Zespół serotoninowy - występowanie, objawy i postępowanie lecznicze

Kobieta chowa twarz w dłoniach
PeopleImages / Getty Images
Źródło: Digital Vision
Zespół serotoninowy (inaczej zespół serotoninergiczny) jest rzadkim, ale poważnym powikłaniem farmakoterapii, spowodowanym stosowaniem leków o działaniu serotoninergicznym. Pojawia się jako działanie niepożądane, na skutek interakcji między lekami lub w wyniku przedawkowania leków. Objawy zespołu serotoninowego obejmują hipertermię, skurcze mięśni, zaburzenia krążenia oraz świadomości.

Zwykle objawy zespołu serotoninowego ustępują po przerwaniu dotychczasowej terapii. Jednak ich nasilenie bywa różne, od postaci łagodnych do ciężkich, ze skutkiem śmiertelnym włącznie. Lekarze wiedzą, jak poważne zagrożenie niesie ze sobą zespół serotoninowy. Co robić więc, aby mu zapobiec? Wiesz, jak rozpoznać zespół serotoninowy? Objawy to nie wszystko.

Kiedy może pojawić się zespół serotoninowy? Występowanie

Zespół serotoninowy rozwija się na skutek zbyt dużej ilości serotoniny w mózgu. Wyróżniamy trzy przypadki, w których może pojawić się zespół serotoninowy . Może on wystąpić:

· jako działanie niepożądane podczas stosowania terapeutycznych dawek leków o aktywności serotoninergicznej (np. po zwiększeniu dawki leku lub zamianie leku);

· w wyniku przedawkowania leku serotoninergicznego (zatrucia);

· na skutek interakcji między lekami wpływającymi na układ serotoninergiczny (podczas stosowania 2 lub więcej leków o działaniu serotoninergicznym).

Leki serotoninergiczne to substancje chemiczne, które nasilają przekaźnictwo w układzie serotoninowym. Należą do nich antydepresanty, hamujące wychwyt zwrotny serotoniny oraz niektóre leki przeciwbólowe, przeciwmigrenowe, antybiotyki, atypowe leki przeciwpsychotyczne, leki przeciwlękowe i normotymiczne.

Nadmierna aktywność układu serotoninergicznego może zostać wywołana w wyniku:

a) zwiększenia podaży L-tryptofanu (prekursora serotoniny);

b) zwiększenia uwalniania serotoniny do przestrzeni synaptycznej poprzez podanie amfetaminy i jej pochodnych;

c) zmniejszenia wychwytu zwrotnego serotoniny na skutek podania antydepresantów z grupy:

· trójpierścieniowych leków przeciwdepresyjnych (TLPD), np. klomipraminy, amitryptyliny;

· inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny (SSRI), np. fluoksetyny, fluwoksaminy, sertraliny, citalopramu, escitalopramu, paroksetyny;

· nieselektywnych inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny oraz noradrenaliny, pozbawionych działania receptorowego (SSNRI), np. wenlafaksyny;

· inhibitorów wychwytu zwrotnego serotoniny z aktywnością antagonistyczną wobec receptora 5-HT2A, np. trazodonu;

d) zmniejszenia wychwytu zwrotnego serotoniny na skutek podania opioidowych leków przeciwbólowych (tramadolu) oraz przeciwkaszlowych (dekstrometorfanu);

e) zahamowania metabolizmu serotoniny przez selektywne i nieselektywne inhibitory monoaminooksydazy (MAO) w wyniku podania antydepresantu (moklobemidu) lub antybiotyku (linezolidu);

f) pobudzenia receptorów serotoninowych przez leki przeciwlękowe (buspiron), przeciwmigrenowe (sumatryptan) i antydepresanty (trazodon).

Zespół serotoninowy jest poważnym powikłaniem leczenia farmakologicznego, najczęstsze opisy wystąpienia tego powikłania dotyczą łącznego stosowania inhibitorów MAO i L-tryptofanu lub inhibitorów MAO i fluoksetyny.

Jakie czynniki predysponują do wystąpienia zespołu serotoninowego?

Do czynników zwiększających ryzyko wystąpienia zespołu serotoninowego należą:

· uszkodzenia śródbłonka naczyń krwionośnych, typowe dla schorzeń układu sercowo-naczyniowego (nadciśnienia tętniczego, miażdżycy naczyń, hipercholesterolemii);

· zwolniony metabolizm leków, towarzyszący chorobom wątroby;

· starszy wiek.

Jak rozpoznaje się zespół serotoninowy? Objawy

Rozpoznanie zespołu serotoninowego opiera się na ustaleniu, że pacjent przyjmuje leki o działaniu serotoninergicznym. Ponadto stwierdza się obecność objawów zespołu serotoninowego , takich jak:

· zmiany stanu psychicznego: splątanie, podwyższony nastrój, śpiączka lub stan przedśpiączkowy, pobudzenie, nerwowość, bezsenność;

· zaburzenia wegetatywne: gorączka, wzmożona potliwość, tachykardia, przyspieszony oddech, bezdech, biegunka, niskie lub wysokie ciśnienie krwi;

· zaburzenia neurologiczne: mioklonie, drżenie, sztywność mięśni, wzmożenie odruchów ścięgnistych, rozszerzenie źrenic, pobudzenie ruchowe, zaburzenia koordynacji ruchów.

Należy wykluczyć, że objawy zespołu serotoninowego wynikają z podstawowej choroby psychicznej lub występowały przed podaniem leku o działaniu serotoninergicznym. Należy ustalić też, czy przed pojawieniem się objawów zespołu serotoninowego pacjent stosował neuroleptyki, jeśli tak, to w jakich dawkach.

Jak wyleczyć zespół serotoninowy? Leczenie i profilaktyka

Postępowanie w zespole serotoninowym polega na wyeliminowania wszystkich leków o działaniu serotoninergicznym oraz wprowadzenia terapii objawowej. Zwykle objawy zespołu serotoninowego ustępują po przerwaniu dotychczasowej terapii. Większość chorych odczuwa poprawę po 24 godzinach, niektórzy mogą wymagać kilkudniowej hospitalizacji.

Specjaliści wiedzą, że zespół serotoninowy niesie poważne zagrożenie. Co robić, by go uniknąć? Przede wszystkim przeciwwskazane jest równoległe stosowanie leków o działaniu serotoninergicznym. Podawanie SSRI można rozpocząć 14 dni po odstawieniu nieodwracalnego inhibitora MAO i co najmniej 24 godziny po odstawieniu odwracalnego inhibitora MAO. Podawanie trazodonu, tramadolu lub tryptanów można rozpocząć 2 tygodnie po odstawieniu inhibitorów MAO.

Zobacz film: Za depresję odpowiadają hormony? Źródło: Dzień Dobry TVN

Autor: Redakcja Dzień Dobry TVN

Źródło zdjęcia głównego: Digital Vision

podziel się:

Pozostałe wiadomości

Zdradza sekrety córki jej ojcu. Psycholog: "To może mieć długofalowe konsekwencje"

Zdradza sekrety córki jej ojcu. Psycholog: "To może mieć długofalowe konsekwencje"

Pozytywki Dzień Dobry TVN za marzec 2024. Weź udział w głosowaniu

Pozytywki Dzień Dobry TVN za marzec 2024. Weź udział w głosowaniu

Blanka Lipińska pokazała nam wnętrza swego nowego domu

Blanka Lipińska pokazała nam wnętrza swego nowego domu

Co to jest socjoseksualność? "Pod spodem jest prawdopodobnie nieszczęśliwa i samotna osoba"

Co to jest socjoseksualność? "Pod spodem jest prawdopodobnie nieszczęśliwa i samotna osoba"

Łukasz Orbitowski zmierzył się z Małgorzatą Rozenek-Majdan. Co musieli zrobić? "Czujesz fizyczny ból"

Łukasz Orbitowski zmierzył się z Małgorzatą Rozenek-Majdan. Co musieli zrobić? "Czujesz fizyczny ból"

Chcesz wygładzić zmarszczki i ujędrnić skórę twarzy? Sprawdź, który kolagen zacząć suplementować
Materiał promocyjny

Chcesz wygładzić zmarszczki i ujędrnić skórę twarzy? Sprawdź, który kolagen zacząć suplementować

"Milionerzy". Kto żyje w Ćottogramie? Uczestniczka wahała się do ostatniej chwili

"Milionerzy". Kto żyje w Ćottogramie? Uczestniczka wahała się do ostatniej chwili

Mieszka w slumsach i marzy, by odmienić los rodziny. "Wiem, że mogę to zrobić, tańcząc w balecie"

Mieszka w slumsach i marzy, by odmienić los rodziny. "Wiem, że mogę to zrobić, tańcząc w balecie"

Kultowa gra powraca w nowej odsłonie. Mistrz Scrabble zdradza "najdroższe słowo"
Materiał promocyjny

Kultowa gra powraca w nowej odsłonie. Mistrz Scrabble zdradza "najdroższe słowo"

"Wymarzony Szkolny Obiad". Poznaj przepisy na dania, które pokocha każdy uczeń
Materiał promocyjny

"Wymarzony Szkolny Obiad". Poznaj przepisy na dania, które pokocha każdy uczeń

Małgorzata Rozenek-Majdan wskoczyła do wanny pełnej lodu: "Nie wypada tego nie zrobić"

Małgorzata Rozenek-Majdan wskoczyła do wanny pełnej lodu: "Nie wypada tego nie zrobić"

Omegamania – poznaj kwasy Omega-3! Jak wspierają zdrowie?
Materiał promocyjny

Omegamania – poznaj kwasy Omega-3! Jak wspierają zdrowie?

Jak zrobić pizzę idealną? Swój sekret zdradził uczestnikom "MasterChef Nastolatki" mistrz pizzy Valerio Valle

Jak zrobić pizzę idealną? Swój sekret zdradził uczestnikom "MasterChef Nastolatki" mistrz pizzy Valerio Valle

Jak koledzy ze studiów postrzegają Oliwię Bieniuk?

Jak koledzy ze studiów postrzegają Oliwię Bieniuk?

13-osobowa rodzina Clarke jest już w Tajlandii. To nie koniec ich dalekich podróży

13-osobowa rodzina Clarke jest już w Tajlandii. To nie koniec ich dalekich podróży

Zacznij dzień słodkim, zdrowym śniadaniem. Poznaj dodające energii dania według Darii Ładochy
Materiał promocyjny

Zacznij dzień słodkim, zdrowym śniadaniem. Poznaj dodające energii dania według Darii Ładochy

"Sposób na wnętrze": Mural, sztukateria i obrotowe lamele. Modny i przytulny salon w jeden dzień
Materiał promocyjny

"Sposób na wnętrze": Mural, sztukateria i obrotowe lamele. Modny i przytulny salon w jeden dzień

Mefedron na wyciągnięcie ręki. Jak poznać uzależnienie u dziecka? Czat z ekspertem

Mefedron na wyciągnięcie ręki. Jak poznać uzależnienie u dziecka? Czat z ekspertem

Kim jest zwycięzca "Czas na Show. Drag Me Out"? To mistrz świata i mąż znanej aktorki

Kim jest zwycięzca "Czas na Show. Drag Me Out"? To mistrz świata i mąż znanej aktorki

Czy można wejść do restauracji lub baru z psem? GIS przypomina

Czy można wejść do restauracji lub baru z psem? GIS przypomina

Pogoda na weekend. Termometry mogą wskazać nawet 27 kresek

Pogoda na weekend. Termometry mogą wskazać nawet 27 kresek

Efekt placebo wciąż wykorzystuje się w medycynie. Na czym polega?

Efekt placebo wciąż wykorzystuje się w medycynie. Na czym polega?

Pomyśl, zanim udostępnisz zdjęcia swojego dziecka

Pomyśl, zanim udostępnisz zdjęcia swojego dziecka

Siostry uratowały sklep dziadka. "To nie mogło się tak skończyć"

Siostry uratowały sklep dziadka. "To nie mogło się tak skończyć"

Platforma streamingowa Max już w czerwcu. "Na tę chwilę czekaliśmy 2 lata"

Platforma streamingowa Max już w czerwcu. "Na tę chwilę czekaliśmy 2 lata"

"Łazienkowe przekleństwa" - zbawienna metoda czy szkodliwy trend? Psycholożka wyjaśnia

"Łazienkowe przekleństwa" - zbawienna metoda czy szkodliwy trend? Psycholożka wyjaśnia

Znamy finalistów XV edycji konkursu Sukcesu Pisanego Szminką

Znamy finalistów XV edycji konkursu Sukcesu Pisanego Szminką

"Przypalone ciasto warto wytrzeć tarką"

"Przypalone ciasto warto wytrzeć tarką"

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

Nie wiesz, jak rozmawiać ze swoim psem? Waszą komunikację poprawi Radek Ekwiński. Napisz do nas

Wybuchowy ekstrawertyk, a może cichy introwertyk? Poznaj numerologiczną 4

Wybuchowy ekstrawertyk, a może cichy introwertyk? Poznaj numerologiczną 4

Pył znad Sahary powrócił do Polski. Dla tej grupy osób jest szczególnie groźny

Pył znad Sahary powrócił do Polski. Dla tej grupy osób jest szczególnie groźny

Kolejny sukces Taylor Swift. 34-latka debiutuje na liście światowych miliarderów

Kolejny sukces Taylor Swift. 34-latka debiutuje na liście światowych miliarderów

Najlepsze podkłady na lato 2024. Czym się kierować, wybierając ten kosmetyk?

Najlepsze podkłady na lato 2024. Czym się kierować, wybierając ten kosmetyk?

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"
Materiał promocyjny

E-sklep TVN. Co jest w ofercie? "Widzowie poczują się częścią czegoś większego"

Są bliźniaczkami syjamskimi, lecz mają inną orientację. Jak wygląda ich życie seksualne?

Są bliźniaczkami syjamskimi, lecz mają inną orientację. Jak wygląda ich życie seksualne?

Kuba Wesołowski znów zostanie tatą. Żona aktora pochwaliła się ciążowym brzuszkiem

Kuba Wesołowski znów zostanie tatą. Żona aktora pochwaliła się ciążowym brzuszkiem

Uniwersalne motywy na maturę z polskiego. Poznaj najpopularniejsze motywy literackie i zrób sobie powtórkę

Uniwersalne motywy na maturę z polskiego. Poznaj najpopularniejsze motywy literackie i zrób sobie powtórkę

In vitro w Polsce: Ministerstwo Zdrowia przedstawia szczegóły programu. "Przywracamy nadzieję"

In vitro w Polsce: Ministerstwo Zdrowia przedstawia szczegóły programu. "Przywracamy nadzieję"

Gdzie jest burza teraz? Radar burz NA ŻYWO

Gdzie jest burza teraz? Radar burz NA ŻYWO

Wakacje w maju – gdzie warto pojechać?

Wakacje w maju – gdzie warto pojechać?

Mama lekarz mówi na co nie pozwala dzieciom w domu. "Nie ma mowy"

Mama lekarz mówi na co nie pozwala dzieciom w domu. "Nie ma mowy"

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

#DzieńDobrywPolsce. Potrzebujesz interwencji Dzień Dobry TVN? Napisz do nas

Gruszki to idealny owoc dla zmagających się z tą chorobą. Sprawdź, dlaczego

Gruszki to idealny owoc dla zmagających się z tą chorobą. Sprawdź, dlaczego