Dalsza część tekstu pod materiałem wideo.
GMO to skrót pochodzący od angielskiego zwrotu Genetically Modified Organism. Są to organizmy, których geny zostały zmienione przez człowieka, aby uzyskać w określony efekt. Inżynierię genetyczną najczęściej wykorzystuje się w rolnictwie w celu udoskonalenia roślin, dodania im wartościowych, pożądanych przez konsumentów cech.
GMO - co to tak właściwie jest?
Zwierzęta oraz rośliny GMO to inaczej organizmy transgeniczne, czyli takie o celowo zmienionym materiale genetycznym. Modyfikacje te mogą zapewnić wzrost odporności na środki chwastobójcze, a także szkodniki, wirusy, bakterie i grzyby. Umożliwiają przez to znaczne ograniczenie ilości pestycydów stosowanych w rolnictwie. Dzięki modyfikacjom rośliny mogą stać się bardziej odporne na suszę, mróz czy zasolenie gleby. Warto zaznaczyć, że żywność GMO jest bardzo często dłużej świeża niż niemodyfikowana oraz większa, smaczniejsza i ładniej pachnie. Dzięki modyfikacjom genetycznym możliwe jest również obniżenie kosztów produkcji żywności, a także zwiększenie jej ilości. Na uwagę zasługuje fakt, że mimo iż produkty GMO znajdują się w Polsce w legalnym obrocie, rolnicy nie mogą na terenie kraju prowadzić upraw GMO.
Przykładowe produkty GMO
Jak już wspominaliśmy wcześniej, żywność GMO jest dostępna w Polsce. Jako przykłady możemy podać ziemniaki odporne na stonkę oraz bogate w skrobię, bardzo duże, smaczne pomidory, ryż z genami żonkila, dzięki czemu zwiększona została ilość witaminy A zawartej w nim, kruchy seler, winogrona bez pestek. Warto zaznaczyć, że zgodnie z zasadą ochrony praw konsumentów konieczne jest oznaczenie produktów transgenicznych odpowiednią etykietą, by nabywca mógł świadomie zdecydować, czy woli taką żywność, czy konwencjonalną.
Wady i zalety GMO
Żywność modyfikowana genetycznie jest bardzo gorącym tematem, dlatego można znaleźć zarówno argumenty za, jak i przeciw GMO. Jej przeciwnicy uważają, że plony pochodzące z tego typu upraw są bardziej toksyczne, niż uprawiane w tradycyjny sposób. Mogą także przyczyniać się do rozwoju alergii pokarmowych. Uważa się również, że wadą GMO jest to, że przez nie rozpowszechnić się mogą tzw. superchwasty – pyłek kwiatowy i nasiona zmodyfikowanych, odpornych na chwasty roślin mogą dostać się do chwastów i uodpornić je na działanie środków ochronnych. Rośliny GMO ponadto mogą oddziaływać negatywnie na inne organizmy żywe, np. motyle, pszczoły itd. Uprawy genetycznie zmodyfikowane powinny być uprawiane pod ścisłym nadzorem, ponieważ ich niekontrolowane rozpowszechnianie się może zaburzyć równowagę ekosystemu.
Pamiętajmy jednak, że GMO ma zalety. Do najbardziej popularnych należą: odporniejsze uprawy, zdrowsze jedzenie - podniesiona jest wartość odżywcza np. wspomnianego wcześniej ryżu, a także wzrostu wydajności gospodarstw rolnych, które mogą np. zwiększyć produkcję mleka. Dzięki plantacjom GMO możliwe jest wytworzenie większej ilości pokarmu na mniejszej powierzchni pól. Zalety GMO to także możliwość rekultywacji zniszczonej gleby dzięki organizmom transgenicznym oraz możliwość produkcji biopaliw, leków i szczepionek w niskiej cenie.
Wpływ GMO na zdrowie człowieka - stanowisko eksperta
Wiele osób zastanawia się, czy GMO jest szkodliwe. Doktor habilitowany Lucjan Szponar (dwukrotny dyrektor Instytutu Żywności i Żywienia w Warszawie oraz wieloletni dyrektor Centrum WHO dla Polski) stwierdził, że taka żywność jest w pełni bezpieczna dla zdrowia człowieka. Takie pożywienie nie jest bardziej niebezpieczne dla ludzi, aniżeli żywność pochodzenia konwencjonalnego. Przeprowadzono na ten temat wiele badań – większość z nich dała jednoznaczny werdykt. Należy także pamiętać, że dzięki regulowaniu zawartości fitoestrogenów w pokarmach GMO możliwe jest zmniejszenie ryzyka miażdżycy, raka piersi, osteoporozy czy złagodzenie objawów menopauzy.
Wpływ GMO na środowisko naturalne
Zastosowanie GMO w żywności nie ma żadnego negatywnego wpływu na zdrowie człowieka. Jak jednak wygląda to w kwestii środowiska? Nierozsądnie prowadzone plantacje żywności genetycznie zmodyfikowanej mogą wołać negatywny wpływ na środowisko m.in. poprzez przechodzenie genów na inne organizmy, straty dla rolników upraw ekologicznych, konieczność zwiększenia mocy stosowanych środków chwastobójczych. Mogą one także wpływać negatywnie na florę i faunę. Należy jednak pamiętać, że nie są to teorie potwierdzone badaniami, a jedynie przypuszczenia, odnoszące się do nieodpowiedzialnie uprawianych plonów. Udowodniono pozytywny wpływ GMO na środowisko m.in. poprzez: większe plony z małych obszarów, zmniejszenie ilości stosowanych pestycydów, a także wykorzystanie mało żyznych terenów dzięki wysoko odpornym roślinom.
Zobacz także:
- Bigoreksja, ortoreksja, pregoreksja...Kiedy dbanie o sylwetkę przeradza się w obsesję?
- Czy jesteś ortorektykiem?
- Nowy sezon "Miasta Kobiet". Lara Gessler opowiedziała o zaburzeniach odżywiania