Wielkanocne kolędowanie. Gdzie się praktykuje ten zwyczaj?

Dalsza część tekstu znajduje się poniżej.

Wielkanocne kolędowanie. Na czym polega?

Wielkanocny zwyczaj kolędowania, tzw. chodzenie z konopielką, to tradycja składania życzeń gospodarskich, związanych z rozpoczęciem nowego roku agrarnego.

Konopielkami nazywano pieśni obrzędowe, które w Wielkanoc śpiewali kawalerowie, stąd też pochodzi nazwa zwyczaju - chodzenie z konopielką. Jak przypomina w książce "Rok obrzędowy na Podlasiu" etnograf dr Artur Gaweł, wiosenne kolędowanie miało też inne określenia - najczęściej nazywano je "włóczebne" lub "wołoczebne", a kolędników zebranych w grupę nazywano kompanią.

Kompanie zbierały się po południu w Wielkanoc, a kolędowanie trwało całą noc i kończyło się rankiem drugiego dnia świąt. Kompanie składały się z kilkunastu mężczyzn; w każdej z nich był tzw. zapiewajło, czyli mężczyzna doskonale znający nie tylko teksty pieśni, ale również wszystkich mieszkańców wsi. Życzenia śpiewano przy akompaniamencie harmonii, skrzypiec lub ustnej harmonijki.

Bądź na bieżąco:

Wielkanoc to wyjątkowy czas. Co sprawia, że te święta są tak ważne dla chrześcijan?

Dietetyczka kliniczna radzi jak świętować Wielkanoc zdrowo i smacznie

Zdrowie

Obchody Wielkanocy nie kończą się w Lany Poniedziałek. Wiernych czeka oktawa

Wielkanocne kolędowanie. Czego sobie życzono?

W pieśniach pannom i kawalerom życzono zmiany stanu cywilnego, a gospodarzom urodzaju. Wołoczebnicy za swoje życzenia dostawali od gospodarzy zapłatę: kiełbasę, jajka czy kieliszek wódki. Jeśli odmówiono kawalerom poczęstunku, śpiewali oni złośliwe piosenki. Obawiano się takich przyśpiewek, ponieważ wierzono, że wróżą nieszczęście, a córce gospodarzy - staropanieństwo. Kolędowanie kończyło się zabawą organizowaną w trzeci dzień świąt, czyli we wtorek. Poczęstunek składał się z darów, jakie zebrano podczas śpiewania. Na zabawę zapraszano dziewczęta.

Wielkanocne kolędowanie. Gdzie jest praktykowane?

Tradycja ta znana jest tylko w północno-wschodniej Polsce oraz w regionie solecznickim i wileńskim (Litwa), a także obwodzie grodzieńskim na Białorusi. Zwyczaj na ziemiach polskich zanikł w latach 60. ubiegłego wieku; dzięki staraniom Ośrodka Kultury w Knyszynie od kilkunastu lat jest wskrzeszany.

Wiosenne Spotkania z Konopielką

Jednym działań knyszyńskiego ośrodka są też Międzynarodowe Wiosenne Spotkania z Konopielką, które odbywają się co roku tydzień po Wielkanocy. Występują na nich zespoły ludowe, grupy śpiewacze, kompanie męskie (które tradycyjnie śpiewały konopielki) z Polski, w poprzednich latach przyjeżdżały też zaprzyjaźnione grupy z Litwy. W tym roku Wiosenne Spotkania odbędą się po raz 22., a imprezę zaplanowano na 12 kwietnia.

Zobacz także:

• Nie ma świąt bez "Znachora". Anna Dymna: "To było coś niezwykłego, przenikało wszystkich"
• Zajączek wielkanocny. Skąd się wziął i kiedy przychodzi? Poznaj historię tej tradycji
• Wielkanocna bitwa majonezów. Czym się różnią popularne produkty?