Dalsza część artykułu znajduje się pod materiałem wideo
- Badacze z University of Southern California wykazali, że wskaźnik BMI często nie odzwierciedla rzeczywistego poziomu otyłości.
- Naukowcy podkreślają, że BMI nie mierzy bezpośrednio ilości tkanki tłuszczowej, dlatego może błędnie klasyfikować osoby o różnej budowie ciała.
- Nowe kryteria otyłości klinicznej opierają się na pomiarach obwodu talii, stosunku talii do bioder i do wzrostu oraz na ocenie zdrowotnych skutków nadmiaru tłuszczu.
BMI a stan zdrowia
Amerykańscy naukowcy pokazali, że mierząc BMI można pominąć potężną liczbę osób z kliniczną otyłością. Potrzebny jest pomiar ilości tłuszczu i ocena związanych z wagą parametry zdrowotne.
Jak przypominają naukowcy z University of Southern California (USC), dotąd otyłość oceniano zwykle za pomocą wskaźnika masy ciała (BMI), który pozwala klasyfikować ludzi w obrębie czterech kategorii. Dokonuje się tego na podstawie stosunku masy ciała do wzrostu: BMI poniżej 18,5 oznacza niedowagę, od 18,5 do 25 – wagę prawidłową, od 25 do 29,9 – nadwagę, a 30 lub więcej – otyłość.
Jednak – zaznaczają badacze – w ostatnim czasie część lekarzy zamiast tego przyjęła nowsze kryterium (opracowane w 2025 roku przez the Lancet Diabetes and Endocrinology Commission), definiowane jako otyłość kliniczna. Określa ono otyłość głównie na podstawie trzech pomiarów – obwodu talii, stosunku obwodu talii do obwodu bioder oraz stosunku obwodu talii do wzrostu. Do tego dochodzi ocena związanych z wagą problemów zdrowotnych.
BMI zawodzi przy wskazywaniu otyłości?
Nowe badanie pokazuje, jak często BMI może nie wskazywać przypadków otyłości. Według jego wyników w USA jedna czwarta osób z BMI wskazującym na prawidłową, zdrową masę ciała, spełnia kryteria otyłości klinicznej. Z kolei aż 50 proc. osób klasyfikowanych według BMI jako osoby z nadwagą zostałoby przeklasyfikowanych do grupy osób z otyłością.
Takie wnioski badacze wyciągnęli po przeanalizowaniu uzyskanych w reprezentatywnym dla kraju programie National Health and Nutrition Examination Survey, na temat 5,6 tys. dorosłych, w wieku średnio 49 lat.
- Wiele osób zakłada, że jeśli według BMI nie mają otyłości, nie muszą się oni martwić licznymi problemami zdrowotnymi z nią związanymi – podkreśla dr Brian P. Lee z Keck Medicine of USC, autor pracy opublikowanej w piśmie "Annals of Internal Medicine".
- Nasze wyniki pokazują, że miliony Amerykanów mogą już doświadczać zdrowotnych skutków związanych z otyłością i mogą nie otrzymywać potrzebnych interwencji zdrowotnych – alarmuje ekspert.
Problematyczne aspekty BMI
Dr Brian P. Lee z Keck Medicine of USC dodaje, że osoby z BMI prawidłowym lub wskazującym na nadwagę obecnie nie kwalifikują się do farmakologicznego ani chirurgicznego leczenia otyłości. Co więcej, lekarze nie zawsze uznają nawet, że wymagają one modyfikacji stylu życia.
- BMI jest problematyczne, ponieważ nie mierzy bezpośrednio ilości tkanki tłuszczowej, lecz odzwierciedla całkowitą masę ciała, obejmującą także mięśnie i kości – tłumaczy dr Lee. - Dlatego osoba umięśniona może mieć bardzo wysokie BMI, ale nie mieć nadmiaru tłuszczu, podczas gdy ktoś o niewielkiej masie mięśniowej może mieć prawidłowe BMI, a jednocześnie mieć nadmiar tkanki tłuszczowej powodujący problemy zdrowotne.
Naukowcy wyjaśniają, że tłuszcz brzuszny, w przeciwieństwie do tego pod skórą, powoduje groźne stany zapalne w różnych organach. Przypominają, że otyłość może prowadzić do wielu chorób, w tym chorób serca, cukrzycy, nadciśnienia, wysokiego poziomu cholesterolu, chorób wątroby oraz niektórych nowotworów. Czyni ją to jedną z głównych możliwych do uniknięcia przyczyn zgonów w kraju.
- Dobra wiadomość jest taka, że otyłość można leczyć – zwraca uwagę dr Lee. - Można to robić czy to poprzez zmiany stylu życia, leki - czy połączenie obu tych metod. Dysponujemy skutecznymi sposobami zmniejszania nadmiaru tkanki tłuszczowej i obniżania ryzyka przyszłych problemów zdrowotnych. Im wcześniej zidentyfikujemy osoby zagrożone, tym większą mamy szansę na poprawę ich długoterminowego zdrowia i jakości życia.
Zobacz także:
- Jak sprawdzić swoje BMI? Wartości, przedziały i normy BMI
- Ponad połowa mieszkańców Europy ma nadwagę. Częściej tyją mężczyźni czy kobiety?
- Czy wysokie BMI przekłada się na problemy ze zdrowiem? Zdaniem badaczy niekoniecznie