Moje dziecko bije się po gło­wie, czy to nor­malne? Oto częste przyczyny autoagresji u najmłodszych

Moje dziecko bije się po gło­wie, czy to nor­malne? Oto częste przyczyny autoagresji u najmłodszych
Moje dziecko bije się po gło­wie, czy to nor­malne? Oto częste przyczyny autoagresji u najmłodszych
Źródło: Getty Images/Kevin Dyer
To, że dziecko bije się po gło­wie, dla wielu rodzi­ców jest bar­dzo nie­po­ko­jące – z reguły trak­tują to jako sygnał cze­goś nie­do­brego. Takie zacho­wa­nie malu­cha może być też ode­brane jako dzi­wac­two i kaprys. Czego należy się obawiać, gdy dziecko bije się po głowie?
Z artykułu dowiesz się:
  • Dla­czego dziecko bije się po gło­wie?
  • Jak reago­wać, gdy dziecko bije się rącz­kami po gło­wie?
  • Czy należy udać się do leka­rza, gdy dziecko bije się po gło­wie?

Dalsza część artykułu znajduje się pod materiałem wideo:

Klatka kluczowa-325797
Oszpecała własne dziecko i na tym zarabiała

Skala tego zja­wi­ska jest sto­sun­kowo duża – co piąte dziecko bije się po gło­wie. Może mieć to cha­rak­ter epi­zo­dyczny lub cią­gły. Dowie­dziono, że chłopcy czę­ściej biją się lub ude­rzają głową w przedmioty, dziewczynki jednak nie są wykluczone z takich zachowań. W więk­szo­ści przy­pad­ków sta­nowi to etap roz­woju i samo­czyn­nie ustę­puje po trzecich uro­dzi­nach. Pro­blemu jed­nak nie należy baga­te­li­zo­wać i warto dowie­dzieć się, co powo­duje, że dziecko bije się po głowie i w jaki spo­sób można mu pomóc.

Dla­czego dziecko bije się po gło­wie?

Bar­dzo trudno stwier­dzić jed­no­znacz­nie, dla­czego nie­mowlę bije się po gło­wie. Tak samo ma to miej­sce w przy­padku star­szych dzieci. Można jed­nak wymie­nić kilka praw­do­po­dob­nych przy­czyn, dla­czego dziecko bije się po gło­wie. Bar­dzo czę­sto takie zacho­wa­nie może być obja­wem gniewu i fru­stra­cji. Malu­chy nie potra­fią oka­zy­wać emo­cji, dla­tego wyko­rzy­stują auto­agre­sję, by roz­ła­do­wać napię­cie. Nierzadko przy­czyną gniewu nie­mow­ląt i nieco star­szych dzieci jest brak poczu­cia bez­pie­czeń­stwa, brak kontaktu lub porządku i ładu w oto­cze­niu oraz w życiu. Warto zaob­ser­wo­wać, kiedy lub w jakich sytu­acjach dziecko pró­buje w ten spo­sób zna­leźć uko­je­nie i usu­nąć te nie­do­god­no­ści z jego życia. Maluch może bić się po gło­wie także w ramach buntu. Cza­sem, gdy małe dziecko bije się po gło­wie, jest to objaw… nudy. Maluch w ten spo­sób komu­ni­kuje opie­ku­nom, że potrzebna jest mu roz­rywka, zaję­cie czy zainteresowanie dru­giej osoby. Najprawdopodobniej zau­wa­żył on także ciąg przy­czynowo–skutkowy – gdy zaczyna się bić, rodzice przybiegają do niego, więc jest to świetna metoda na zwró­ce­nie uwagi na sie­bie i swoje potrzeby.

Dla­czego roczne dziecko bije się po gło­wie? Być może jest to próba uko­je­nia bólu spo­wo­do­wa­nego ząb­ko­wa­niem lub spo­sób radzenia sobie z innym dys­kom­for­tem – bólem głowy, ucha, brzu­cha etc. Takie zacho­wa­nie odciąga uwagę od dole­gli­wo­ści, dodatkowo pozwala się wyci­szyć. Nie­stety, gdy dziecko bije się po gło­wie, może być to także obja­w zabu­rzeń roz­wo­jo­wych takich jak np. autyzm. Warto dokład­nie obser­wo­wać dziecko, aby móc skon­sul­to­wać się ze spe­cja­li­stą i szczegółowo opi­sać mu powody do nie­po­koju (biciu się po głowie może towarzyszyć ryt­miczne buja­nie się, jednostajne stu­ka­nie zabaw­kami, nie­chęć do bli­sko­ści, co wskazuje na spektrum autyzmu).

Jak reago­wać, gdy dziecko bije się rącz­kami po gło­wie?

Gdy dziecko bije się po gło­wie, należy zna­leźć przy­czyny takiego zacho­wa­nia. Warto także wie­dzieć, że może ono łączyć się z ude­rza­niem głową o inne przedmioty, np. szcze­belki łóżeczka czy ścianę. W związku z tym należy zabez­pie­czyć je, by zmi­ni­ma­li­zo­wać ryzyko obra­żeń malu­cha, tzn. usu­nąć wysta­jące gwo­ździe czy śruby. Można rów­nież zakła­dać malu­chowi czapkę, by zni­we­lo­wać ewen­tu­alne urazy. Metodą na pozby­cie się tego typu nawy­ków i zacho­wań dziecka może być poświęcenie mu wię­cej uwagi, nie tylko momen­cie, gdy wyka­zuje zacho­wa­nia auto­de­struk­cyjne. Warto spę­dzać z nim czas, bawić się, tań­czyć czy czy­tać ksią­żeczki. Dziecka nie należy karać za bicie się po gło­wie. Gwał­towna reak­cja rodzica jedy­nie pobu­dzi jego emo­cje i będzie pod­ju­dzała do dalszego bicia się po gło­wie. Warto odwróć jego uwagę zabawą czy innymi atrak­cjami, by mogło zająć rączki czymś innym. Dobrym roz­wią­za­niem jest także usta­le­nie jasnych reguły, by uporządkować życie malucha. Udo­wod­niono, że chaos powo­duje u dziecka fru­stra­cję, która musi zna­leźć swoje ujście – bar­dzo czę­sto wła­śnie w auto­agre­sji.

Czy należy udać się do leka­rza, gdy dziecko bije się po gło­wie?

Nie ważne, czy po głowie bije się 15-mie­sięczne dziecko, czy star­sze bądź młod­sze. W każdym wypadku konieczna jest wizyta u leka­rza. Na szcze­gólną uwagę zasłu­gują przy­padki, gdy maluch podczas bicia się pła­cze, jest pobu­dzony lub ma objawy infek­cji. Konieczna jest także wizyta, gdy zaob­ser­wu­jesz u dziecka izolowanie się, brak chęci na bliskość, zmianę nawyków lub nowe zacho­wa­nia budzące nie­po­kój. Na szcze­gólną uwagę zasłu­gują przy­padki, w których dziecko nie prze­rywa bicia mimo bólu lub dodatkowo traci ape­tyt. Wizyta u specjalisty pozwoli na wyklu­cze­nie przy­czyn związanych ze sta­nem zdro­wia dziecka. Mimo koniecz­no­ści wizyty u leka­rza to, że dziecko bije się po gło­wie, nie powinno być utrapieniem rodzi­ców. Bar­dzo czę­sto tego typu zacho­wa­nia są naturalnym etapem rozwoju i koń­czą się wraz z ukoń­cze­niem 3. roku życia dziecka, wcze­śniej stop­niowo się wyga­sza­jąc.

Zobacz także: