Jak wybrać uprząż dla konia? Jej rodzaje oraz budowa

Jak wybrać uprząż dla konia?
Koń
Źródło: Klaus Vedfelt/Getty Images
Uprząż dla konia to element niezbędny podczas powożenia bryczką. Jej złe dopasowanie może prowadzić do poważnych kontuzji u zwierzęcia. Przed zakupem uprzęży warto więc poznać jej budowę oraz rodzaje, tak by dobrać najlepiej dopasowaną do naszych wymagań i preferencji.

Niegdyś powożenie bryczką służyło za transport lub pomoc w pracach rolniczych. Dziś to przede wszystkim dyscyplina sportu, swoiste hobby oraz atrakcja turystyczna. Pojazdy zaprzęgowe częściej niż w polu zobaczymy więc na rynku w Krakowie czy na zakopiańskich Krupówkach. Do powożenia potrzebujemy oczywiście bryczki oraz wyszkolonych koni, ale i dobrej uprzęży, czyli specjalnego ubioru zwierzęcia pociągowego (w tym przypadku konia). Stanowi ona ważny element zaprzęgu i składa z części ciągnących, wstrzymujących, kierujących i łączących. Jej budowa była przez lata modyfikowana i ulepszana, tak by jej profil najlepiej "współgrał" z ciałem zwierzęcia. Wyróżniamy różne rodzaje uprzęży, do najpopularniejszych należą: uprząż szorowa i uprząż chomątowa.

Jak zbudowana jest uprząż?

Uprząż końska powinna być przede wszystkim solidna, tak by pomagała koniowi w ciągnięciu i zatrzymywaniu pojazdu, a nie stanowiła dla niego przeszkody. Musi być więc zbudowana z trwałych materiałów: dobrej jakości metalowych elementów oraz z odpowiedniego gatunku skóry. Budowa uprzęży zaprzęgowej to wbrew pozorom niezwykły splot pasów i rzemieni, a skomplikowany wynalazek. Składa się na nią:

  • napierśnik lub chomąto, czyli element znajdujący się na piersi konia. To właśnie on umożliwia koniowi ciągnięcie bryczki lub sań;
    • pasy pociągowe, czyli przedłużenie napierśnika;
      • naszelnik, czyli pas przypinany do dyszla i zaprzęgu. Umożliwia on skręcanie oraz hamowanie pojazdu;
        • nagrzbietnik wraz z siodełkiem i podbrzusznikiem, czyli zestaw w postaci grubego, solidnego pasa. Ma on na celu stabilizowanie napierśnika;
          • podogonie, czyli rodzaj pętli zakładanej na ogon konia. Jej zadaniem jest stabilizacja całej uprzęży;
            • natylnik, czyli element, dzięki któremu pojazd nie najeżdża na zwierzę podczas hamowania;
              • ogłowie, czyli uzda zakładana na głowę zwierzęcia. W jej zaprzęgowej wersji nachrapnik przypięty jest do pasków policzków. Dzięki temu ogłowie nie przesuwa się w trakcie działania lejców na kiełzno;
                • lejce, czyli długie pasy umożliwiające sterowanie całym zaprzęgiem.

                  Jakie rodzaje uprzęży dla konia wyróżniamy?

                  Każdy, kto rozpoczął swoją przygodę z jeździectwem wie, jak wiele pojęć i terminów trzeba przyswoić, zanim zacznie się jazdę w praktyce. Nawet jeśli naszym "konikiem" jest zwykłe ujeżdżanie, warto poznać również terminologię związaną z powożeniem pojazdów zaprzęgowych. Podstawą jest poznanie rodzajów uprzęży dla konia. Występują bowiem uprzęże jednokonne i parokonne oraz chomątowe i szorowe. Czym się charakteryzują?

                  • uprząż szorowa – jest to prawdopodobnie najbardziej popularna uprząż dla konia. Siła pociągowa przenosi się tutaj na pierś zwierzęcia (czyli na napierśnik). W zależności od sytuacji, w której uprząż szorowa jest używana, rozróżniamy jej trzy najbardziej popularne rodzaje: wyjazdową (montowaną do eleganckich, lekkich bryczek), maratonową (przeznaczoną do dynamicznej jazdy w terenie i na zawodach) oraz roboczą (używaną przede wszystkim podczas prac gospodarczych);
                    • uprząż chomątowa – ta końska uprząż na pierwszy rzut oka niewiele różni się od wersji szorowej. Zamiast napierśnika wyposażona jest w chomąto, czyli okrągły rodzaj jarzma. W przeciwieństwie do uprzęży szorowej uprząż chomątowa nie posiada możliwości regulacji, dlatego należy dobrać ją do konkretnego zwierzęcia. Jej najpopularniejszym rodzajem jest uprząż angielska . To bardzo skromny, aczkolwiek elegancki model uprzęży. Przylega on mocno do piersi i szyi konia, co pozwala na wykorzystanie siły pociągowej do maksimum możliwości.

                      Jak wygląda ozdobna uprząż końska?

                      Na różnorodnych pokazach czy zawodach możemy zobaczyć konie ubrane w odświętne, ozdobne uprzęże. Spotkamy je również w bryczkach stanowiących atrakcje turystyczne w większych miastach. Ubiór konia jest wówczas przyozdobiony różnego rodzaju dodatkami: kolorowymi frędzlami, ozdobnymi paskami czy metalowymi bądź skórzanymi przypinkami. Wszystkie elementy stworzone są jednak tak, aby nie wydawały żadnych niechcianych dźwięków, które mogłyby spłoszyć konia. Niegdyś ozdobne uprzęże zakładano koniowi np. podczas ważnych kościelnych lub rodzinnych świąt. Dziś stopniowo odchodzi się od tego typu zdobień, ponieważ stanowią one dodatkowy ciężar na grzbiecie konia, który może utrudniać mu swobodne poruszanie się.

                      Zobacz też:

                      Zobacz wideo: Koń, jaki jest, każdy widzi

                      Koń, jaki jest, każdy widzi
                      Źródło: Dzień Dobry TVN

                      Autor: Adrian Adamczyk

                      Źródło zdjęcia głównego: Klaus Vedfelt/Getty Images

                      podziel się:

                      Pozostałe wiadomości

                      Jak koledzy ze studiów postrzegają Oliwię Bieniuk?

                      Jak koledzy ze studiów postrzegają Oliwię Bieniuk?

                      Komentarze lektora w "Hotelu Paradise" to złoto. Zestawienie zabawnych fragmentów i ciętych ripost

                      Komentarze lektora w "Hotelu Paradise" to złoto. Zestawienie zabawnych fragmentów i ciętych ripost

                      Jakie wydatki musi ponieść diabetyk? Marta Wiśniewska podała kwoty

                      Jakie wydatki musi ponieść diabetyk? Marta Wiśniewska podała kwoty

                      Zacznij dzień słodkim, zdrowym śniadaniem. Poznaj dodające energii dania według Darii Ładochy
                      Materiał promocyjny

                      Zacznij dzień słodkim, zdrowym śniadaniem. Poznaj dodające energii dania według Darii Ładochy

                      Karol III zobaczył banknoty ze swoim wizerunkiem. "To jest tak zaskakujące"

                      Karol III zobaczył banknoty ze swoim wizerunkiem. "To jest tak zaskakujące"

                      Dlaczego obgadujesz innych? Te słowa psychologa dadzą ci do myślenia

                      Dlaczego obgadujesz innych? Te słowa psychologa dadzą ci do myślenia

                      Omegamania – poznaj kwasy Omega-3! Jak wspierają zdrowie?
                      Materiał promocyjny

                      Omegamania – poznaj kwasy Omega-3! Jak wspierają zdrowie?

                      Dorota Szelągowska odważnie o rozstępach na brzuchu: "Obiektywnie okropne, ale są moje"

                      Dorota Szelągowska odważnie o rozstępach na brzuchu: "Obiektywnie okropne, ale są moje"

                      Jak postawić na nogi monsterę? Ekspert zdradza sprawdzone sposoby

                      Jak postawić na nogi monsterę? Ekspert zdradza sprawdzone sposoby

                      "Sposób na wnętrze": Mural, sztukateria i obrotowe lamele. Modny i przytulny salon w jeden dzień
                      Materiał promocyjny

                      "Sposób na wnętrze": Mural, sztukateria i obrotowe lamele. Modny i przytulny salon w jeden dzień

                      Mefedron na wyciągnięcie ręki. Jak poznać uzależnienie u dziecka? Czat z ekspertem

                      Mefedron na wyciągnięcie ręki. Jak poznać uzależnienie u dziecka? Czat z ekspertem

                      Kim jest zwycięzca "Czas na Show. Drag Me Out"? To mistrz świata i mąż znanej aktorki

                      Kim jest zwycięzca "Czas na Show. Drag Me Out"? To mistrz świata i mąż znanej aktorki

                      Czy można wejść do restauracji lub baru z psem? GIS przypomina

                      Czy można wejść do restauracji lub baru z psem? GIS przypomina

                      Pogoda na weekend. Termometry mogą wskazać nawet 27 kresek

                      Pogoda na weekend. Termometry mogą wskazać nawet 27 kresek

                      Efekt placebo wciąż wykorzystuje się w medycynie. Na czym polega?

                      Efekt placebo wciąż wykorzystuje się w medycynie. Na czym polega?

                      Pomyśl, zanim udostępnisz zdjęcia swojego dziecka

                      Pomyśl, zanim udostępnisz zdjęcia swojego dziecka

                      Siostry uratowały sklep dziadka. "To nie mogło się tak skończyć"

                      Siostry uratowały sklep dziadka. "To nie mogło się tak skończyć"

                      Platforma streamingowa Max już w czerwcu. "Na tę chwilę czekaliśmy 2 lata"

                      Platforma streamingowa Max już w czerwcu. "Na tę chwilę czekaliśmy 2 lata"

                      "Łazienkowe przekleństwa" - zbawienna metoda czy szkodliwy trend? Psycholożka wyjaśnia

                      "Łazienkowe przekleństwa" - zbawienna metoda czy szkodliwy trend? Psycholożka wyjaśnia

                      Znamy finalistów XV edycji konkursu Sukcesu Pisanego Szminką

                      Znamy finalistów XV edycji konkursu Sukcesu Pisanego Szminką

                      "Przypalone ciasto warto wytrzeć tarką"

                      "Przypalone ciasto warto wytrzeć tarką"

                      Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

                      Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

                      Wybuchowy ekstrawertyk, a może cichy introwertyk? Poznaj numerologiczną 4

                      Wybuchowy ekstrawertyk, a może cichy introwertyk? Poznaj numerologiczną 4

                      Pył znad Sahary powrócił do Polski. Dla tej grupy osób jest szczególnie groźny

                      Pył znad Sahary powrócił do Polski. Dla tej grupy osób jest szczególnie groźny

                      Kolejny sukces Taylor Swift. 34-latka debiutuje na liście światowych miliarderów

                      Kolejny sukces Taylor Swift. 34-latka debiutuje na liście światowych miliarderów

                      Najlepsze podkłady na lato 2024. Czym się kierować, wybierając ten kosmetyk?

                      Najlepsze podkłady na lato 2024. Czym się kierować, wybierając ten kosmetyk?

                      E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"
                      Materiał promocyjny

                      E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"

                      Są bliźniaczkami syjamskimi, lecz mają inną orientację. Jak wygląda ich życie seksualne?

                      Są bliźniaczkami syjamskimi, lecz mają inną orientację. Jak wygląda ich życie seksualne?

                      Kuba Wesołowski znów zostanie tatą. Żona aktora pochwaliła się ciążowym brzuszkiem

                      Kuba Wesołowski znów zostanie tatą. Żona aktora pochwaliła się ciążowym brzuszkiem

                      Uniwersalne motywy na maturę z polskiego. Poznaj najpopularniejsze motywy literackie i zrób sobie powtórkę

                      Uniwersalne motywy na maturę z polskiego. Poznaj najpopularniejsze motywy literackie i zrób sobie powtórkę

                      In vitro w Polsce: Ministerstwo Zdrowia przedstawia szczegóły programu. "Przywracamy nadzieję"

                      In vitro w Polsce: Ministerstwo Zdrowia przedstawia szczegóły programu. "Przywracamy nadzieję"

                      Gdzie jest burza teraz? Radar burz NA ŻYWO

                      Gdzie jest burza teraz? Radar burz NA ŻYWO

                      Wakacje w maju – gdzie warto pojechać?

                      Wakacje w maju – gdzie warto pojechać?

                      Mama lekarz mówi na co nie pozwala dzieciom w domu. "Nie ma mowy"

                      Mama lekarz mówi na co nie pozwala dzieciom w domu. "Nie ma mowy"

                      #DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

                      #DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

                      Gruszki to idealny owoc dla zmagających się z tą chorobą. Sprawdź, dlaczego

                      Gruszki to idealny owoc dla zmagających się z tą chorobą. Sprawdź, dlaczego