Meksyk w chaosie po śmierci El Mencho. "Przestępczość zorganizowana jeszcze nie powiedziała ostatniego słowa"
Chaos w Meksyku po śmierci El Mencho
El Mencho był liderem Kartelu Nowej Generacji Jalisco (CJNG - Cártel de Jalisco Nueva Generación), jednej z największych obecnie grup przestępczych w Meksyku. W lutym jego kartel został uznany przez Donalda Trumpa za organizację terrorystyczną.
Kim był El Mencho i jak stał się najpotężniejszą osobą w świecie przestępczym?
- Myślę, że El Mencho można porównać do Ismaela El Majo Zembady, z tego względu, że on również bardzo skutecznie ukrywał się przez dość długi czas, zanim został pochwycony. Wydany tak naprawdę przez Chapitos, czyli synów El Chapo w ramach tej frakcji Sinaloa. Natomiast kim jest El Mencho? El Mencho urodził się w 1966 roku. Na początku to był taki drobny przestępca, który najpierw uprawiał awokado, później marihuanę. Później wyemigrował do Stanów Zjednoczonych, tam został złapany. W latach 90. został osadzony w więzieniu, wrócił, a jeszcze po drodze zdążył być w szeregach policji, tak jak Felix Gallardo, założyciel kartelu z Guadalajary - powiedział prof. Piotr Chomczyński.
El Mencho zarządzał potężnym kartelem. Po jego śmierci pojawiają się pytania, kto teraz stanie na czele gangu.
- CJNG jest bardzo szczególne z tego względu, że przyjęło taką strukturę paramilitarną. Pamiętajmy o tym, że El Mencho jeszcze w latach 2000. zwalczał Los Zetas, to był kartel paramilitarny. On utworzył organizację Los Matas Zetas, czyli zabójcy Los Zetas i przyjął tę strategię właśnie kartelu paramilitarnego do tego, żeby go zwalczać. CJNG to jest kartel typu też franczyzowego. To oznacza, że są obecni w 32 stanach meksykańskich. Nawiązują taki typ porozumienia typu franczyzowego z lokalnymi gangami i organizacjami przestępczymi. Pamiętajmy o tym też, że kartel to nie jest scentralizowana firma wielka, globalna, tylko to jest zbiór różnych organizacji przestępczych, którzy mają także swoich liderów. W związku z tym to również rodzi pytania o ewentualną sukcesję - wskazał kryminolog.
Kim są członkowie organizacji przestępczych w Meksyku?
Profesor Chomczyński niejednokrotnie miał okazję rozmawiać z przedstawicielami karteli. Kim oni są?
- To są bardzo zróżnicowani ludzie z tego względu, że ja akurat rozmawiałem też z bezpośrednim otoczeniem El Mencho w 2016 roku. To byli ludzie, że tak powiem, z topu, czyli to byli księgowi, specjaliści z zakresu logistyki, jakaś tam też jego prawa ręka. To byli ludzie wykształceni, którzy wiedzą czego chcą, ale przede wszystkim bardzo manipulacyjni. To byli ludzie światli, ludzie prowadzący biznes na ten narkotykowy, ale nie tylko, bo to jest przecież też timesharing, czyli w nielegalny sposób wynajem różnych posiadłości wakacyjnych. Tych źródeł wpływu jest bardzo dużo. Oni musieli się w tym orientować, musieli potrafić prać pieniądze. Kiedy rozmawiałem z zabójcami, czyli z sicarios, to są ludzie brutalni, ludzie szybko sięgający po używki. Ta rozmowa też jest inna. Też inaczej się rozmawia z tymi, którzy są na samym dole, którzy żyją z obserwowania okolicy. To wszystko zależy od tego, kto jest na jakim szczeblu, ale też jaki ma charakter, jakie to są uwarunkowania. Inaczej się rozmawia na wolności, kiedy to jest ich terytorium. Wtedy ja jestem bardziej elektryczny. A inaczej się rozmawia w zakładzie karnym, kiedy oni są zagrożeni i ja również jestem w jakimś stopniu zagrożony - przyznał ekspert.
Mundial 2026 w Meksyku
Choć sytuacja w Meksyku jest napięta od wielu lat w związku z wojnami karteli, ale też wojną państwa z kartelami, to jednak wciąż jest to bardzo popularny kierunek turystyczny. W tym roku odbędą się tam mistrzostwa świata w piłce nożnej. Czy zamieszki w kraju po śmierci El Mencho mogą wpłynąć na to, że turniej piłkarski zostanie odwołany?
- Teraz jest na pewno pokaz siły, który poprzez tę sieć rozległych kontaktów CJNG w całym kraju jest organizowany. W tym momencie on już się trochę wytłumia. Natomiast obawiam się, że problem będzie nadal aktualny, dlatego że organizacja mundialu to jest takie miękkie podbrzusze administracji meksykańskiej, która dodatkowo znajduje się w klinczu pomiędzy administracją Trumpa a kartelami, przestępczością zorganizowaną. W związku z tym dwie strony mają zupełnie inne cele i to, co można powiedzieć, to mam wrażenie, że przestępczość zorganizowana jeszcze nie powiedziała ostatniego słowa - stwierdził prof. Chomczyński.
Nie oglądałeś Dzień Dobry TVN na antenie? Wszystkie odcinki znajdziesz na Player.pl.
Zobacz także:
- Michał Malinowski odwiedził słynną meksykańską zatokę. Co zaskoczyło go w Bahía de Banderas?
- "Dzieci Świata" z meksykańskiego lasu. "Dziewczynki są wydawane za mąż w wieku 13 lat"
- Polski kapitan spędził w meksykańskim więzieniu niemal 2 lata. "Strach o niego zabijał nas od środka"
Autorka/Autor: Justyna Piąsta
Źródło zdjęcia głównego: Michał Woźniak/East News, YangYin/Getty Images