Dalsza część tekstu znajduje się poniżej.
Nielegalne treści w internecie. Jak poważny jest problem?
Z inicjatywy NASK, Ministerstwa Cyfryzacji oraz Związku Nauczycielstwa Polskiego w czwartek, 29 października, ruszyła kampania skierowana do pedagogów "Zanim przemoc wyjdzie z sieci". W ramach kampanii NASK przypomina, że niepokojące, szkodliwe i nielegalne treści można zgłaszać - poprzez formularz lub mail - do Dyżurnet.pl.
W rozmowie z PAP kierowniczka Dyżurnet.pl Martyna Różycka podkreśliła, że zgłoszenia, które wpływają do zespołu, obejmują przede wszystkim dwie grupy treści. Do pierwszej należą treści nielegalne związane z seksualnym wykorzystywaniem osób małoletnich. Do drugiej treści, które mogą być nielegalne, ale przede wszystkim są atrakcyjne i kierowane często do młodych ludzi. Są one szkodliwe, wulgarne, gloryfikujące i pokazujące przemoc i niebezpieczne zachowania, które młode osoby mogą chcieć odtwarzać. Zapytana o to, czy liczba zgłoszeń z perspektywy czasu rośnie, podkreśliła, że tak. Jak powiedziała, był czas, gdy granicą było 1000 miesięcznie, później ta liczba wzrosła do 1500.
- Natomiast w październiku, a miesiąc się jeszcze nie skończył, mamy już ponad 3000, więc rzeczywiście widzimy potrzebę reagowania - zaznaczyła.
Po otrzymaniu zgłoszenia eksperci Dyżurnet analizują je, a następnie przekazują do odpowiednich podmiotów - usługodawców, platform społecznościowych czy organów ścigania.
Nielegalne treści w Internecie. Jak reagują na nie serwisy społecznościowe?
Jak wygląda późniejszy dialog z serwisami społecznościowymi w kwestii reagowania na zgłaszane treści i ich usuwania?
Rozmówczyni PAP wyjaśniła, że wdrożenie w Unii Europejskiej Aktu o usługach cyfrowych (DSA) sprawiło, że platformy już częściowo są przygotowane do stosowania podobnych mechanizmów w Polsce. Zaznaczyła, że mimo że Polska wciąż czeka na pełne wdrożenie unijnych przepisów, zespół pozostaje w bezpośrednim kontakcie z platformami. Dodała jednak, że zdarza się, że mają one inne zdanie od ekspertów, a współpraca układa się w zależności od zgłoszenia i zagrożenia.
- Brakuje nam zgłoszeń fast-track, czyli zgłoszeń, które powinny być z bardzo wysokim priorytetem odpowiedzi i reakcji ze strony platform - przyznała Martyna Różycka. Zaznaczyła również, że nie zawsze udaje się dostosować regulaminy platform do polskich realiów, społeczności i wrażliwości.
- Tutaj mamy te największe tarcia, także oczywiście, że byśmy chcieli, żeby ta reakcja platform była jeszcze bardziej odpowiednia, jeszcze bardziej skuteczna, natomiast te zgłoszenia przedstawiające seksualne wykorzystywanie osób małoletnich są raczej blokowane w sposób taki natychmiastowy - powiedziała. Zapytana o to, czy pełna implementacja unijnego DSA mogłaby pomóc w reagowaniu na nielegalne treści, podkreśliła, że każda idąca w dobrym kierunku regulacja środowiska internetowego może pomóc.
- Natomiast chodzi też o egzekwowanie tych praw, które mamy już dzisiaj i na podstawie których możemy działać. Chcemy, żeby to było po prostu skuteczniejsze - stwierdziła.
Profil typu "shipy". Co to jest?
Jakich treści w ostatnim czasie coraz częściej dotyczą zgłoszenia? Są one związane z przemocą wobec dzieci - również takiej, której nadawcami są inni rówieśnicy. Ekspertka wskazała, że zespół Dyżurnet opublikował niedawno alert "mówiący o nowym ujęciu" przemocy rówieśniczej.
Alert opublikowany w ubiegłym tygodniu przez Dyżurnet.pl dotyczy zwiększającej się w ostatnich tygodniach liczby zgłoszeń dotyczących profili typu "shipy", których celem jest łączenie młodych osób w pary. Tego typu profile publikują zazwyczaj serie zdjęć w formie karuzeli, gdzie pierwsza grafika pełni funkcję strony tytułowej, natomiast na kolejnych zamieszczane są zdjęcia, zrzuty ekranów profili, imiona i nazwiska lub inne informacje dotyczące konkretnych osób. Specjaliści zauważyli, że "towarzyszą temu obraźliwe komentarze, wyśmiewanie, ośmieszanie lub seksualizowanie młodych ludzi, zarówno w treści postów, jak i w komentarzach użytkowników".
Dyżurnet.pl to zespół ekspertów NASK - Państwowego Instytutu Badawczego, działający jako punkt kontaktowy do zgłaszania nielegalnych treści w Internecie, szczególnie związanych z seksualnym wykorzystywaniem dzieci. Nielegalne treści można zgłaszać na stronie dyzurnet.pl i/lub adres mailowy: dyzurnet@dyzurnet.pl. Zgłoszenia są anonimowe.
Akt o usługach cyfrowych (DSA) jest pierwszą na świecie regulacją cyfrową (rozporządzeniem), która nakłada na firmy w całej UE odpowiedzialność za treści zamieszczane na ich platformach. W całości obowiązuje w krajach członkowskich od 17 lutego 2024 r. Artykuły 9. i 10. DSA wskazują, że państwowe organy sądowe i administracyjne mogą nakazywać dostawcom blokowanie treści w internecie.
Nowela ustawy wdrażająca DSA, w tym dotycząca natychmiastowego blokowania treści zawierających m.in. mowę nienawiści, oczekuje na decyzję prezydenta Karola Nawrockiego, który zawetował poprzednią wersję tych przepisów.
Zobacz także:
- Internet jest już niemal wszędzie. Do czego najczęściej wykorzystują go Polacy?
- Popularny komunikator oddaje część kontroli rodzicom. Co się zmieni?
- NASK ostrzega przed tymi reklamami w social mediach. "Polacy stracili już 537 mln złotych"