Dlaczego uporczywie szczekają? Behawiorysta ostrzega: nie każde dziwne zachowanie starego psa wynika z wieku

Psi senior
Demencja u psa – objawy, przyczyny i opieka nad psim seniorem
Źródło zdj. gł.: Catherine Falls Commercial/Getty Images
Dodaj do preferowanych źródeł w Google
Dlaczego kilkunastoletni pies szczeka godzinami, choć jego opiekunowie są tuż obok? U psich seniorów przyczyną takiego zachowania może być nie tylko ból, ale też pogarszający się słuch, dezorientacja i zaburzenia funkcji poznawczych. Behawiorysta Jacek Gałuszka wyjaśnia, jak rozpoznać objawy psiej demencji i zadbać o komfort starzejącego się zwierzęcia.

Dalsza część artykułu pod wideo:

Joanna Przetakiewicz o miłości do psów. "One są najważniejsze w domu, a my jesteśmy do usług"
Kto rządzi w ich domu i dlaczego pies? Joanna Przetakiewicz i Tomek Oświeciński o życiu na 4 łapy - napisy
Źródło: Dzień Dobry TVN

Demencja u psa – jakie objawy powinny zaniepokoić?

Jak zaznaczył behawiorysta Jacek Gałuszka, u psów w podeszłym wieku mogą występować zaburzenia funkcji poznawczych przypominające ludzką demencję. Do ich rozpoznawania lekarze weterynarii wykorzystują m.in. model DISHAA, obejmujący sześć grup objawów.

– U starszego psa różne problemy mogą się na siebie nakładać. Zwierzę może gorzej słyszeć, tracić orientację w otoczeniu, nie wiedzieć, gdzie znajdują się domownicy ani czego może się za chwilę spodziewać. Szczekanie bywa wówczas próbą nawiązania kontaktu – wyjaśnił Gałuszka.

Pierwszą grupą objawów w modelu DISHAA jest dezorientacja – pies może gubić się we własnym domu, stawać w kącie lub długo wpatrywać się w jeden punkt. Drugą są zmiany w relacjach z opiekunami: zwierzę może unikać kontaktu albo przeciwnie, domagać się go znacznie częściej z powodu narastającego lęku. Kolejne objawy to zaburzenia rytmu snu i czuwania, np. przesypianie dnia i nocne wędrówki, oraz załatwianie potrzeb fizjologicznych w domu, choć wcześniej pies tego nie robił.

Niepokoić powinny także zmiany aktywności, takie jak bezcelowe chodzenie, powtarzalne zachowania czy utrata zainteresowania otoczeniem, a także nasilający się niepokój i lęk.

Gałuszka zastrzegł, że podobne objawy nie muszą oznaczać demencji. Mogą być związane z bólem, zaburzeniami wzroku i słuchu, chorobami metabolicznymi, np. cukrzycą, lub schorzeniami neurologicznymi, w tym nowotworami. Dlatego konieczna jest konsultacja z lekarzem weterynarii i wykluczenie innych przyczyn zmiany zachowania.

Dlaczego stary pies szczeka? Przyczyną może być demencja

Przykładem jest 16-letni labrador Tofik, który cierpi na chorobę nowotworową i zwyrodnienia stawów, ma trudności z poruszaniem się i większość czasu spędza na kanapie. Choć rodzina zapewnia mu stałą opiekę, pies przez znaczną część dnia uporczywie szczeka. Nie zawsze pomaga obecność domowników ani głaskanie.

Zdaniem behawiorysty przyczyną takiego zachowania może być połączenie pogarszającego się słuchu, dezorientacji i lęku. Pies, który nie słyszy głosów domowników, może nie wiedzieć, czy jest sam, nawet gdy ktoś znajduje się w pobliżu.

– Pierwszą rzeczą, którą należałoby wykluczyć, jest pojawienie się bólu, o którym nie wiemy – zaznaczył Gałuszka.

Podkreślił, że w przypadku wyraźnego nasilenia objawów lekarz weterynarii powinien ocenić stan zdrowia zwierzęcia i skuteczność dotychczasowego leczenia przeciwbólowego. Może również rozważyć preparaty wspomagające funkcjonowanie starszego psa lub leki przeciwlękowe.

Jak opiekować się psem z demencją? Zadbaj o bezpieczne otoczenie

Behawiorysta zwrócił uwagę, że opieka nad psem z zaburzeniami poznawczymi wymaga przede wszystkim zapewnienia mu przewidywalnego i bezpiecznego otoczenia.

Nie należy bez potrzeby przemeblowywać mieszkania ani zmieniać położenia misek i legowiska. Warto zabezpieczyć miejsca, w których pies mógłby utknąć, położyć maty antypoślizgowe na śliskich podłogach i pozostawić delikatne oświetlenie na noc. Jest to szczególnie ważne w przypadku zwierząt, które po zmroku wędrują po mieszkaniu, tracą orientację i odczuwają niepokój.

Równie istotna jest codzienna rutyna: stałe godziny posiłków, spacerów i odpoczynku. Starsze psy mogą szczególnie silnie przywiązywać się do tych rytuałów. Nawet zmiana czasu z letniego na zimowy może zaburzyć ich poczucie bezpieczeństwa.

– Szesnastoletni pies nie przestawi sobie tak łatwo zegarka – zauważył Gałuszka.

Aktywność umysłowa starszego psa. Jak ćwiczyć z psim seniorem?

Zdaniem behawiorysty jednym z najczęściej niedocenianych elementów opieki nad psim seniorem jest aktywność umysłowa.

Jak wyjaśnił, podobnie jak u ludzi rozwiązywanie krzyżówek i inne ćwiczenia poznawcze służą podtrzymywaniu sprawności umysłowej, tak u starszych psów odpowiednio dobrana aktywność może pomagać w spowalnianiu pogarszania się funkcji poznawczych.

Nie chodzi jednak o uczenie skomplikowanych sztuczek ani wymagający trening. Ważniejsze jest podtrzymywanie zainteresowania otoczeniem, poczucia sprawstwa i dobrego samopoczucia zwierzęcia.

Gałuszka zalecił krótkie sesje przypominania dobrze znanych komend, spokojną eksplorację otoczenia i proste zabawy węchowe, np. szukanie smakołyków rozsypanych na łatwo dostępnej powierzchni. Pomocne mogą być również maty do lizania i miękkie zabawki wypełnione jedzeniem.

Podkreślił, że ćwiczenia powinny być dostosowane do możliwości fizycznych i poznawczych psa. Nie należy wymagać precyzyjnego wykonywania poleceń, wywierać presji ani przeciągać treningu. Równie ważny, jak sama aktywność, jest spokojny kontakt z opiekunem.

Pies na starość zmienia zachowanie? Nie ignoruj tych sygnałów

Jak zaznaczył, starzejący się pies nie staje się złośliwy ani nieposłuszny tylko dlatego, że szczeka, nie śpi w nocy lub zaczyna załatwiać potrzeby fizjologiczne w domu. Takie zachowania mogą być sygnałem choroby, zagubienia lub dyskomfortu.

Jacek Gałuszka jest behawiorystą i instruktorem szkolenia psów, założycielem Szkoły Przyjaciół Psów "Wesoła Łapka", wykładowcą i autorem książek poświęconych wychowaniu i szkoleniu psów.

Zobacz także:

Źródło: PAP
Autorka/Autor: oprac. Karolina Reszkowska