- Drgania odczuwane podczas lotu (tzw. turbulencje) są wynikiem ściernia się ze sobą mas powietrza.
- Turbulencje nie są zjawiskiem zagrażającym życiu pasażerów.
- Nie prowadzą też do uszkodzenia samolotu (do takiej sytuacji doszło tylko raz w historii lotnictwa).
Dalsza część tekstu znajduje się poniżej.
Delikatne drgania, odczuwalne opadanie samolotu i ponowne szybkie wznoszenie się to wywołane przez burzliwe ruchy powietrza tzw. turbulencje. Jest to normalnie występujące zjawisko atmosferyczne, które wiąże się z zakłóceniem w przepływie powietrza. Przyczyną ich powstania jest przenikanie się prądów powietrza płynących w przeciwnych stronach. Turbulencje nie są zjawiskiem zagrażającym życiu pasażerów. Ponadto dzięki radarom pogodowym umieszczonym zarówno w samolocie, jak i na lotniskach piloci i obsługa lotu z wyprzedzeniem wiedzą o występowaniu turbulencji. Pozwala to ominąć je i bezpiecznie kontynuować lot.
Czym są turbulencje i co je powoduje?
Występowanie turbulencji możemy podzielić na strefy i czynniki, które powodują ich powstawanie:
- Uskoki wiatru – powstają w wyniku nagłej zmiany prędkości i kierunku wiatru. Występują zwykle na granicach dwóch frontów pogodowych. Nie stanowią żadnego zagrożenia dla lotu i są zjawiskiem w pełni opanowanym przez pilotów.
- Turbulencje CAT – Clear Air Turbulence (turbulencje w czystym powietrzu) – występują na wysokości około 10–12 km w górnych warstwach atmosfery. Powodowane są przez występowanie wałów wysokiego ciśnienia i towarzyszą zmianie pozycji samolotu z szybkich prądów powietrza w strefę z wolnymi prądami. Prędkość wiatru, która je powoduje, może osiągać do 300 km/h. Turbulencje w czystym powietrzu uznawane są za najgroźniejsze, gdyż są trudne do wykrycia, a o ich występowaniu piloci zwykle dowiadują się w ostatniej chwili.
- Turbulencje w chmurach – powodowane są przez prądy powietrza zachodzące wewnątrz chmur i związane są z procesem formowania się ich i przemieszczania. Najsilniej odczuwane są w chmurach deszczowych i burzowych. Nie stanowią jednak niebezpieczeństwa, a o ich wystąpieniu pilot zawsze wcześniej informuje pasażerów i obsługę lotu.
- Turbulencje w warstwie przyziemnej – powodowane są przez prądy powietrza poruszające się w przeciwnych kierunkach i mające różną prędkość. Spotykane na wysokości 1000 m. Piloci wyróżniają dwa typy tych turbulencji: Termiczne – wywołane pionowymi ruchami powietrza, powstałymi w wyniku nagrzania gruntu słońcem. Ogrzane powietrze zwiększa swoją objętość przy jednoczesnym zmniejszeniu gęstości. Stając się lżejsze, unosi się do góry, a tam zderza się z cięższą masą powietrza. Turbulencje powstają w momencie próby przebicia się ogrzanego powietrza z zimnym zawieszonym w górnych warstwach atmosfery. Mechaniczne – spowodowane przez ukształtowanie terenu, które wymusza na przepływającym powietrzu ruch pionowy (wysokie budynki, wieżowce, drzewa, szczyty, wzniesienia).
Skala turbulencji podczas lotu
Siła występujących podczas lotu turbulencji dzieli się wg pilotów na:
- Lekkie – to delikatne podmuchy wiatru, które nie wpływają w żaden sposób na wysokość i tor lotu. Znikoma jest również ich odczuwalność przez pasażerów. Występowanie lekkich turbulencji nie wyklucza swobodnego poruszania się po samolocie.
- Umiarkowane – silniejsze podmuchy wiatru, które w minimalnym stopniu mogą wpłynąć na tor lotu i wysokość samolotu. Ich występowanie utrudnia pasażerom i obsłudze swobodne poruszanie się po samolocie. Dodatkowo odczuwalny jest znaczny nacisk pasów bezpieczeństwa na ciało. Nie stwarzają niebezpieczeństwa dla samolotu i w praktyce występują rzadko.
- Silne – wiążą się z gwałtowną zmianą toru lotu i znacznie wpływają na zmianę wysokości samolotu. Ich intensywność jest znacznie odczuwalna przez pasażerów. Dodatkowo powodują przemieszczanie się nieprzymocowanych przedmiotów, co może zagrażać pasażerom. Silne turbulencje uniemożliwiają obsłudze samolotu swobodne poruszanie się po pokładzie. W praktyce występują bardzo rzadko i nie zagrażają bezpieczeństwu samolotu.
- Ekstremalne – ich intensywność powoduje możliwość utraty sterowności nad samolotem. Ponadto znacznie wpływają na tor lotu i nagle zmieniają poziom położenia maszyny. Stwarzają zagrożenie uszkodzenia samolotu.
Czy turbulencje mogą być niebezpieczne?
Ryzyko powstania niebezpieczeństwa związanego z turbulencjami wiąże się przede wszystkim ze zdrowiem pasażerów. Przemieszczanie się niezabezpieczonych przedmiotów może stwarzać możliwość uderzenia lub zranienia osób znajdujących się na pokładzie. Pasażerowie, którzy nie są zapięci pasami, mogą doznać obrażeń w wyniku nagłego wyrzucenia ich z fotela. Dodatkowym niebezpieczeństwem jest silny stres czy poczucie zagrożenia, które może wywołać szok, atak paniki, a w skrajnych przypadkach zawał serca. Niebezpieczeństwo turbulencji w kwestii technicznej samolotu jest znikome. W historii lotnictwa istnieje zaledwie jeden przypadek dotyczący zniszczenia samolotu w wyniku turbulencji. Obecnie konstruowane i dopuszczone do lotów maszyny przygotowane są na najbardziej porywisty wiatr. Natomiast w przypadku wystąpienia warunków atmosferycznych realnie zagrażających życiu pasażerów loty są odwoływane.
Zobacz także:
- Gdzie warto wybrać się na weekend w Polsce? "Trzeba spróbować wędzonych śliwkowych lodów"
- Walizka nie doleciała lub jest zniszczona? Sprawdź, jakie masz prawa i jak odzyskać pieniądze
- Lubisz odpoczywać nad polskim morzem? Sprawdź, czy rozpoznasz te kultowe miejsca [QUIZ]