To dlatego martwe drzewa nie są usuwane z lasów. "Stanowią miejsce życia dużej grupy organizmów"
Martwe drzewo w lesie. Dlaczego nie zawsze jest usuwane?
Dla osób spacerujących po lesie widok przewróconego drzewa leżącego w poprzek drogi bywa zaskakujący. Powalone drzewa mogą utrudniać przejście, a nagromadzenie martwego drewna bywa odbierane jako oznaka braku porządku. Z przyrodniczego punktu widzenia taki obraz ma jednak zupełnie inne znaczenie.
Temat ten podjął przyrodnik Marcin Kostrzyński w ramach cyklu "Bioróżnorodnie połączeni". Pomysłodawcą projektu jest Ministerstwo Klimatu i Środowiska, a celem - edukowanie społeczeństwa na temat przyrody i zależności występujących pomiędzy tworzącymi ją organizmami. Tym razem Kostrzyński wybrał się do lasów w okolicach Kielc, gdzie wraz z ekspertami przyjrzał się znaczeniu martwych drzew.
Okazuje się, że kres życia drzewa nie oznacza końca jego roli w lesie. Obumarły lub powalony pień może jeszcze przez wiele lat tworzyć warunki potrzebne innym organizmom.
Setki, a nawet tysiące gatunków związanych z martwym drzewem
Martwe drewno staje się siedliskiem dla wielu organizmów. Korzystają z niego między innymi owady, a obecność starych, rozkładających się pni może sprzyjać także gatunkom rzadkim i chronionym.
O skali tego zjawiska opowiedział dr Lech Buchholz, Regionalny Konserwator Przyrody w Kielcach.
- Kilkaset gatunków [może być związanych z martwym drewnem - przyp. red.]. Liczba ta może przekroczyć nawet tysiące gatunków. Znalazłem tu dwa gatunki zgniotków, są one chronione. Występuje też bardzo rzadki ponurek Schneidera. Tutaj występują też takie bardzo okazałe chrząszcze jak pachnica dębowa - wyjaśniał ekspert.
Dr Lech Buchholz zwrócił uwagę na korzystne procesy przyrodnicze, które zachodzą również w odwiedzonym przez Marcina Kostrzyńskiego rezerwacie.
- W ciągu zeszłego roku ten rezerwat wzbogacił się o dużą ilość drzew martwych, powalonych, które będą teraz przez kolejne dziesiątki lat stanowić miejsce życia dużej grupy organizmów - powiedział Regionalny Konserwator Przyrody w Kielcach.
Na różne sposoby postrzegania martwego drewna zwrócił uwagę Krzysztof Król, grzybiarz i fotograf. - Jeżeli ludzie mają troszeczkę pojęcia o lesie, wiedzą, że martwe drzewo to jest coś naturalnego. Natomiast są osoby, które las traktują jako zdobycz, czyli jako drewno, które służy do palenia, do wyrobu różnych rzeczy. Myślą trochę inaczej i dla nich drewno z martwego drzewa jest zmarnowane - wyjaśnił pan Krzysztof.
Ocena obecności martwego drewna w lesie zależy często od tego, jak rozumiemy funkcje lasu. Dla jednej osoby jest on przede wszystkim miejscem rekreacji, dla innej źródłem drewna, a dla przyrodników złożonym ekosystemem, w którym także obumarłe elementy mają swoją rolę.
Martwe drewno pomaga zatrzymać wodę - ekosystem w lesie
Znaczenie martwego drewna nie ogranicza się jedynie do zapewniania miejsca życia organizmom. Jak wskazali eksperci w materiale Dzień Dobry TVN, pełni ono także funkcję związaną z wodą w leśnym środowisku.
- Martwe drewno ma ogromne znaczenie, jeśli chodzi o utrzymywanie mikroretencji leśnej. Nasiąka wodą jak gąbka, a później stopniowo ją oddaje - wytłumaczył botanik dr Bartosz Piwowarski.
Martwe drewno jest ważnym elementem lasu. Choć nie każdy postrzega je w ten sam sposób, z perspektywy przyrody stanowi cenne siedlisko i ważny element leśnego ekosystemu. To właśnie różnorodność gatunków i siedlisk oraz sieć zależności między nimi sprawiają, że las może prawidłowo funkcjonować i zachować swoją odporność na zmiany.
Więcej informacji nt. bioróżnorodności oraz o edukacji ekologicznej i klimatycznej znajdziesz na portalu edukacjaekologiczna.gov.pl
Nie oglądałeś Dzień Dobry TVN na antenie? Wszystkie odcinki znajdziesz na Player.pl.
Zobacz także: