Jakie są pierwsze objawy Alzheimera? Nie bagatelizuj tych zachowań. "Żebyśmy nie myśleli, że to jest starość"
Alzheimer - jak sobie radzić z tą chorobą.
Alzheimer to postępująca choroba mózgu, która stopniowo wpływa na pamięć, myślenie, orientację i zdolność do wykonywania codziennych czynności. Jest najczęstszą przyczyną demencji, może odpowiadać za około 70 proc. jej przypadków. Szacuje się, że w Polsce jest około pół miliona osób chorych na Alzheimera. Z kolei Światowa Organizacja Zdrowia sugeruje, że do 2050 roku liczba ludzi zmagających się z tą przypadłością na świecie może sięgnąć nawet 139 milionów.
Marta Lau i jej mąż przez lata opiekowali się bliskimi z chorobą Alzheimera i demencją. Najpierw zachorowała teściowa Marty, następnie jej teść, a później ojciec. Przez to zmieniło się życie całej rodziny, ale też relacje i zwykła codzienność. Jakie były pierwsze objawy, jakie zaobserwowała u mamy swojego męża?
- Wydawało mi się, że jej zachowania wynikają z takiej relacji jak z kawałów o synowej i teściowej. Że trochę się nie lubimy, jesteśmy dla siebie złośliwe, kłócimy się o drobiazgi i coś tam nam umyka. A potem po prostu wydarzyła się historia taka, że moja teściowa wylądowała w szpitalu i tam zrobiono jej badania neurologiczne, podczas których wyszło, że ma zaawansowaną chorobę Alzheimera. To spowodowało, że musieliśmy skupić się na mamie, ale też dało nam do myślenia, co umknęło nam przez tych parę lat. Bo umykały nam takie drobne rzeczy, jak właśnie gubienie imion, słów, gubienie kluczy i takiej niepewności, kiedy się rozmawiało - powiedziała Marta.
Prof. Halina Sienkiewicz-Jarosz wskazała, jakie jeszcze symptomy mogą wskazywać na chorobę Alzheimera?
- Otępienie czy demencja to nie tylko zaburzenia pamięci, to nie tylko zapominanie nazwisk, imion. (...) To też częste zapominanie wyrazów, takie opisywanie naokoło. Na przykład podaj mi to, co tam leży, zamiast powiedzieć. Jeśli jakieś proste nazwy umykają, to to jest już poważny problem. (...) Mogą też wystąpić zmiany zachowania. To bardzo często jest wycofanie się z takiej aktywności społecznej, utrata zainteresowań. Człowiek staje się taki bardziej apatyczny. Oczywiście należy zawsze wykluczyć depresję. Kolejna rzecz to są trudności w rodzeniu sobie z rzeczami, z którymi sobie wcześniej radziliśmy. Czyli ktoś na przykład świetnie funkcjonował, był w stanie zrobić zakupy, ugotować obiad, opłacić rachunki. Zwykle to, co pierwsze się pojawia, to są trudności w załatwianiu spraw formalnych. Pacjenci przestają opłacać rachunki, bo sobie nie radzą, zapominają. Występują też zaburzenia orientacji w czasie, trudności z przypomnieniem sobie, jaką mamy datę, jaka jest pora roku. (...) Objawem jest też gubienie się w otoczeniu, które było wcześniej znane - wyjaśniła ekspertka.
Alzheimer ma wpływ na całą rodzinę
Chorobie Alzheimera może też towarzyszyć zmiana zachowania. Osoba, która była ciepła, empatyczna i delikatna, może nie przypominać samej siebie, stać się nerwowa, a nawet w skrajnych przypadkach agresywna. To coś, co jest dużym wyzwaniem dla całej rodziny.
Jak Marta Lau radziła sobie z tym, że teściowie oraz tata zmagali się z tą chorobą i zmieniali się na jej oczach?
- To przede wszystkim był ogromny szok. Od razu zaczęłam działać, bo taką mam naturę, że działam zadaniowo. (...) To było ogromne zadanie, żeby z jednej strony zaopiekować się teściami, potem tatą, zaopiekować się całą rodziną, sobą. Miałam ogromne szczęście do pracodawców, którzy pomogli mi pracować zdalnie. Mieliśmy wielu przyjaciół, którzy nam pomagali i nas wspierali. Rozumieli na przykład, że nie możemy przyjść na imprezę, na koncert i tego typu rzeczy, że musimy się wycofać społecznie. Byłam też po terapii, więc ona mi też pomogła ułożyć pewne rzeczy. Powiedzmy sobie szczerze, że nie wszystkie relacje z rodzicami są łatwe, proste i przyjemne. I potem, jak trzeba się tym rodzicem zajmować, to nie przychodzi to lekko - podkreśliła Lau.
Czy diagnoza na wczesnym etapie rozwoju choroby ma wpływ na jej przebieg i rozwój?
- Największym problemem jest to, że dowiadujemy się albo zwracamy na to uwagę zbyt późno. Bo właśnie mamy tendencję do tego, żeby wiele objawów tłumaczyć. I to jest pierwsza rzecz, żebyśmy jednak zachowali czujność i nie myśleli tylko, że to jest starość. W pierwszej kolejności powinniśmy zgłosić się do lekarza podstawowej opieki zdrowotnej i przynajmniej na tym poziomie zweryfikować, czy rzeczywiście te problemy występują, jakiego rodzaju one są. Potem naturalnym etapem jest wizyta u neurologa, przeprowadzenie testów neuropsychologicznych, takich przesiewowych na początku. Często one już pozwalają postawić diagnozę i oczywiście neuroobrazowanie jest bardzo ważne. (...) Co dziesiąty pacjent ma odwracalne przyczyny zaburzeń funkcji poznawczych, otępienia. Pamiętajmy o tym, że wczesne zgłoszenie się pozwala się przygotować, w przypadku Alzheimera, pozwala zaplanować dalszy czas, włączyć leczenie objawowe. Natomiast w otępieniach odwracalnych pozwala, jeżeli jest wcześniej wykryta przyczyna, nawet na znaczną poprawę lub odwrócenie właściwie tych objawów - podkreśliła prof. Halina Sienkiewicz-Jarosz.
Helpline to ogólnopolska, bezpłatna i całodobowa infolinia przy Rzeczniku Praw Pacjenta. Pod numerem 800 201 801 osoby z chorobą Alzheimera i innymi zaburzeniami otępiennymi, a także ich bliscy mogą liczyć na wsparcie m.in. psychologa czy prawnika.
Nie oglądałeś Dzień Dobry TVN na antenie? Wszystkie odcinki znajdziesz na Player.pl.
Zobacz także:
- 3 sposoby na odmłodzenie mózgu. "To sprawia, że ludzie są odporni na chorobę Alzheimera"
- Rodzina, w której Alzheimer zaatakował wszystkie pokolenia. "Zostało mi 10 wakacji"
- Jak działa pamięć i kiedy zapominanie powinno nas niepokoić? "Osoby chore nie zauważają objawów"