Profilaktyka zdrowia

Endometrioza. Zagadkowa choroba kobiet XXI wieku. Poznaj jej objawy, metody diagnostyki i sposoby leczenia

Profilaktyka zdrowia

Aktualizacja:
Kobieta cierpiąca na endometriozę

Endometrioza to choroba, która polega na tym, że endometrium, czyli błona śluzowa macicy znajduje się tam, gdzie nie powinna. Najczęściej ginekolodzy namierzają ją w jajnikach lub w obrębie miednicy. Zdarza się, że endometrium pojawia się w nietypowych miejscach, jak jelito grube czy pęcherz żółciowy, a nawet w płucach czy mózgu. Dowiedz się więcej na temat tej choroby.

Patogeneza tej choroby jest na dzień dzisiejszy nieznana. Czym jest teoria wstecznego miesiączkowania? Czy może to być przyczyna endometriozy? Choroba często przebiega bezobjawowo. Jak w takim razie rozpoznają ją lekarze? I czy jest to choroba uleczalna?

Z tego artykułu dowiesz się:

  • Endometrioza - co to jest?
  • Endometrioza - przyczyny
  • Endometrioza - objawy
  • Diagnostyka rozrostu endometrium
  • Leczenie endometriozy
  • Dieta a endometrioza
Choroba to nie moda - Katarzyna Miller
Choroba to nie moda - Katarzyna Miller
wideo 2/6

Endometrioza - co to jest?

Endometrioza to inaczej gruczolistość macicy lub wędrująca śluzówka macicy. Co się dzieje w organizmie kobiety chorej na endometriozę? Komórki błony śluzowej macicy nie opuszczają organizmu, tylko wędrują w jego głąb. Tworzą się guzki, które zgodnie z cyklem menstruacyjnym krwawią, w wyniku czego powstają torbiele, stany zapalne i zrosty, które mogą doprowadzić nawet do niepłodności.

Wyróżnia się cztery stadia endometriozy.

  1. 1stopień I - stopień najłagodniejszy - zmiany w jajnikach są niewielkie, poniżej 5 mm
  2. 2stopień II - stopień również łagodny - zmiany są większe niż 5 mm, ogniska endometriozy pojawiają się również w zagłębieniu odbytniczo-macicznym
  3. 3stopień III - stopień umiarkowany - więzadła krzyżowo-macicze są zrostem z jajowodami i jajnikami; zrosty występują również w strzępkach jajowodów, a w zrostach jajników obecne są ogniska endometriozy
  4. 4stopień IV - stopień najcięższy, w tym stopniu macica jest nieruchoma, przyrośnięta w tyłozgięciu i do jelit lub przemieszczona ku tyłowi; zmiany endomtriozy pojawiają się również w pochwie, wyrostku robaczkowym, pęcherzu moczowym oraz szyjce macicy.

Endometrioza - przyczyny

Rozrost z endometrium to nieprawidłowa zmiana w budowie jamy macicy związana z przerostem jej błony śluzowej. Przyczyny rozrostu endometrium nie są do końca znane, natomiast uważa się, że podstawową przyczyną jest zaburzona gospodarka hormonalna organizmu kobiety. Przede wszystkich chodzi o niewłaściwy poziom estrogenów i progesteronu, które regulują w normalnym cyklu wzrost endometrium w trakcie dojrzewania pęcherzyka Graafa oraz złuszczenie błony po owulacji.

Endometrioza - objawy

Szacuje się, że na endometriozę cierpi co dziesiąta Polka.

Do objawów endometriozy zaliczyć można:

  • wymioty,
  • utrata przytomności,
  • bolesne stosunki,
  • bóle pleców,
  • bolesne miesiączki,
  • problemy z zajściem w ciążę,
  • czasami ślady krwi w moczu lub krew w kale,
  • ból pojawiający się podczas wypróżnienia i tuż po nim.

Diagnostyka rozrostu endometrium i endometriozy

Rozrosty endometrium badane są przede wszystkim z wykorzystaniem ultrasonografu. Badanie USG narządów rodnych jest pierwszym, które pozwala ustalić grubość endometrium. Wykonuje się biopsję endometrium. Często korzysta się również z histeroskopii, czyli badania określającego ogólny stan szyjki i jamy macicy. Pomaga ono, dzięki badaniu niewielkiej ilości komórek błony macicy, w ustaleniu, czy w organizmie doszło do zmian nowotworowych i na jakim ewentualnie są one poziomie rozwoju.

Leczenie endometriozy

Rozrost prosty endometrium, gdy jest on niewielki, można leczyć z wykorzystaniem terapii hormonalnej.

Leczenie rozrostu endometrium z atypią wygląda nieco inaczej. Złożony rozrost endometrium z atypią komórkową uznaje się za stan przedrakowy. Wystąpienie tego typu schorzenia wiąże się z ryzykiem rozwoju raka endometrium. Schorzenie to występuje najczęściej u pacjentek w wieku okołomenopauzalnym. Najczęściej objawia się plamieniem i krwawieniem z dróg rodnych.

Leczenie rozrostu endometrium z atypią u kobiet w wieku pomenopauzalnym polega najczęściej na chirurgicznym usunięciu macicy (histerektomia) oraz przydatków (jajniki, jajowody). Histerektomia w dużej części przypadków pozwala uniknąć groźnych następstw rozrostu endometrium z atypią.

W przypadku stwierdzenia zmian nowotworowych po usunięciu macicy wdraża się:

  • radioterapię jako leczenie uzupełniające polegające na napromieniowaniu miejsca, w którym znajdował się guz,
  • hormonoterapię jako leczenie uzupełniające przypominające leczenie endometrium z atypią,
  • chemioterapię jako leczenie uzupełniające z wykorzystaniem cisplatyny, doksorubicyny, cyklofosfamidu, 5-fluorouracylu; celem substancji jest zniszczenie szybko dzielących się komórek nowotworowych.

Metody te stosuje się również w przypadkach nieoperacyjnych. W takiej sytuacji najczęściej wykorzystuje się radioterapię oraz hormonoterapię.

Dieta a endometrioza

W walce z endometriozą ważna jest również dieta i zmiana stylu życia. Dieta ma za zadanie walkę ze stanem zapalnym organizmu. Co w takiej diecie powinno się znaleźć?

  • błonnik (jabłka, gruszki, śliwki, fasola, soczewica, groch, chleb pełnoziarnisty, orzechy, owoce cytrusowe, nasiona chia),
  • witaminy (ciemnozielone warzywa liściaste, np: kapusta, szpinak, brokuły, ryby, jajka, tofu, fasola, orzechy, brązowy ryż),
  • kwasy omega-3 (nasiona lnu, dyni i orzechy włoskie).

W diecie zaleca się ograniczyć:

  • produkty przetworzone,
  • alkohol,
  • smażone mięso,
  • kofeinę,
  • białą mąkę,
  • słodycze.

Dowiedz się więcej na temat endometriozy:

Autor: Redakcja Dzień Dobry TVN

Źródło: Dzień Dobry TVN

Źródło zdjęcia głównego: Charday Penn/Getty Images

Pozostałe wiadomości