Dalsza część artykułu znajduje się pod materiałem wideo
- Zapach świeżego prania zwiększał wydatki klientów sklepów z używaną odzieżą, szczególnie osób silniej obawiających się zabrudzenia i zakażenia.
- Klienci odczuwający zapach świeżego prania oceniali używane ubrania jako bardziej higieniczne i wartościowe; podobnego efektu nie wywołał zapach cytrusów.
- Bodźce kojarzące się z czystością mogą ograniczać obawy przed patogenami, wspierając sprzedaż odzieży używanej i bardziej zrównoważoną konsumpcję.
Zapach świeżego prania zwiększa sprzedaż używanej odzieży
Klienci sklepów z używaną odzieżą wydawali więcej pieniędzy, gdy w sklepie rozpylano zapach świeżego prania – wykazali psychologowie z Uniwersytetu Radbouda w Nijmegen. Zapach sprawiał też, że używane ubrania wydawały się klientom bardziej higieniczne i więcej warte.
Obawa przed zakażeniem a zakup używanych ubrań
Psychologowie Matteo Perini i Jasper de Groot z Uniwersytetu Radbouda sprawdzili, czy obawa przed kontaktem z potencjalnymi źródłami zakażenia może być jedną z barier zniechęcających ludzi do kupowania używanych ubrań. Wyniki opublikowano w czasopiśmie "Evolution and Human Behavior".
Eksperyment z zapachami w sklepie z używaną odzieżą
Naukowcy przeprowadzili eksperyment w działającym sklepie z używaną odzieżą. W niewidocznych dla klientów miejscach umieszczono dyfuzory zapachowe. Jednego dnia rozprowadzano zapach cytrusów, innego świeżego prania, a podczas trzeciego wariantu nie stosowano dodatkowego zapachu.
Spośród trzech warunków tylko zapach świeżego prania sprawił, że klienci zaczęli wydawać więcej pieniędzy na używane ubrania. Efekt był szczególnie silny wśród osób osiągających wyższe wyniki w skali mierzącej obawę przed zabrudzeniem i zakażeniem.
Zapach czystości podnosi postrzeganą wartość ubrań
Badacze przeprowadzili następnie eksperyment laboratoryjny. Uczestnicy, którzy czuli zapach świeżego prania, oceniali używane ubrania jako mniej niehigieniczne, a jednocześnie przypisywali im większą wartość.
Mechanizm unikania patogenów wpływa na decyzje zakupowe
Zdaniem autorów wyniki można tłumaczyć mechanizmem unikania patogenów. Ludzie mają ewolucyjnie ukształtowaną skłonność do unikania potencjalnych źródeł infekcji – przykładem jest niechęć do zepsutego lub nieprzyjemnie pachnącego jedzenia. Badanie wskazuje, że podobny mechanizm może wpływać również na stosunek do przedmiotów wcześniej używanych przez inne osoby.
Zapach kojarzący się z czystością może natomiast osłabiać postrzegane ryzyko zabrudzenia. Co istotne, sam przyjemny zapach nie wystarczał – w eksperymencie takiego efektu nie wywołał zapach cytrusów.
Zapachy mogą wspierać zrównoważoną konsumpcję
Według badaczy wyniki mogą mieć znaczenie dla promowania bardziej zrównoważonej konsumpcji. Rynek odzieży używanej pozwala wydłużać okres użytkowania ubrań, a eksperyment pokazuje, że na decyzje konsumentów mogą wpływać także proste bodźce zapachowe.
Zobacz także:
- Skąd bierze się "zapach starości"? To nie kwestia higieny
- Jak usunąć brzydki zapach z ubrań? Odpowiedzi na to pytanie szukają badacze
- Smród niebezpieczny dla zdrowia! Co mi grozi, jeśli mieszkam blisko wysypiska śmieci?