Dalsza część artykułu znajduje się pod materiałem wideo
- Terapia menopauzalna oparta wyłącznie na estrogenie wiązała się z o 35% niższym prawdopodobieństwem zmian typowych dla choroby Alzheimera oraz o 39% niższym prawdopodobieństwem diagnozy demencji.
- Badanie miało charakter obserwacyjny, dlatego nie dowodzi, że estrogen bezpośrednio chroni przed chorobą Alzheimera.
- Terapia samym estrogenem jest stosowana głównie u kobiet po usunięciu macicy; u kobiet z macicą zwiększa ryzyko rozrostu i raka endometrium, dlatego zwykle łączy się ją z progestagenem.
Hormonalna terapia menopauzalna a zmiany typowe dla choroby Alzheimera
Stosowanie hormonalnej terapii menopauzalnej (HTM) opartej na estrogenach wiąże się z niższym ryzykiem choroby Alzheimera oraz mniejszym nasileniem charakterystycznych dla niej zmian w mózgu – wynika z badania naukowców ze Stanford Medicine.
Autorzy pracy opublikowanej w czasopiśmie „Neurology” zastrzegli jednak, że zaobserwowany związek nie dowodzi, iż terapia chroni przed rozwojem choroby.
Naukowcy przeanalizowali wyniki pośmiertnych sekcji mózgów 258 kobiet, które stosowały menopauzalną terapię hormonalną zawierającą wyłącznie estrogen, a następnie porównali je z wynikami około 2700 kobiet nieprzyjmujących hormonów. Oceniali obecność dwóch głównych zmian charakterystycznych dla choroby Alzheimera: blaszek amyloidowych i splątków neurofibrylarnych.
Okazało się, że u pań stosujących sam estrogen zmiany te występowały rzadziej. Po uwzględnieniu m.in. wieku, wykształcenia, nadciśnienia oraz obecności wariantu genu APOE4 związanego ze zwiększonym ryzykiem choroby Alzheimera wyliczono, że HTM wiązała się z o 35 proc. niższym prawdopodobieństwem występowania patologii.
Terapia estrogenowa a ryzyko demencji i problemy z pamięcią
Podobne wyniki dała analiza żywych uczestniczek. Dane zebrane od ponad 21 tys. kobiet wykazały, że te stosujące terapię estrogenową miały o 39 proc. niższe prawdopodobieństwo diagnozy demencji. Miały też wyraźnie lepsze wyniki testów pamięci i samodzielnego funkcjonowania.
– Hormonalna terapia menopauzalna wydaje się mieć umiarkowany, ale statystycznie istotny związek z niższym ryzykiem rozwoju zmian typowych dla choroby Alzheimera – powiedziała dr Jennifer Bruno, jedna z autorek badania.
Terapia samym estrogenem nie jest odpowiednia dla każdej kobiety
Naukowcy zaznaczyli jednak, że ich badanie dotyczyło wyłącznie terapii zawierającej sam estrogen. Taki sposób leczenia nie jest częsty – stosuje się go głównie u kobiet po usunięciu macicy (histerektomii). Podawanie samego estrogenu osobom z macicą zwiększa bowiem ryzyko rozrostu i raka endometrium, dlatego w ich przypadku hormon ten zazwyczaj łączy się z progestagenem.
Badanie nie dowodzi, że HTM chroni przed chorobą Alzheimera
Do tego autorzy przestrzegli przed traktowaniem uzyskanych wyników jako dowodu, że menopauzalna terapia hormonalna chroni przed chorobą Alzheimera. Ich badanie było obserwacyjne, dlatego nie pozwala rozstrzygnąć, czy niższe ryzyko wynikało bezpośrednio z przyjmowania estrogenów.
Przypomnieli również, że wpływ HTM na ryzyko demencji od lat budzi kontrowersje. Pierwsze badania sugerowały, że może ona chronić funkcje poznawcze, jednak później pojawiły się wyniki wskazujące na możliwość zwiększenia ryzyka otępienia, szczególnie w przypadku terapii rozpoczynanej w starszym wieku.
Moment rozpoczęcia hormonalnej terapii menopauzalnej może mieć znaczenie
Zdaniem naukowców część tych rozbieżności może wynikać z faktu, że poszczególne badania obejmowały różne preparaty, sposoby ich podawania, czas trwania terapii, a także uczestniczki w różnym wieku. To ostatnie może mieć szczególne znaczenie, ponieważ coraz więcej dowodów wskazuje, że korzyści są największe, gdy terapię rozpoczyna się w okresie menopauzy lub niedługo po niej.
W obecnym badaniu uczestniczki miały średnio ok. 70 lat. Autorzy przypuszczają więc, że jeśli estrogen rzeczywiście działa ochronnie na mózg, zaobserwowany przez nich związek mógł być nawet słabszy niż przy wcześniejszym rozpoczęciu terapii.
Zobacz także:
- Menopauza - w jakim wieku może się rozpocząć? Jakie są główne objawy przekwitania?
- "To jest pierwszy objaw". Czym tak naprawdę jest menopauza?
- Fakty i mity o menopauzie. "Brakuje podstawowego wykształcenia wśród społeczeństwa i lekarzy"