Dalsza część artykułu znajduje się pod materiałem wideo
- Promieniowanie UV jest głównym czynnikiem ryzyka rozwoju czerniaka i innych nowotworów skóry, a skóra człowieka nie posiada naturalnej ochrony przed jego działaniem.
- Kosmetyki z filtrem UV są ważnym elementem profilaktyki, ale nie zastępują podstawowych zasad bezpiecznego przebywania na słońcu, takich jak unikanie ekspozycji w godzinach 11.00–16.00 czy noszenie odzieży ochronnej.
- Oparzenia słoneczne, zwłaszcza w dzieciństwie, istotnie zwiększają ryzyko zachorowania na czerniaka, natomiast długotrwała ekspozycja na słońce bez oparzeń sprzyja rozwojowi raka skóry.
Promieniowanie UV - w jaki sposób uszkadza skórę?
W słoneczne dni trzeba szczególnie chronić skórę przed promieniowaniem UV, które jest głównym czynnikiem ryzyka czerniaka i raków skóry – przypominał w rozmowie z PAP prof. Piotr Rutkowski, kierownik Kliniki Nowotworów Tkanek Miękkich, Kości i Czerniaków Narodowego Centrum Onkologii im. M. Skłodowskiej-Curie – PIB w Warszawie oraz przewodniczący Polskiego Towarzystwa Onkologicznego. Jak dodał, stosowanie kosmetyków z filtrem UV nie zastąpi jednak prawidłowych zasad przebywania na słońcu. Tłumaczył, skóra ludzka nie ma żadnej naturalnej ochrony przed promieniowaniem słonecznym, takiej jak np. owłosienie czy łuski. Nadmierna ekspozycja na promieniowanie UV (głównie UVA) przyspiesza fotostarzenie skóry, pojawianie się przebarwień, zmarszczek. Dzieje się tak, ponieważ pod wpływem UV rośnie stężenie metaloproteinaz – enzymów, które uszkadzają w skórze włókna kolagenowe i elastynę.
- Co ważne, UV uszkadza DNA i osłabia nadzór immunologiczny, co może przyczynić się do procesu kancerogenezy, czyli rozwoju nowotworu – podkreślił specjalista. Dodał, że - jak wynika z badań – spędzanie większej liczby godzin na słońcu, ale bez oparzeń, jest głównie czynnikiem ryzyka rozwoju raka skóry, natomiast oparzenia słoneczne (zwłaszcza w dzieciństwie) istotnie zwiększają ryzyko zachorowania na czerniaka, który jest najbardziej agresywnym nowotworem skóry.
Czy kremy z filtrem UV wystarczą?
Dlatego latem, gdy nasłonecznienie jest duże, powinniśmy stosować skuteczne sposoby ochrony skóry przed promieniami UV - wskazał prof. Piotr Rutkowski. Ważne jest używanie kosmetyków z wysokim współczynnikiem ochrony przed UVB, które jest głównie odpowiedzialne za oparzenia słoneczne.
- W naszej szerokości geograficznej powinny to być kosmetyki minimum ze współczynnikiem SPF 30, ale gdy jedziemy na wakacje do krajów bardziej nasłonecznionych, SPF powinno wynosić 50 – zaznaczył specjalista. Dodał, że warto stosować kremy o szerokim spektrum ochrony, w tym również przed UVA, które powoduje fotostarzenie i może przyczyniać się do rozwoju raków skóry.
Kiedy zabezpieczać się przed słońcem?
Według onkologa, w słoneczne dni kosmetyki te powinny być stosowane na co dzień, np. wtedy, gdy idziemy czy jedziemy do pracy, do sklepu, uprawiamy sport na świeżym powietrzu, siedzimy na balkonie czy pracujemy w ogródku.
- Opalamy się nie tylko leżąc na plaży, ale podczas każdej aktywności na słońcu, a opalenizna jest wskaźnikiem uszkodzenia skóry - uświadamiał ekspert. Wskazał przy tym, że kosmetyki z filtrem nie stanowią jednak idealnej ochrony i nie zastąpią prawidłowych zasad przebywania na słońcu.
- Stosując je, redukujemy ryzyko oparzeń słonecznych, czyli minimalizujemy ryzyko zachorowania na czerniaka, ale często wydłużamy przez to czas ekspozycji na słońce, co może zwiększać ryzyko raka skóry - wyjaśniał przewodniczący Polskiego Towarzystwa Onkologicznego. Ponadto, nie zawsze prawidłowo aplikujemy te kosmetyki, np. stosujemy ich za mało, nie aplikujemy ponownie po kąpieli w morzu czy jeziorze.
Zasady bezpieczeństwa przy promieniowaniu UV
Do najważniejszych zasad zabezpieczania skóry przez szkodliwym wpływem UV prof. Rutkowski zaliczył: unikanie ekspozycji na promienie słoneczne w godzinach 11.00-16.00, podczas pobytu na powietrzu chowanie się w cieniu, noszenie przewiewnych ubrań ochronnych zakrywających ramiona, noszenie kapelusza lub czapki, które chronią uszy i kark (rondo powinno mieć min. 10-12 cm), a także stosowanie okularów przeciwsłonecznych z filtrem UV (takich, których soczewki blokują promieniowanie ultrafioletowe do długości fali 400 nanometrów).
Zobacz także:
- Lubisz słońce, a może go unikasz? Sprawdź, czy wiesz, jak chronić skórę latem. Quiz
- Bezpieczne opalanie. Te produkty chronią i pielęgnują skórę
- Tanoreksja dotyka coraz więcej osób. Jaką cenę płacimy za piękno?