Dalsza część artykułu pod wideo:
- Co to jest dysforia?
- Objawy i przyczyny dysforii
- Leczenie dysforii
Dysforia jest pojęciem wieloznacznym. Charakteryzuje zaburzenia nastroju, istnieje też pojęcie dysforii płciowej, czyli zaburzenie tożsamości płciowej. Z kolei dysforia postkoitalna oznacza obniżenie nastroju po odbytym stosunku seksualnym. Samo pojęcie ma więc wiele definicji i znaczeń.
Co to jest dysforia?
Dysforia nie jest uznawana za typową chorobę, a jedynie za zaburzenie emocjonalne. Osoby cierpiące na obniżenie nastroju mogą mieć problemy z normalnym funkcjonowaniem, a ich zachowanie jest przeciwieństwem euforii. Warto zaznaczyć, że dysforia może w pewnym momencie życia dotknąć każdego człowieka, a także pojawiać się w depresji. Zaburzenie to wiąże się nie tylko z obniżonym nastrojem, lecz także z wyolbrzymianiem bodźców i hiperbolizacją negatywnych emocji. Osoby z nastrojem dysforycznym niechętnie spoglądają na siebie, oceniają głównie swoje wady. Kolejną cechą dysforii jest nieadekwatność emocji i ich intensywność. Emocje negatywne mogą być tutaj wyrażane wyjątkowo agresywnie, a dodatkowo pojawia się frustracja. W psychologii dysforia jest uznawana za zaburzenie związane z niemożnością odczuwania satysfakcji z wielu czynności.
Objawy i przyczyny dysforii
Istnieje wiele objawów dysforii, które zależą nie tylko od natężenia zaburzenia, lecz także od konkretnej osoby. Wśród najważniejszych symptomów można wyróżnić:
- drażliwość, rozżalenie, smutek,
- wybuchowość i wyolbrzymianie emocji,
- brak umiejętności rozwiązywania problemów w życiu codziennym,
- negatywne odczucia wobec samego siebie, w tym także złość, litość, niechęć,
- niezdolność do cieszenia się przeżyciami, chwilami,
- negatywna ocena swojego życia, a także nadchodzącej przyszłości,
- poczucie wewnętrznej pustki,
- rozżalenie, odczuwanie wielu problemów,
- pojawiająca się frustracja oraz niechęć wobec otoczenia.
Warto zauważyć, że bliski kontakt z osobą dotkniętą dysforią może być utrudniony, ponieważ jest ona smutna i niechętnie nastawiona do znajomych. Te wszystkie objawy sprawiają, że człowiek, który cierpi na dysforię, odbiera rzeczywistość w zupełnie inny sposób niż pozostali ludzie. Jest to odbiór nie tylko subiektywny, lecz także wzmożony poprzez objawy zaburzenia. Jednostki, u których dysforia występuje przez dłuższy czas, mogą zapaść na różne zaburzenia psychiczne, w tym depresję i nerwicę. Warto zaznaczyć, że niektórzy mają genetyczną skłonność do dysforii, co wiąże się z układem nerwowym oraz specyficznym reagowaniem emocjonalnym na różnego rodzaju zdarzenia. Ponadto, dysforia pojawia się jako jeden z objawów w niektórych chorobach, takich jak choroba Parkinsona, schizofrenia i choroba Alzheimera. W takiej sytuacji dysforia traktowana jest jako część innego zaburzenia.
Istnieje wiele przyczyn, poza wyżej wspomnianymi chorobami, które mogą powodować dysforię. Wyróżnić tutaj można:
- uszkodzenia układu nerwowego,
- urazy,
- padaczkę,
- stres i dużo problemów życiowych i emocjonalnych,
- wiek, ponieważ często dotyczy osób starszych, które mają obniżony nastrój i niską samoocenę.
Warto zaznaczyć, że dysforia może pojawiać się także u osób, które przeżywają różne zaburzenia bólowe, a także czują się źle przez dłuższy czas. Dysforia sprawia, że nastrój jest obniżony, a dodatkowo jednostka nie jest w stanie odczuwać satysfakcji, jest smutna i niezadowolona.
Leczenie dysforii
Proces leczenia dysforii wiąże się w dużej mierze z różnymi metodami terapeutycznymi. Stany dysforii zawsze powinny być skonsultowane ze specjalistą, czyli z psychiatrą lub psychologiem. W przypadku, w którym dysforia powiązana jest z innymi chorobami, leczenie tego objawu jest częścią całości. Jeśli dysforia jest jednym z objawów depresji, zaburzeń lękowych lub schizofrenii, psychiatra zwykle włącza dodatkowe leki, na przykład polepszające nastrój, medykamenty antydepresyjne. Dużą pomocą może być połączenie farmakoterapii z psychoterapią. Dzięki temu możliwe jest wyleczenie większości problemów, związanych z pogorszonym nastrojem. Konieczne jest usunięcie przyczyn, które spowodowały dysforię. Właśnie dlatego dobrym rodzajem oddziaływania jest terapia poznawczo-behawioralna, która obejmuje różnorodne działania, pomagające w zwalczaniu negatywnych i sztywnych schematów myślenia oraz nawyków. Spore znaczenie ma podtrzymanie psychoterapii przez dłuższy czas tak, aby pacjent mógł być pewny, że jego zaburzenie nie powróci.
Zobacz także:
- Small talk nie jest stratą czasu. Tak wykorzystasz go na swoją korzyść
- Dlaczego kobiety zapominają o sobie? Ekspertki wyjaśniają: "Boimy się być gorsze i odrzucone"
- To, jak mówią dzieci, wskaże ryzyko przyszłych problemów psychicznych? Zaskakujące wyniki badań