Sportowe ciało - narzędzie pracy, a nie obiekt seksualizacji
Ciało zawodniczki jest nieodłączną częścią sportu. To dzięki niemu może ona trenować, poprawiać rezultaty, reagować na zmęczenie i przekraczać kolejne granice własnych możliwości. W profesjonalnym sporcie analizuje się wydolność, siłę, szybkość czy zdolność do regeneracji. Problem pojawia się jednak wtedy, gdy funkcjonalność ciała przestaje być najważniejsza, a na pierwszy plan wysuwa się jego zgodność z obowiązującymi kanonami estetycznymi.
Anna Kiełbasińska, sprinterka i medalistka igrzysk olimpijskich, w Dzień Dobry TVN zwróciła uwagę, że na początku jej sportowej drogi wygląd nie zajmował tak istotnego miejsca jak osiągane wyniki. Dla młodej zawodniczki kluczowe było to, co potrafi zrobić na bieżni i jak może rozwinąć swoje umiejętności.
- Sport zawsze szedł w parze z fizycznością, bo to ciałem pracujemy. Jak zaczynamy uprawiać jakiś sport jako młode dziewczyny, przynajmniej tak było w moim przypadku, kiedy media społecznościowe nie były jeszcze tak rozkręcone, to było bardziej o tym, że ja chcę być szybsza, bardziej wytrzymała, silniejsza, chcę na kolejnych zawodach być coraz lepsza. I za bardzo nie było skupiania się na wyglądzie - wspominała zawodniczka.
Rozwój mediów społecznościowych sprawił jednak, że sportowcy są obserwowani nie tylko podczas zawodów. Ich zdjęcia, nagrania z treningów, stroje, gesty i codzienne wybory mogą być nieustannie komentowane. Zawodniczki funkcjonują więc równocześnie w kilku rolach: profesjonalistek, osób publicznych, bohaterek materiałów medialnych, a nierzadko również twórczyń internetowych.
Taka widoczność może pomagać w budowaniu rozpoznawalności i bezpośredniego kontaktu z kibicami. Ma jednak także drugą stronę. Odbiorcy zaczynają oceniać nie tylko przygotowanie sportowe, lecz również fryzurę, makijaż, sylwetkę czy strój. Granica między zainteresowaniem sportem a uprzedmiotawiającym spojrzeniem staje się coraz mniej wyraźna.
Anna Kiełbasińska mówiła w Dzień Dobry TVN o sprzecznych wymaganiach, z którymi mierzą się kobiety. Oczekuje się od nich najwyższej dyspozycji fizycznej, ale jednocześnie wyglądu odpowiadającego estetycznym standardom, które nie muszą mieć żadnego związku ze sportową skutecznością.
- Teraz, mam wrażenie, jak już przyszedł czas mediów społecznościowych, to trochę bardziej jest kładziony nacisk na to, jak wyglądasz. Mamy dwie sprzeczności. Z jednej strony masz być sprawna, wytrzymała, szybka, a z drugiej strony do tego musisz jeszcze świetnie estetycznie wyglądać, być ciągle zadbana. Dlatego mam wrażenie, że kobiety w sporcie mają coraz więcej na głowie w trakcie tego performensu, niż tylko to, że mają dobrze wystartować i dobrze wykonać swoje zadanie - oceniła sprinterka.
Jeden komentarz sprawił, że Martyna Kaczmarek przerwała karierę sportową
Szczególnie poważne skutki mogą mieć uwagi dotyczące ciała kierowane do nastolatek. Młode zawodniczki dopiero budują obraz samych siebie, a słowa wypowiadane przez trenerów traktują często jako profesjonalną ocenę.
Martyna Kaczmarek, działaczka społeczna i twórczyni internetowa, w studiu Dzień Dobry TVN wróciła do doświadczenia z okresu, gdy miała 13 lat. Trenowała wówczas siatkówkę i znajdowała się na ważnym etapie sportowej drogi.
- Uprawiałam wiele różnych sportów, ale siatkówka była moim numerem jeden. Jak miałam 13 lat, byłam w pierwszej klasie gimnazjum sportowego, zaraz przed Turniejem Nadziei Olimpijskich, na którym były dokonywane wybory do kadry Polski juniorek, usłyszałam komentarz od mojej trenerki, czyli od osoby, której ufałam, że przydałoby się, żebym schudła. I nie było to absolutnie poparte ani żadną wiedzą medyczną czy opinią fizjoterapeuty - wskazała gościni Dzień Dobry TVN.
Martyna Kaczmarek potraktowała słowa trenerki poważnie. Dążenie do spełnienia postawionego przed nią oczekiwania niestety nie przyniosło poprawy sportowej. Przeciwnie - zaburzyło jej funkcjonowanie do tego stopnia, że nie mogła dalej grać.
- Ja, jako perfekcjonistka i osoba, która chciała mieć karierę, schudłam i przestałam nadawać się do tego, żeby stać na boisku i grać, bo zaczęłam mieć ataki paniki i cały mój mechanizm się rozregulował - wyznała twórczyni internetowa.
Nie oglądałeś Dzień Dobry TVN na antenie? Wszystkie odcinki znajdziesz na Player.pl.
Zobacz także:
- "Ale ci cycki urosły". Seksualizacja ciała przez członków rodziny – jak się przed nią bronić?
- Nauczycielka dorabiała po pracy i została zwolniona. "Nikogo nie skrzywdziłam"
- Zgoda, zaufanie, bezpieczeństwo. Jak rozmawiać z młodzieżą o "pierwszym razie"?