Dysforia - przyczyny i sposoby leczenia. Czym się objawia?

Smutna osoba
Dysforia - przyczyny i sposoby leczenia. Czym objawia się to zaburzenie?
Źródło zdj. gł.: martin-dm/Getty Images
Dodaj do preferowanych źródeł w Google
Dysforia jest zaburzeniem objawiającym się obniżonym nastrojem. Warto rozróżnić osoby z zaburzeniem depresyjnym i dysforycznym, chociaż w obu przypadkach występuje pogorszenie nastroju i negatywne podejście do świata. Sprawdź, czym dokładnie charakteryzuje się ta przypadłość.

Dalsza część artykułu pod wideo:

Klatka kluczowa-198945
Mądrze i z czułością o ludzkich dramatach
Źródło: Dzień Dobry TVN
W artykule znajdziesz:
  • Co to jest dysforia?
  • Objawy i przyczyny dysforii
  • Leczenie dysforii

Dysforia jest pojęciem wieloznacznym. Charakteryzuje zaburzenia nastroju, istnieje też pojęcie dysforii płciowej, czyli zaburzenie tożsamości płciowej. Z kolei dysforia postkoitalna oznacza obniżenie nastroju po odbytym stosunku seksualnym. Samo pojęcie ma więc wiele definicji i znaczeń.

Co to jest dysforia?

Dysforia nie jest uznawana za typową chorobę, a jedynie za zaburzenie emocjonalne. Osoby cierpiące na obniżenie nastroju mogą mieć problemy z normalnym funkcjonowaniem, a ich zachowanie jest przeciwieństwem euforii. Warto zaznaczyć, że dysforia może w pewnym momencie życia dotknąć każdego człowieka, a także pojawiać się w depresji. Zaburzenie to wiąże się nie tylko z obniżonym nastrojem, lecz także z wyolbrzymianiem bodźców i hiperbolizacją negatywnych emocji. Osoby z nastrojem dysforycznym niechętnie spoglądają na siebie, oceniają głównie swoje wady. Kolejną cechą dysforii jest nieadekwatność emocji i ich intensywność. Emocje negatywne mogą być tutaj wyrażane wyjątkowo agresywnie, a dodatkowo pojawia się frustracja. W psychologii dysforia jest uznawana za zaburzenie związane z niemożnością odczuwania satysfakcji z wielu czynności.

Objawy i przyczyny dysforii

Istnieje wiele objawów dysforii, które zależą nie tylko od natężenia zaburzenia, lecz także od konkretnej osoby. Wśród najważniejszych symptomów można wyróżnić:

  • drażliwość, rozżalenie, smutek,
  • wybuchowość i wyolbrzymianie emocji,
  • brak umiejętności rozwiązywania problemów w życiu codziennym,
  • negatywne odczucia wobec samego siebie, w tym także złość, litość, niechęć,
  • niezdolność do cieszenia się przeżyciami, chwilami,
  • negatywna ocena swojego życia, a także nadchodzącej przyszłości,
  • poczucie wewnętrznej pustki,
  • rozżalenie, odczuwanie wielu problemów,
  • pojawiająca się frustracja oraz niechęć wobec otoczenia.

Warto zauważyć, że bliski kontakt z osobą dotkniętą dysforią może być utrudniony, ponieważ jest ona smutna i niechętnie nastawiona do znajomych. Te wszystkie objawy sprawiają, że człowiek, który cierpi na dysforię, odbiera rzeczywistość w zupełnie inny sposób niż pozostali ludzie. Jest to odbiór nie tylko subiektywny, lecz także wzmożony poprzez objawy zaburzenia. Jednostki, u których dysforia występuje przez dłuższy czas, mogą zapaść na różne zaburzenia psychiczne, w tym depresję i nerwicę. Warto zaznaczyć, że niektórzy mają genetyczną skłonność do dysforii, co wiąże się z układem nerwowym oraz specyficznym reagowaniem emocjonalnym na różnego rodzaju zdarzenia. Ponadto, dysforia pojawia się jako jeden z objawów w niektórych chorobach, takich jak choroba Parkinsona, schizofrenia i choroba Alzheimera. W takiej sytuacji dysforia traktowana jest jako część innego zaburzenia.

Istnieje wiele przyczyn, poza wyżej wspomnianymi chorobami, które mogą powodować dysforię. Wyróżnić tutaj można:

  • uszkodzenia układu nerwowego,
  • urazy,
  • padaczkę,
  • stres i dużo problemów życiowych i emocjonalnych,
  • wiek, ponieważ często dotyczy osób starszych, które mają obniżony nastrój i niską samoocenę.

Warto zaznaczyć, że dysforia może pojawiać się także u osób, które przeżywają różne zaburzenia bólowe, a także czują się źle przez dłuższy czas. Dysforia sprawia, że nastrój jest obniżony, a dodatkowo jednostka nie jest w stanie odczuwać satysfakcji, jest smutna i niezadowolona.

Leczenie dysforii

Proces leczenia dysforii wiąże się w dużej mierze z różnymi metodami terapeutycznymi. Stany dysforii zawsze powinny być skonsultowane ze specjalistą, czyli z psychiatrą lub psychologiem. W przypadku, w którym dysforia powiązana jest z innymi chorobami, leczenie tego objawu jest częścią całości. Jeśli dysforia jest jednym z objawów depresji, zaburzeń lękowych lub schizofrenii, psychiatra zwykle włącza dodatkowe leki, na przykład polepszające nastrój, medykamenty antydepresyjne. Dużą pomocą może być połączenie farmakoterapii z psychoterapią. Dzięki temu możliwe jest wyleczenie większości problemów, związanych z pogorszonym nastrojem. Konieczne jest usunięcie przyczyn, które spowodowały dysforię. Właśnie dlatego dobrym rodzajem oddziaływania jest terapia poznawczo-behawioralna, która obejmuje różnorodne działania, pomagające w zwalczaniu negatywnych i sztywnych schematów myślenia oraz nawyków. Spore znaczenie ma podtrzymanie psychoterapii przez dłuższy czas tak, aby pacjent mógł być pewny, że jego zaburzenie nie powróci.

Zobacz także:

Autorka/Autor: Adrian Adamczyk