Jak rozpoznać smaczną rybę w nadmorskiej smażalni? Poznaj patenty szefa kuchni i zrób rybę "jak znad polskiego morza"

Jak rozpoznać smaczną rybę w nadmorskiej smażalni? Poznaj patenty szefa kuchni i zrób rybę "jak znad polskiego morza"
Czy wiesz, jaką rybę jesz?
Źródło wideo: Dzień Dobry TVN
Źródło zdj. gł.: Anita Walczewska/East News
Dodaj do preferowanych źródeł w Google
Ryba z frytkami wielu z nas kojarzy się ze smakiem wakacji. Niestety, często okazuje się, że nie zawsze na naszym talerzu ląduje dokładnie ten gatunek, za który płacimy. Jak więc odróżnić dorsza od czarniaka, a solę od limandy? Na te pytania odpowiedział gość programu Dzień Dobry TVN, szef kuchni Sebastian Cichy. Zdradził też swoje sprawdzone przepisy na rybę "jak znad polskiego morza", którą przygotujesz samodzielnie w domu.
Szef kuchni Sebastian Cichy w kuchni Dzień Dobry TVN
Szef kuchni Sebastian Cichy w kuchni Dzień Dobry TVN
Źródło zdjęcia: Anita Walczewska/East News

Jak rozpoznać, że rodzaj ryby od tańszego zamiennika?

Wybierając rybę na obiad, warto zwrócić uwagę na kilka szczegółów. Limanda ma szorstkie łuski oraz wyraźne, rdzawo-pomarańczowe plamki, czego przeciętny klient w restauracji czy smażalni nie zauważy. Warto wiedzieć, że limanda jest szersza, a jej filet łatwiej się rozpada, jest bardziej miękki, mniej zwarty i ma bardziej wodnisty smak. Sola natomiast jest rybą symetryczną, ma podłużny lekko zaokrąglony kształt przypominający podeszwę i jest ciemnoszara bardziej nawet brązowa. Po usmażeniu mięso soli jest jędrne, zwarte, śnieżnobiałe i ma lekko słodkawy, szlachetny smak, sola jest niemal gładka i ma jednolitą barwę

Czarniak ma strukturę zwartą i sprężystą, a po usmażeniu staje się wręcz jędrny. Dorsz atlantycki - jego mięso jest miękkie i po obróbce termicznej z łatwością dzieli się, a po usmażeniu ma jasną, kremowo-białą barwę. Czarniak ma mięso naturalnie ciemniejsze, zaś zapach jest wyrazisty, i morski. Po usmażeniu w grubej panierce odróżnienie tych gatunków po smaku i wyglądzie jest bardzo trudne nawet dla ekspertów. Pamiętajmy natomiast, że jeśli mięso jest śnieżnobiałe i rozpada się na delikatne płatki, to dorsz. Szary odcień i wysoka spoistość wskazują na czarniaka.

Jak odróżnić rybę świeżą od wcześniej mrożonej?

Mięso ryby mrożonej łatwo się rozpada, a po przekrojeniu filetu znika wszelka soczystość. Panierka często odchodzi od mięsa z powodu nadmiaru wilgoci - podczas mrożenia i rozmrażania ryba traci część swoich naturalnych soków, a wraz z nimi charakterystyczny aromat. Świeże mięso jest sprężyste i po naciśnięciu widelcem szybko wraca do pierwotnego kształtu. W środku pozostaje wilgotne, delikatne, a jego struktura sprawia, że mięso estetycznie oddziela się od ości. Świeża ryba ma natomiast jasny kolor i prezentuje się wyjątkowo apetycznie.

Które ryby nad Bałtykiem rzeczywiście mogą być świeże i lokalne?

  •  Dorsz: Najpopularniejsza ryba nad polskim morzem. Ma białe, zwarte i chude mięso o delikatnym smaku.
  • Łosoś bałtycki występuje najczęściej w maju do października, choć jest go bardzo mało. 
  • Flądra, gładzica oraz bardziej wykwinty turbot: Bardzo smaczne ryby płaskie z białym, chudym i delikatnym mięsem.
  • Śledź: Serwowany zazwyczaj w formie smażonej w mące często podawany z cebulką lub w zalewie octowej.
  • Szprot: Podawany w całości, często chrupiący.
  • Belona: Ciekawostka występująca sezonowo wiosną i latem, łatwa do rozpoznania dzięki charakterystycznym, zielonym ościom.

Przepis na rybę "jak nad morzem"

Ryby, które sprawdzą się w tych przepisach, to: filet z dorsza, filet z czarniaka, flądra w całości, tusze halibuta, filet z limandy, filet z soli, filet z sandacza.

Przygotowanie panierki - to warto wiedzieć:

Umyj rybę i dokładnie osusz ją papierowym ręcznikiem. Wilgotna ryba sprawi, że mąka zrobi się papkowata, a tłuszcz będzie pryskał. Dopraw filety solą, pieprzem i skrop sokiem z cytryny. Obtocz rybę w mące, a następnie dokładnie strzep jej nadmiar. Im cieńsza warstwa, tym bardziej chrupiąca skórka. Kładź rybę na mocno rozgrzany olej (około 180° C). Smaż na średnim ogniu, aby nie przypalić mąki.

Smażenie ryby w mące to najprostszy sposób na uzyskanie chrupiącej skórki i soczystego wnętrza. Warto użyć mąki pszennej lub kukurydzianej, która nadaje piękny, złoty kolor. Ponadto odrobina mąki ziemniaczanej w proporcji 3 łyżki na szklankę mąki pszennej pozwoli uzyskać odpowiednią chrupkość. Rybę smażymy na dobrze rozgrzanym oleju kilka minut z każdej strony, aż panierka uzyska złoty kolor.

Panierka klasyczna (mąka, jajko, bułka tarta lub panko)

Tradycyjny i sprawdzony sposób na chrupiące filety. Rybę dokładnie osusz ręcznikiem papierowym i oprósz solą oraz pieprzem. Przygotuj trzy głębokie talerze: na pierwszym rozsyp mąkę, na drugim roztrzep jajko z odrobiną soli, a na trzecim bułkę tartą. Obtocz rybę najpierw w mące, następnie w jajku, a na końcu dokładnie w bułce tartej. Smaż na dobrze rozgrzanym oleju na średnim ogniu do uzyskania złotego koloru. 

 Panierka lżejsza (mąka i białko)

Rybę obtocz w mące, a następnie bezpośrednio w roztrzepanym białku. Smaż od razu na patelni – do mąki można dodać ulubione przyprawy takie jak wędzoną paprykę, curry lub suszone zioła.

Ryba "jak ze smażalni"
Ryba "jak ze smażalni"
Źródło zdjęcia: Anita Walczewska/East News

Efekt jak ze smażalni, czyli ciasto piwne lub naleśnikowe - przepis

Zapewnia niezwykle chrupiącą skorupkę na zewnątrz i soczyste, delikatne mięso w środku.

Składniki:

  • szklanka mąki pszennej,
  • jajko,
  • 3/4 szklanki jasnego piwa lub gazowanej wody,
  • ½ łyżeczki proszku do pieczenia,
  • przyprawy - sól, pieprz, papryka doda koloru.

Ryba w płatkach kukurydzianych - przepis

Składniki:

  • szklanka płatków kukurydzianych,
  • jajko,
  • 3-4 łyżki mąki pszennej,
  • sól,
  • pieprz,
  • sok z cytryny,
  • odrobina słodkiej lub ostrej papryki,
  • olej do smażenia.

Rybę umyj, osusz papierowym ręcznikiem i pokrój na mniejsze porcje. Skrop je sokiem z cytryny i oprósz przyprawami, po czym odstaw na 10 minut w chłodne miejsce.

Płatki kukurydziane wsyp do miseczki i drobno pokrusz w dłoniach lub przy użyciu wałka. W drugim głębokim talerzu roztrzep jajko ze szczyptą soli, a do trzeciego wsyp mąkę.

Każdy kawałek ryby obtocz najpierw w mące, następnie zanurz w roztrzepanym jajku, a na końcu dokładnie obtocz w pokruszonych płatkach kukurydzianych (lekko je dociskając). Rozgrzej olej na patelni. Smaż rybę na średnim ogniu przez około 3-4 minuty z każdej strony, aż panierka będzie chrupiąca i nabierze złocistego koloru.

Ryba w chipsach - przepis

Składniki:

  • duże opakowanie chipsów (dowolny smak, np. solone, paprykowe czy serowo-cebulowe),
  • 1-2 jajka,
  • 3-4 łyżki mąki pszennej,
  • olej do smażenia,
  • przyprawy: sól, pieprz, odrobina słodkiej papryki (jeśli używasz delikatnych chipsów).

Filety umyj, osusz ręcznikiem papierowym i pokrój na mniejsze porcje. Oprósz je delikatnie solą i pieprzem. Chipsy przesyp do miski lub woreczka foliowego i drobno pokrusz (możesz użyć miksera ręcznego, wałka lub po prostu rozgnieść je w dłoniach na konsystencję drobnej bułki tartej). Przesyp je do miski, na dwa osobne talerze wyłóż: na jeden mąkę, a na drugi roztrzepane jajko. Kawałki ryby obtaczaj kolejno w mące, następnie w jajku, i na następnie w pokruszonych chipsach, aby panierka dobrze przyległa.

Smażenie: Rozgrzej mocno olej na patelni. Smaż rybę na średnim ogniu po kilka minut z każdej strony, aż chipsy będą ładnie zarumienione, a ryba w środku upieczona. Po usmażeniu wyłóż rybę na ręcznik papierowy, który wchłonie nadmiar tłuszczu.

Ryba w tempurze - przepis

Kluczem do sukcesu jest lodowata woda, która w kontakcie z gorącym tłuszczem tworzy idealnie chrupiącą skorupkę.

Składniki:

  • szklanka mąki (najlepiej mieszanka pszennej z kukurydzianą lub ryżową),
  • szklanka bardzo zimnej gazowanej wody,
  • jajko lub samo żółtko,
  • sól i pieprz do smaku, olej do smażenia.

Rybę umyj, osusz, pokrój w mniejsze kawałki, przypraw i odstaw, w misce wymieszaj przesianą mąkę z jajkiem oraz lodowatą wodą. Ciasto powinno być lekko grudkowate i rzadkie – nie mieszaj go zbyt dokładnie. Możesz wrzucić do niego kostkę lodu, aby utrzymać niską temperaturę. Kawałki ryby obtocz w mące (dzięki temu ciasto lepiej się przyklei), a następnie zanurz w tempurze. Smaż na głębokim, mocno rozgrzanym oleju (ok. 180° C) przez 2-3 minuty, aż panierka będzie złocista.

Przepis na sos do ryby "jak nad morzem"

Sos czosnkowy z pieczonego czosnku

Składniki:

  • główka czosnku,
  • 1-2 łyżki oleju rzepakowego,
  • 3 łyżki majonezu (lub w wersji lżejszej: 2 łyżki majonezu i 3 łyżki jogurtu greckiego),
  • łyżeczka soku z cytryny,
  • sól i świeżo mielony czarny pieprz (do smaku),
  • opcjonalnie: posiekany koperek, szczypiorek lub szczypta ostręj papryki.

Przygotowanie:

Rozgrzej piekarnik do 200°C. Odetnij górną część główki czosnku, tak, aby lekko odsłonić ząbki. Polej czosnek oliwą, oprósz solą i zawiń szczelnie w folię aluminiową. Piecz przez około 45 min, aż ząbki będą miękkie i lekko brązowe. Odstaw czosnek do przestygnięcia. Następnie wyciśnij upieczone ząbki z łupinek bezpośrednio do miseczki. Rozgnieć czosnek widelcem na gładką pastę. Dodaj majonez (lub jogurt), sok z cytryny oraz ulubione przyprawy i zioła. Dokładnie wymieszaj całość

Tradycyjny sos tatarski do ryby

Składniki:

  • 4 łyżki gęstego majonezu,
  • 2 łyżki gęstego jogurtu naturalnego,
  • 3-4 ogórki,
  • 5-6 marynowanych grzybków,
  • 1/2 małej szalotki,
  • łyżeczka musztardy sarepskiej,
  • 1-2 łyżki posiekanego szczypiorku,
  • sól i świeżo mielony czarny pieprz do smaku.

Przygotowanie:

Ogórki, grzyby i cebulę posiekaj w bardzo drobną kosteczkę, w misce wymieszaj majonez, jogurt oraz musztardę, dodaj posiekane warzywa i grzybki. Wymieszaj całość, dodaj szczypiorek i dopraw do smaku solą oraz pieprzem.

Domowy sos tysiąca wysp do ryby

Składniki:

  • 4 łyżki majonezu,
  • 2 łyżki ketchupu pikantnego,
  • 1 ogórek korniszonowy starty na tarce,
  • łyżka drobno posiekanej cebuli,
  • łyżeczka soku z cytryny,
  • 1/2 łyżeczki cukru,
  • szczypta soli i świeżo mielonego pieprzu,
  • kilka kropel tabasco dla wyrazistości.

Przygotowanie:

W małej miseczce umieść majonez i ketchup. Dodaj posiekanego ogórka, cebulę oraz sok z cytryny. Całość wymieszaj, a następnie dopraw cukrem, solą, pieprzem i ewentualnie sosem chili.

Zobacz także:

Źródło: Sebastian Cichy
Autorka/Autor: Zofia Wierzcholska