Masz problemy z pamięcią? Winowajca może być na twoim talerzu. "Już kilka dni stosowania może pogorszyć zdolność zapamiętywania"
- Niezdrowa dieta bogata w węglowodany proste i tłuszcze trans może szybko pogorszyć pamięć, ponieważ zaburza równowagę mikroflory jelitowej i negatywnie wpływa na hipokamp – część mózgu odpowiedzialną za zapamiętywanie.
- Badania na ludziach i zwierzętach pokazują, że już kilka dni stosowania tzw. diety zachodniej prowadzi do pogorszenia funkcji pamięciowych oraz zmian w mikrobiocie jelitowej.
- Utrzymanie różnorodnej i stabilnej mikrobioty jelitowej jest kluczowe dla zdrowia układu nerwowego.
Dalsza część artykułu znajduje się pod materiałem wideo
Jak dieta wpływa na mózg i zapamiętywanie?
Według dr hab. Anety Brzezickiej z Wydziału Psychologii Uniwersytetu SWPS w Warszawie, dieta obfitująca w węglowodany i niezdrowe tłuszcze może już w krótkim czasie negatywnie wpływać na pamięć. Dzieje się tak, ponieważ taki sposób odżywiania zaburza równowagę mikroflory jelitowej.
Najbardziej wrażliwą na skutki niezdrowej diety częścią mózgu jest hipokamp – struktura odpowiedzialna za procesy zapamiętywania. Mózg, który nieustannie pracuje, nawet podczas snu czy znieczulenia, potrzebuje stałego dopływu energii, głównie z glukozy. Dla jego prawidłowego funkcjonowania kluczowy jest stopniowy wzrost i spadek poziomu tego cukru. Tymczasem tzw. dieta zachodnia, oparta na produktach wysoko przetworzonych, powoduje gwałtowne wahania poziomu glukozy. Znajduje się w niej nadmiar rafinowanych węglowodanów oraz tłuszczów nasyconych i trans – typowych dla fast foodów, słodzonych napojów czy dań instant.
– Najkorzystniejszy z perspektywy mózgu jest powolny dopływ glukozy, a następnie podobne tempo spadku. Inaczej działa tzw. Dieta Zachodu, gdzie poziom cukru najpierw szybko rośnie, a potem równie prędko maleje – wyjaśniła dr Brzezicka. Jest to dieta, w której znajduje się nadmiar przetworzonych i rafinowanych węglowodanów połączonych z nasyconymi kwasami tłuszczowymi lub tłuszczami trans. Przykładami takich posiłków są dania typu „instant”, słodzone napoje gazowane czy pieczywo tostowe.
Z ewolucyjnego punktu widzenia preferencja człowieka do słodkich i tłustych pokarmów była korzystna – pozwalała przetrwać w warunkach niedoboru pożywienia. Współcześnie jednak, gdy wysokokaloryczne produkty są łatwo dostępne i tanie, te same mechanizmy sprzyjają nadmiernemu spożyciu niezdrowych potraw.
Badania nad wpływem diety na działanie mózgu
Badania na zwierzętach i ludziach pokazały, że już kilka dni stosowania diety zachodniej może pogorszyć zdolność zapamiętywania. Eksperymenty na szczurach ujawniły, że zarówno nadmiar węglowodanów, jak i połączenie ich z tłuszczami prowadzi do pogorszenia pamięci zależnej od hipokampa. Jednocześnie w jelitach pojawia się więcej bakterii rodzaju Parabacteroides, które mogą wywoływać stan zapalny w tej części mózgu i tym samym obniżać sprawność pamięciową.
Te obserwacje potwierdzają, że mikrobiota jelitowa – złożona społeczność bakterii, grzybów i wirusów zamieszkujących układ pokarmowy – wpływa na funkcjonowanie układu nerwowego. Dla zdrowia ważna jest nie tylko liczba mikroorganizmów, lecz także ich różnorodność i stabilność. Gdy zostaje ona zaburzona, mówimy o dysbiozie, która może prowadzić do stanów zapalnych i pogorszenia funkcji poznawczych.
Mikrobiota jelitowa i dieta a zaburzenia pracy mózgu
Coraz więcej danych wskazuje również na związek pomiędzy składem mikrobioty a chorobami neurodegeneracyjnymi, takimi jak Alzheimer czy Parkinson. Nie oznacza to jednak, że to bakterie są główną przyczyną tych schorzeń – na ich skład wpływają również wiek, dieta, leki czy ogólny stan zdrowia.
Współcześnie badacze koncentrują się na sposobach modyfikowania mikrobioty za pomocą diety, probiotyków, prebiotyków lub ich połączeń (synbiotyków). Choć nie są to jeszcze standardowe metody leczenia, wyniki niektórych badań są obiecujące.
Podsumowując, dieta bogata w przetworzone produkty i tłuszcze trans nie tylko sprzyja otyłości, ale również osłabia pamięć poprzez negatywny wpływ na hipokamp i florę jelitową. Dlatego – jak podkreśla dr Brzezicka – warto od najmłodszych lat kształtować zdrowe nawyki żywieniowe.
Zobacz także:
- Co jeść, aby nasz mózg pracował na wysokich obrotach? "Jedzenie jest paliwem dla całego organizmu"
- Modna dieta zmienia pracę mózgu? Zaskakujące odkrycie naukowców
- Dieta dla mózgu, czyli co zjeść żeby "mieć pomysł"?
Autorka/Autor: Teofila Siewko
Źródło: PAP
Źródło zdjęcia głównego: ronstik/Getty Images