Obchody Wielkanocy nie kończą się w Lany Poniedziałek. Wiernych czeka oktawa

Dłonie Jezusa zmartwychwstałego
Obchody Wielkanocy nie kończą się w Lany Poniedziałek. Wiernych czeka oktawa
Źródło: Boonyachoat/Getty Images
Choć często myślimy, że święta Wielkanocne kończą się w Niedzielę Zmartwychwstania, w rzeczywistości trwają one dalej – przez cały tydzień. Oktawa Wielkanocna to bowiem osiem dni, które stanowią jedną, wielką uroczystość celebrującą zwycięstwo Chrystusa nad śmiercią. Zakończeniem tego czasu jest Niedziela Miłosierdzia Bożego, przypadająca tydzień po Wielkanocy. 

Dalsza część artykułu znajduje się pod materiałem wideo

Jak ważna jest Wielkanoc?
Odkryj bogactwo polskiej Wielkanocy
Źródło: Dzień Dobry TVN
Kluczowe fakty:
  • Oktawa to ośmiodniowy okres liturgiczny, podczas którego Kościół przedłuża obchody jednej uroczystości, np. Wielkanocy, aby wierni mogli głębiej przeżywać jej duchowe znaczenie.
  • Tradycja oktawy sięga przełomu III i IV wieku, a pierwszą oktawą była Oktawa Zmartwychwstania Pańskiego, związana z katechezami dla nowo ochrzczonych.
  • Po reformach liturgicznych pozostały tylko dwie oktawy: Bożego Narodzenia i Wielkiej Nocy, z których ta druga ma najwyższą rangę i znosi wszystkie inne wspomnienia, święta i posty.

Czym jest oktawa?

Oktawa to okres ośmiu dni świątecznych, podczas których Kościół w szczególny sposób kontynuuje obchody jednej uroczystości. Choć formalnie Wielkanoc przypada na jedną niedzielę, liturgia Kościoła rozciąga to święto na cały tydzień, by wierni mogli w pełni przeżywać tajemnicę nowego życia. Jest to czas, w którym Kościół przypomina, że Zmartwychwstanie nie jest tylko wspomnieniem wydarzenia sprzed dwóch tysięcy lat, ale rzeczywistością, która każdego dnia napełnia świat nadzieją i radością.

Tradycja ta sięga przełomu III i IV wieku i wywodzi się z praktyki Kościoła pierwotnego. Pierwszą oktawą w historii była właśnie Oktawa Zmartwychwstania Pańskiego. Wówczas nowo ochrzczeni podczas Liturgii Paschalnej uczestniczyli w tzw. mistagogii, czyli katechezach wprowadzających ich w życie chrześcijańskie i pogłębiających rozumienie tajemnicy wiary. 

Z biegiem czasu pojawiły się także inne oktawy, m.in. po Zesłaniu Ducha Świętego, a następnie zaczęto kształtować liturgiczny kalendarz roku kościelnego, uwzględniający zarówno okresy świąteczne, jak i przygotowawcze. Po reformach Piusa XII i Jana XXIII w kalendarzu liturgicznym pozostały jedynie dwie oktawy: Bożego Narodzenia i Wielkiej Nocy, przy czym ta druga ma najwyższą rangę liturgiczną – znosi wszystkie inne wspomnienia, święta i posty.

 Charakter Oktawy Wielkanocnej

Oktawa Wielkiej Nocy jest najradośniejszym okresem w całym roku liturgicznym. Kościół, przepełniony paschalną radością, pragnie ją przedłużyć na cały tydzień. Każdy z ośmiu dni oktawy ma rangę uroczystości i liturgicznie jest traktowany jak sama Niedziela Zmartwychwstania. W praktyce oznacza to, że podczas Oktawy nie obowiązuje post, nawet w piątek po Wielkanocy. 

Liturgie w tym czasie mają uroczysty charakter – powtarzają się radosne śpiewy, modlitwy i czytania przypominające o Zmartwychwstaniu Jezusa. W Ewangeliach odczytywanych w tych dniach można usłyszeć o spotkaniach Zmartwychwstałego z uczniami, co pozwala wiernym przeżywać na nowo radość pierwszego Kościoła.

Jak przeżywać Oktawę Wielkanocną?

Choć poza niedzielą nie ma obowiązku uczestnictwa we Mszy Świętej, Kościół zachęca, by w miarę możliwości brać w niej udział każdego dnia oktawy. Eucharystia jest bowiem najpełniejszym sposobem świętowania tajemnicy Zmartwychwstania. 

O wyjątkowej randze tego okresu świadczy również fakt, że inne uroczystości ustępują wobec Oktawy. Przykładem może być rok 2018, kiedy Uroczystość Zwiastowania Pańskiego została przeniesiona aż na poniedziałek po Niedzieli Miłosierdzia Bożego, ponieważ nie mogła być obchodzona ani w Wielkim Tygodniu, ani w czasie Triduum Paschalnego, ani właśnie w Oktawie Wielkanocnej.

Zobacz także: