści rozmarynu przygotowuje się m.in. wino rozmarynowe, które stosuje się w profilaktyce i leczeniu nerwicy oraz bólu głowy. Wino należy pić do dwóch razy dziennie w ilości po 30 ml.

Inne zastosowanie rozmarynu to np.:

  • Olej rozmarynowy – doskonale sprawdza się przy okazji masaży, kąpieli, inhalacji, a także tworzenia leczniczych kompresów w przypadku chorób skórnych. 
  • Nalewka z rozmarynu – wykorzystywana w terapii opryszczki i stanów zapalnych jamy ustnej, do przemywania skóry łojotokowej i trądzikowej, a także do wzmocnienia struktury włosów. Przyrządza się ją poprzez zalanie łyżki mielonego, świeżego rozmarynu pięcioma łyżkami spirytusu. 
  • Herbata z rozmarynu – znajduje zastosowanie w leczeniu stanów zapalnych górnych dróg oddechowych, zaburzeń ze strony przewodu pokarmowego, gorączki. Otrzymuje się ją, zalewając rozdrobnione liście rozmarynu szklanką wrzątku.

Zobacz także:

Autorka/Autor: Adrian Adamczyk