Dalsza część artykułu pod materiałem wideo
Światowy Dzień Cukrzycy 2026 - Ile osób w Polsce choruje na tę chorobę?
14 listopada obchodzony jest Światowy Dzień Cukrzycy. Z najnowszych danych NFZ analizujących lata 2016-2025 wynika, że z cukrzycą zmaga się coraz więcej Polaków. W 2016 roku chorobę tę odnotowano u 2,71 mln dorosłych pacjentów. Dziewięć lat później - w 2025 roku - liczba ta wyniosła już 3,46 mln, co oznacza wzrost o blisko 748 tys. osób (27,6 proc.). Wzrost zachorowań dotyczy również najmłodszych pacjentów - w 2016 roku cukrzycę odnotowano u 21,9 tys. dzieci i młodzieży, natomiast w 2025 roku było to 25,2 tys.
Który typ cukrzycy jest bardziej powszechny u dzieci?
Katarzyna Piechowiak z Dziecięcego Szpitala Klinicznego UCK WUM, doktor nauk medycznych, specjalista endokrynologii i diabetologii dziecięcej oraz pediatra, przekazała PAP, że u dzieci najczęściej diagnozowana jest cukrzyca typu 1. Jest to choroba autoimmunologiczna, co oznacza, że układ odpornościowy przez pomyłkę atakuje komórki trzustki odpowiedzialne za produkcję insuliny. Nie jest ona skutkiem złej diety, braku ruchu ani nadwagi. Może rozwinąć się u każdego dziecka, niezależnie od jego stylu życia.
- Cukrzyca typu 1 należy do grupy chorób autoimmunologicznych, podobnie jak m.in. choroba Hashimoto, reumatoidalne zapalenie stawów, łuszczyca, bielactwo czy celiakia - tłumaczyła specjalistka.
Lekarka zaznaczyła, że na znaczenie mogą mieć zarówno geny, jak i czynniki związane ze środowiskiem - np. przebyte infekcje czy zmiany w składzie bakterii jelitowych.
Cukrzyca a kwasica ketonowa - jak często się zdarza u dzieci?
Dr Piechowiak zaznaczyła, że jednym z najpoważniejszych zagrożeń związanych z nierozpoznaną cukrzycą typu 1 jest kwasica ketonowa. W Polsce nawet połowa dzieci chorujących na cukrzycę trafia do szpitala w stanie kwasicy ketonowej (ostre, zagrażające życiu powikłanie cukrzycy, wynikające z nagłego niedoboru insuliny - PAP), część z nich wymaga leczenia w Oddziale Intensywnej Terapii. Pierwsze objawy cukrzycy łatwo przeoczyć. Dziecko zaczyna dużo pić, częściej chodzi do toalety i chudnie. Następnie mogą dołączyć się bóle brzucha, nudności i wymioty. Ciężki przebieg choroby może mieć również negatywny wpływ na rozwój i funkcjonowanie mózgu - zaalarmowała pediatra.
Dlaczego wczesne wykrycie cukrzycy typu 1 jest ważne?
Specjalistka podkreśliła też, że ważne jest wykrycie choroby, zanim pojawią się objawy. Rodzice mogą to zrobić m.in. dzięki badaniom przesiewowym, które pozwalają sprawdzić, czy w organizmie dziecka obecne są charakterystyczne przeciwciała świadczące o toczącym się procesie niszczenia komórek wydzielających insulinę. W Polsce, m.in. w Dziecięcym Szpitalu Klinicznym w Warszawie, realizowany jest międzynarodowy program EDENT1FI. Dzieci w wieku od 2 do 17 lat mogą bezpłatnie wykonać badanie z kropli krwi pobranej z palca. Nie trzeba być na czczo, a samo badanie jest proste i szybkie.
- Do tej pory przebadano już 30 tysięcy dzieci - powiedziała lekarka. Dodała, że dzieci, u których wykryto podwyższone ryzyko zachorowania, mogą korzystać z opieki specjalistów, nowoczesnych urządzeń do monitorowania poziomu cukru we krwi i regularnych kontroli.
Dr Piechowiak zaznaczyła, że diagnoza cukrzycy typu 1 jest dla rodziców i dzieci dużym wyzwaniem, ale współczesna medycyna daje dziś wiele możliwości skutecznego leczenia. W Polsce dzieci mają dostęp do nowoczesnych metod terapii.
Jak wygląda życie dzieci chorych na cukrzycę typu 1?
Cukrzyca typu 1 nie oznacza rezygnacji z normalnego życia. Dzieci z tą chorobą mogą uprawiać sport, rozwijać swoje pasje, osiągać sukcesy w nauce i realizować marzenia. Kluczowe jest odpowiednie leczenie, regularne kontrolowanie poziomu cukru i dostosowywanie dawek insuliny do potrzeb organizmu.
W weekend 14-15 listopada w Dziecięcym Szpitalu Klinicznym w Warszawie odbywają się specjalne dni otwarte. Rodzice będą mogli przyjść z dziećmi i bez wcześniejszych zapisów, bezpłatnie wykonać badanie pozwalające wykryć wczesną fazę cukrzycy typu 1.
Zobacz także:
- Cukrzyca to jedna z najgroźniejszych chorób cywilizacyjnych. Co należy o niej wiedzieć?
- Jak zapobiec cukrzycy typu 2? Może rozwijać się przez wiele lat bez wyraźnych objawów
- Czy bycie w związku zmniejsza ryzyko rozwoju cukrzycy? Naukowcy doszli do ciekawych wniosków