Co to jest Wielki Szlem? Co warto o nim wiedzieć? Nazwa wywodzi się z brydża

Siatka na korcie tenisowym, nogi zawodnika, rakieta i piłka
Co to jest Wielki Szlem w tenisie? Historia, turnieje, punktacja
Źródło zdj. gł.: Bobex-73/GettyImages
Dodaj do preferowanych źródeł w Google
To jedno z najbardziej prestiżowych i pożądanych osiągnięć w świecie tenisa. Na przestrzeni lat udało się je zdobyć nielicznym zawodnikom, a jego nazwa ma zaskakujący związek z brydżem. Czym jest Wielki Szlem? Jakie turnieje wchodzą w jego skład? Skąd wzięło się to określenie i dlaczego zajmuje wyjątkowe miejsce w historii sportu?
Artykuł w skrócie:
  • Co to jest Wielki Szlem?
  • Jakie turnieje wchodzą w skład Wielkiego Szlema?
  • Historia Wielkiego Szlema.
  • Skąd wzięła się nazwa Wielki Szlem?
  • Wielki Szlem a ranking ATP i WTA.
  • Zwycięzcy Wielkiego Szlema.

Dalsza część artykułu pod materiałem wideo

Klatka kluczowa-485176
Maja Chwalińska w DDTVN
Źródło: Dzień Dobry TVN

Co to jest Wielki Szlem?

Terminem Wielki Szlem (bądź Klasyczny Wielki Szlem) określa się zwycięstwo w czterech najważniejszych turniejach tenisowych rozgrywanych w danym sezonie. Dotyczy zarówno gry pojedynczej, jak i podwójnej oraz mieszanej.

Turnieje wchodzące w skład Wielkiego Szlema to najbardziej prestiżowe imprezy tenisowe. Kibice z całego świata śledzą je z zapartym tchem. Udział w tych rozgrywkach to dla zawodników i zawodniczek coś więcej niż możliwość zdobycia trofeum. To szansa zapisania się w historii tenisa oraz zmierzenia się z najlepszymi tenisistami globu. 

Oprócz Klasycznego Wielkiego Szlema w tenisie istnieją także:

  • Niekalendarzowy Wielki Szlem – jeśli zawodnik wygra cztery turnieje wielkoszlemowe z rzędu, ale na przełomie dwóch sezonów.
  • Karierowy Wielki Szlem – jeśli zawodnik wygra w trakcie całej kariery sportowej każdy z turniejów wielkoszlemowych co najmniej raz.
  • Złoty Wielki Szlem – jeśli zawodnik wygra w jednym sezonie cztery turnieje wielkoszlemowe i zdobędzie złoty medal olimpijski.
  • Karierowy Złoty Wielki Szlem – jeśli zawodnik wygra w trakcie całej kariery sportowej co najmniej raz każdy z turniejów wielkoszlemowych i zdobędzie złoty medal olimpijski.
  • Mały Szlem – jeśli zawodnik wygra w jednym sezonie trzy z czterech turniejów wielkoszlemowych.

Turnieje wielkoszlemowe - co wchodzi w skład Wielkiego Szlema?

W skład Wielkiego Szlema wchodzą cztery turnieje. Są to:

  • Australian Open,
  • French Open (Roland Garros),
  • Wimbledon,
  • US Open.

Historia Wielkiego Szlema

Historia Wielkiego Szlema rozpoczęła się w XIX wieku, czyli stuleciu, w którym pojawił się współczesny tenis. Pionierami byli ojcowie dyscypliny, czyli Brytyjczycy. W 1877 roku All England Lawn Tennis and Croquet Club, klub tenisowy z londyńskiej dzielnicy Wimbledon, po raz pierwszy zorganizował turniej na należących do niego kortach. Cztery lata później wyłoniono natomiast premierowego mistrza USA wśród singlistów. Następnie w 1891 roku odbyły się pierwsze mistrzostwa Francji, a w 1905 roku Australazji (przemianowane w 1927 na mistrzostwa Australii).

Początkowo każdy z tych turniejów był zupełnie odrębnym bytem, nie istniały nawet ustandaryzowane zasady gry w tenisa. Zmieniło się to wraz z powstaniem w 1913 roku Międzynarodowej Federacji Tenisowej (ILTF, obecnie ITF). Zanim jednak ujednolicono przepisy dotyczące tej dyscypliny, co miało miejsce w 1923 roku, utworzono trzy turnieje o randze mistrzostw świata. Brytyjska federacja otrzymała prawo do organizacji imprezy na trawie, a francuska - na mączce. Trzecim turniejem były zawody na hali, na nawierzchni drewnianej, które nie miały stałego gospodarza. Ponadto nie były w stanie zainteresować najlepszych tenisistów spoza Europy.

W związku z tym faktem, a także z powodu rosnącej popularności tenisa w USA oraz Australii, trzy turnieje rangi mistrzostw świata rozwiązano i zastąpiono czterema mistrzostwami: Wielkiej Brytanii, Francji, Australii i Stanów Zjednoczonych. Choć oficjalne zasady gry w tenisa weszły w życie 1 stycznia 1924 roku, na pierwszy pełnoprawny sezon z czterema imprezami trzeba było poczekać jeszcze rok. Dopiero w 1925 mistrzostwa Francji otworzyły się bowiem na zawodników z całego świata.

Skąd wzięła się nazwa Wielki Szlem?

Nazwa Wielki Szlem została po raz pierwszy zastosowana przez dziennikarzy sportowych. Co ciekawe, słowo "szlem" wywodzi się z brydża i oznacza wylicytowanie oraz wzięcie wszystkich trzynastu lew, czyli brydżowe maksimum. W kontekście sportowym po raz pierwszy użył go w 1930 roku dziennikarz "Atlanta Journal", O.B. Keeler, opisując wyczyn golfisty Bobby’ego Jonesa - zwycięzcy wszystkich czterech najważniejszych turniejów w jednym roku.

Trzy lata później blisko powtórzenia tego wyczynu, ale na tenisowym korcie, był Australijczyk Jack Crawford (brakowało mu tylko triumfu w mistrzostwach USA). Skłoniło to Johna Kierana, dziennikarza "New York Timesa", do określenia potencjalnego osiągnięcia zawodnika mianem "szlema na kortach". Do dziś uważa się go zatem za ojca określenia "Wielki Szlem", choć tego samego terminu użył wcześniej Alan Gould, dziennikarz "Reading Eagle" z Pensylwanii. Gazeta Kierana była jednak bardziej popularna, więc o tekście Goulda mało kto wtedy wiedział.

Wielki Szlem a ranking ATP i WTA

Turnieje Wielkiego Szlema mają ogromne znaczenie dla układu rankingów ATP i WTA. Za triumf w jednym z tych prestiżowych wydarzeń zawodnik otrzymuje 2000 punktów rankingowych – najwięcej spośród wszystkich imprez tenisowych. Punkty można jednak zdobywać na każdym etapie rywalizacji, a nawet sam udział w turnieju głównym pozwala poprawić swoją pozycję w klasyfikacji.

Z tego powodu rezultaty osiągane podczas Australian Open, Roland Garros, Wimbledonu i US Open często decydują o przebiegu całego sezonu. Sukcesy w tych czterech najważniejszych turniejach niejednokrotnie przesądzają o zajęciu pierwszego miejsca w rankingu na koniec roku i umacniają pozycję zawodników w historii światowego tenisa.

Zdobywcy Klasycznego i Karierowego Wielkiego Szlema

Klasycznego Wielkiego Szlema w grze pojedynczej zdobyło tylko pięcioro zawodniczek i zawodników: Don Budge (1938), Maureen Connolly (1953), Rod Laver (1962 i 1969), Margaret Court (1970) oraz Steffi Graf (1988). Niemiecka tenisistka jest również jedyną w historii zdobywczynią Złotego Wielkiego Szlema. W 1988 roku do czterech wielkoszlemowych zwycięstw dorzuciła bowiem także złoty medal olimpijski.

Klasycznego Wielkiego Szlema w grze podwójnej i mieszanej zdobyli:

  • Maria Bueno (1960),
  • Martina Navrátilová i Pam Shriver (1984),
  • Martina Hingis (1998).
  • Frank Sedgman i Ken McGregor (1951),
  • Margaret Smith Court i Ken Fletcher (1963),
  • Margaret Smith Court (1965),
  • Owen Davidson (1967).

Natomiast Karierowego Wielkiego Szlema zdobyło aż 19 tenisistów - dziewięciu mężczyzn i dziesięć kobiet. Wśród nich są między innymi: Andre Agassi, Roger Federer, Rafael Nadal, Novak Djokovic, Serena Williams, Maria Sharapova, Steffi Graff czy Billie Jean King.

Zobacz także:

Źródło: wikipedia.org, canalplus.com, camps.tenes.pl
Autorka/Autor: Regina Łukasiewicz