Zmiany w ustawie o rzeczach znalezionych. "Zwiększyć szansę na ich odzyskanie przez właścicieli"

Dłoń sięgająca po klucze na ziemi
Wchodzą zmiany w kwestii rzeczy znalezionych? Część z nich może zostać zniszczona
Źródło zdj. gł.: Madrolly/Getty Images
Zgubione klucze, telefon czy portfel – od dziś ich odnalezienie może stać się łatwiejsze. Weszły w życie przepisy, które porządkują i unowocześniają zasady postępowania z rzeczami znalezionymi. Nowe regulacje zmieniają nie tylko sposób poszukiwania właścicieli, ale też określają, co zrobić z dokumentami, pieniędzmi czy przedmiotami szczególnego znaczenia.

Dalsza część artykułu znajduje się pod materiałem wideo

"Miejska dżungla"
Czy oddalibyście znaleziony portfel?
Źródło: Dzień Dobry TVN
Kluczowe fakty:
  • Nowelizacja ustawy o rzeczach znalezionych oraz Kodeksu cywilnego doprecyzowuje procedury dotyczące postępowania z rzeczami znalezionymi oraz podnosi próg kwoty znalezionych pieniędzy przekazywanych staroście do 5% minimalnego wynagrodzenia.
  • Wprowadzono szczególne zasady dotyczące postępowania ze znalezionymi dokumentami zawierającymi dane osobowe.
  • Skrócono terminy odbioru rzeczy znalezionych: do 6 miesięcy w przypadku imiennego wezwania oraz do roku, gdy dane osoby uprawnionej są nieznane.

Nowe zasady w sprawie rzeczy znalezionych

We wtorek weszła w życie nowela ustawy o rzeczach znalezionych oraz Kodeksu cywilnego. Nowe przepisy doprecyzowują procedury postępowania z rzeczami znalezionymi oraz zmieniają terminy ich odbioru przez osoby uprawnione.

- Każdy z nas zgubił kiedyś telefon, klucze, słuchawki czy plecak. Chcemy poprzez te zmiany zwiększyć szansę na ich odzyskanie przez właścicieli - podkreślił wiceminister sprawiedliwości Arkadiusz Myrcha po przyjęciu projektu noweli przez Radę Ministrów. Wskazywał wówczas, że celem nowelizacji przepisów jest "usprawnienie postępowań dotyczących rzeczy znalezionych".

Co się zmienia?

Według znowelizowanych przepisów postępowanie poszukiwawcze w celu odnalezienia osoby uprawnionej do odbioru rzeczy znalezionej prowadzi starosta właściwy ze względu na miejsce jej znalezienia, a nie - jak dotychczas - ze względu na miejsce zamieszkania znalazcy lub miejsce znalezienia rzeczy. Podniesiono także próg kwoty znalezionych pieniędzy, którego przekroczenie obliguje do przekazania ich staroście – ze 100 zł do 5 proc. minimalnego wynagrodzenia za pracę. Tym samym wprowadzony został mechanizm waloryzacji tej kwoty.

Nowelizacja wprowadza także szczególny tryb postępowania ze znalezionymi dokumentami zawierającymi dane osobowe - o ile dokumenty te nie zawierają wskazówek co do postępowania w razie ich znalezienia. Nowy tryb przewiduje, że w przypadku braku możliwości ustalenia właściciela dokumentów, mają one być przekazywane staroście w celu podjęcia czynności poszukiwawczych, a po bezskutecznym zakończeniu tych poszukiwań – niszczone.

Znalezienie sprzętu wojskowego - co z nim zrobić?

W noweli rozszerzono również katalog podmiotów uprawnionych do przyjmowania sprzętu i ekwipunku wojskowego. Poza przekazaniem takich przedmiotów staroście, możliwe jest również oddanie ich w najbliższej jednostce Żandarmerii Wojskowej. Z obowiązku przekazania staroście, w myśl znowelizowanych przepisów, wyłączone zostały rzeczy wymagające pozwolenia - w tym broń i amunicja - oraz rzeczy niebezpieczne, których oddanie wiązałoby się z zagrożeniem życia lub zdrowia. W przypadku odnalezienia takich przedmiotów znalazca ma teraz obowiązek zawiadomić Policję.

Znalezienie cudzej własności w pociągu czy autobusie

Zmianie uległy także zasady postępowania z rzeczami znalezionymi w środkach transportu publicznego czy budynkach publicznych. Jeśli nie uda się ustalić właściciela rzeczy znalezionych w takich miejscach, ich zarządca ma obowiązek przekazania tych rzeczy staroście w ciągu 30 dni, a nie - jak dotychczas - 3 dni.

Co stanie się ze znalezionymi rzeczami?

Nowelizacja umożliwia ponadto przechowywanie znalezionych środków pieniężnych w walucie obcej w kasie pancernej, skrytce sejfowej lub w banku. Wprowadzono również szczególne zasady dotyczące rzeczy umożliwiających dostęp do pomieszczeń i pojazdów oraz dokumentów z danymi osobowymi – po upływie terminów ich odebrania, przechodzą one na własność powiatu w celu zniszczenia.

Zmiany w Kodeksie cywilnym skracają z kolei termin odbioru rzeczy znalezionych do 6 miesięcy w przypadku imiennego wezwania oraz do roku w sytuacji, gdy dane uprawnionego są nieznane. Po upływie tych terminów rzecz staje się własnością znalazcy albo - w przypadku zabytków i materiałów archiwalnych - Skarbu Państwa.

Nowela została podpisana przez prezydenta 12 lutego br. Będzie miała zastosowanie do rzeczy znalezionych po jej wejściu w życie.

Ustawa o rzeczach znalezionych weszła w życie w czerwcu 2015 r. Prace nad nią były zaś prowadzone już od 2004 r., kiedy Trybunał Konstytucyjny uchylił odnoszący się do rzeczy znalezionych dekret z 1954 r. o likwidacji niepodjętych depozytów i nieodebranych rzeczy. TK uznał wówczas, że kwestie własności powinny być regulowane w ustawie. Ustawa z 2015 r. zastąpiła też dotychczasowe przepisy o rzeczach znalezionych zawarte w rozporządzeniu Rady Ministrów z czerwca 1966 r.

Zobacz także:

Źródło: PAP
Autorka/Autor: oprac. Teofila Siewko