Walka z kompleksami i szansa na lepsze życie. Co dziś naprawdę potrafi chirurgia plastyczna?

Co potrafi chirurgia plastyczna?
Jak bezpiecznie przygotować się do operacji nosa?
Źródło wideo: Dzień Dobry TVN
Źródło zdj. gł.: Michał Woźniak/East News
Dodaj do preferowanych źródeł w Google
Operacje plastyczne nadal bywają postrzegane jako przejaw próżności, choć dla wielu osób są szansą na odzyskanie zdrowia, komfortu życia i pewności siebie. Odpowiedzialnie prowadzona chirurgia plastyczna może przynosić korzyści zarówno fizyczne, jak i psychiczne. Joanna Izabela Lisowska po 20 latach uwolniła się od swojego kompleksu, odkrywając jednocześnie zdrowotne źródło problemów. Z kolei prof. dr hab. n. med. Paweł Szychta, odpowiadając na pytania widzów, przybliżył kulisy swojej pracy, opowiedział o etyce lekarskiej oraz granicy między marzeniami pacjentów a świadomą decyzją. Co dziś naprawdę potrafi chirurgia plastyczna?

Chirurgia plastyczna - szansa na akceptację i lepsze życie

Joanna Izabela Lisowska to pacjentka prof. dr hab. n. med. Pawła Szychty. Kobieta dzięki wsparciu chirurga plastycznego spełniła swoje wieloletnie marzenie o lepszym wyglądzie.

- Miałam kompleks. Uważałam, że nos nie współgra z proporcjami mojej twarzy. Chciałam go wysmuklić, zależało mi jednak na naturalnym, harmonijnym efekcie. [...] Już przy pierwszej konsultacji wiedziałam, że to będzie wybitny specjalista. Wyjaśnił mi wszystko, w klinice otrzymałam kompleksową opiekę - opowiadała pacjentka.

Jak podkreślił prof. dr hab. n. med. Paweł Szychta, podstawą kwalifikacji do operacji nosa jest rozmowa nie tylko o oczekiwaniach czy kompleksach, ale i szczegółowa diagnostyka, która pomaga lepiej poznać potrzeby pacjentki.

- Celem operacji jest zapewnienie nosa, który wygląda na nieoperowany. Kunsztem darzę te zmiany, gdzie obserwujący widzi piękniejszą twarz, a nie wykonaną operację - podsumował lekarz.

Co potrafi chirurgia plastyczna? Czat z ekspertem

Czy chirurgia plastyczna jest bezpieczna?

Prof. dr hab. n. med. Paweł Szychta: Tak, ale nie jest pozbawiona ryzyka. To prawdziwa chirurgia, nawet jeśli jej celem jest poprawa wyglądu. Bezpieczeństwo buduje się przede wszystkim przez właściwą kwalifikację pacjentki, doświadczenie chirurga i zespołu, odpowiednie warunki operacji, dobrze dobraną metodę oraz opiekę pooperacyjną. Dlatego nie powiedziałbym, że istnieje "bezpieczna operacja". Istnieje operacja, w której ryzyko świadomie ograniczamy na każdym etapie.

Czy są fizjologiczne ograniczenia, które uniemożliwiają osiągnięcie pewnych efektów w przypadku operacji nosa?

Tak. Nos ma swoje biologiczne i anatomiczne granice, których nie powinno się przekraczać tylko po to, żeby uzyskać określony wygląd. Ograniczeniem może być grubość i jakość skóry, budowa kości i chrząstek, ilość dostępnego podparcia, blizny po wcześniejszych operacjach, a także prawidłowe oddychania - mimo że każda prawidłowo wykonana operacja może nieść ze sobą ryzyko powikłań, wymagających dodatkowej procedury. Każde gojenie jest jedynie częściowo przewidywalne, a także wymaga ścisłego stosowania się do zaleceń. Dlatego nie każdy nos można bezpiecznie upodobnić do dowolnego wzorca. Dobry plan nie polega na realizacji obrazu za wszelką cenę, tylko na znalezieniu najlepszego efektu, na jaki pozwalają anatomia i funkcja konkretnej osoby.

Czy istnieją bezwzględne przeciwwskazania do zabiegu (np. wiek, schorzenia, jakieś problemy z nosem)?

Tak, ale sam wiek czy "trudny nos" rzadko są pojedynczym, bezwzględnym przeciwwskazaniem. Nie operujemy przede wszystkim wtedy, gdy stan zdrowia nie pozwala bezpiecznie przeprowadzić znieczulenia i operacji, ryzyko przewyższa możliwą korzyść albo oczekiwanego efektu nie da się osiągnąć. U osób bardzo młodych znaczenie ma również zakończenie rozwoju twarzy i dojrzałość decyzji. Konieczne jest poinformowanie przed operacją o wszystkich chorobach i przyjmowanych lekach, w tym w szczególności o chorobach psychiatrycznych.

Co ważne, trudna anatomia, wcześniejsze operacje czy niedobór chrząstki nie muszą wykluczać zabiegu - mogą natomiast wymagać zupełnie innego, często rekonstrukcyjnego planu. Czasami najlepszą i najbezpieczniejszą decyzją chirurga jest po prostu powiedzenie Pacjentce: "tego efektu nie powinniśmy próbować osiągnąć operacyjnie".

Czy jest najlepszy wiek na operację estetyczną?

Nie ma jednego najlepszego wieku. Operujemy wskazanie, a nie metrykę. Liczą się zakończenie rozwoju, anatomia, stan zdrowia, dojrzałość decyzji, realność oczekiwań i charakter problemu. Ta sama operacja może być bardzo dobrym rozwiązaniem dla jednej osoby w danym wieku, a zupełnie niewłaściwym dla drugiej. W przypadku plastyki nosa u młodej osoby szczególnie ważne jest, aby rozwój twarzy był zasadniczo zakończony i żeby decyzja była własna, przemyślana, a nie wynikała z presji otoczenia czy chwilowego trendu.

Czy social media wystarczą do oceny chirurga?

Nie. Social media pokazują wybrany fragment pracy chirurga - i to w określonym czasie po operacji zamrożonym w obiektywie aparatu fotograficznego - dlatego nie powinny być podstawą decyzji. Warto przede wszystkim sprawdzić formalną specjalizację, doświadczenie dokładnie w interesującej nas operacji, warunki, w których wykonywany jest zabieg, sposób rozmowy o ryzyku i alternatywach oraz opiekę pooperacyjną.

Zdjęcia "przed i po" są ważne, ale pozostają tylko jednym z elementów oceny. Popularność w internecie nie jest kwalifikacją medyczną.

Czy gruba skóra nosa ogranicza możliwość operacji lub widoczność efektu?

Tak. Gruba skóra nie jest przeciwwskazaniem do plastyki nosa, ale może ograniczać widoczność bardzo subtelnych zmian, szczególnie w obrębie czubka. Działa trochę jak grubsza warstwa przykrywająca rusztowanie nosa. Nawet bardzo precyzyjnie wymodelowane chrząstki mogą być mniej wyraźnie widoczne z zewnątrz.

Dlatego przy grubej skórze trzeba odpowiednio zaplanować zakres zmiany i stabilność podparcia, a także uprzedzić Pacjentkę, że obrzęk może utrzymywać się dłużej i efekt będzie dojrzewał stopniowo. Nie chodzi więc o to, czy taki nos można operować, lecz jaki efekt jest realistyczny dla jego anatomii.

Zastanawiam się nad plastyka nosa - muszę zrobić przegrodę. Czy plastyka nosa jest bardziej estetyczna, czy zdrowotna? I czy operacja nosa poprawia oddychanie zawsze w 2 etapach, czy można również połączyć korekcję przegrody w jednej operacji z korekcją estetyczną?

Plastyka nosa może być estetyczna, funkcjonalna albo łączyć oba cele. Nos jest szczególną strukturą, ponieważ jego kształt, podparcie i przepływ powietrza wzajemnie na siebie wpływają. Jeżeli istnieje wskazanie do korekcji przegrody, nie oznacza to, że potrzebne są dwie oddzielne operacje. Czasami można podczas jednego zabiegu połączyć septoplastykę, czyli korekcję przegrody, z plastyką zewnętrznego nosa. Mówimy wtedy o łączonej, kompleksowej operacji septorynoplastyce. Pozwala to zaplanować jednocześnie wygląd i funkcję nosa, zamiast traktować je jako dwa niezależne problemy.

Nie można natomiast powiedzieć, że każda plastyka nosa automatycznie poprawi oddychanie. Czasami warto rozdzielić leczenie na 2 etapy, szczególnie w sytuacjach bardziej ryzykownych, czy wadach wrodzonych lub złożonych zniekształceniach pourazowych: estetyczną korekcję i funkcjonalną poprawę w trybie odroczonym. Trzeba najpierw ustalić jego przyczynę i zaplanować operację tak, aby rzeczywiście ją obejmowała. Gojenie po takiej operacji jest procesem złożonym. Dlatego, trzeba mieć jednak ewentualność dodatkowej procedury korekcyjnej w niewielkim odsetku przypadków.

Jeżeli mamy problem zarówno z przegrodą, jak i wyglądem nosa, a plan uwzględnia jednoznacznie jednoczasową kompleksową korekcję, często możemy skorygować je podczas jednej operacji. To wręcz pozwala spojrzeć na nos jako na całość - zaplanować jednocześnie jego kształt, podparcie i oddychanie. Nie każdy jednak wymaga takiego połączenia; zakres operacji zawsze wynika z badania.

Czy nos po operacji może wyglądać naturalnie?

Tak. Naturalny efekt jest jednym z najważniejszych celów dobrze zaplanowanej plastyki nosa. Naturalność nie oznacza jednak, że zmiana musi być mała. Oznacza, że nowy nos pozostaje zgodny z proporcjami twarzy, zachowuje indywidualny charakter pacjentki i nie wygląda jak nos wykonany według jednego szablonu. Nie kopiujemy nosa ze zdjęcia innej osoby - planujemy zmianę odpowiednią do anatomii, funkcji i rysów konkretnej pacjentki.

Czy to, co jem, jest ważne przy operacji nosa?

Przed operacją szczególnie ważne jest odpowiednie spożycie białka, np. jaj, ryb, chudego mięsa, nabiału czy roślin strączkowych, oraz warzyw, owoców i produktów dostarczających żelaza, cynku i witamin. Ważne jest też dobre nawodnienie. Nie polecałbym przed operacją głodówek, diet bardzo niskokalorycznych ani gwałtownego odchudzania. Oczywiście w dniu operacji obowiązują już konkretne zalecenia anestezjologa dotyczące pozostawania na czczo.

Po operacji nadal najważniejsze są białko i odpowiednia podaż energii. Na początku dobrze sprawdzają się łatwe do jedzenia produkty: jogurt lub skyr, jajka, twaróg, delikatne mięso lub ryba, zupy z dodatkiem źródła białka, gotowane warzywa i owoce. Warto regularnie pić wodę. Jeśli występują nudności po znieczuleniu, zaczynamy od małych, lekkostrawnych porcji i stopniowo wracamy do normalnej diety.

Po rinoplastyce rozsądnie jest również przez pierwsze dni ograniczyć bardzo słone potrawy, ponieważ duża ilość soli sprzyja zatrzymywaniu wody, oraz unikać alkoholu. Nie należy natomiast samodzielnie zaczynać dużych dawek suplementów "na gojenie". Część suplementów i preparatów ziołowych może wpływać na krzepnięcie lub wchodzić w interakcje z lekami, dlatego przed operacją trzeba przekazać chirurgowi pełną ich listę.

Jakie mogą być powikłania po operacji?

Po operacji nosa mogą wystąpić zarówno typowe elementy gojenia, takie jak obrzęk, zasinienia czy przejściowo gorsza drożność nosa, jak i rzeczywiste powikłania. Do nich należą między innymi krwawienie, infekcja, zaburzenia gojenia i bliznowacenia, asymetria lub nierówności, pogorszenie oddychania, problemy z przegrodą czy podparciem nosa, a czasem również potrzeba operacji korekcyjnej.

Każda operacja niesie ryzyko, a bezpieczeństwo polega na ograniczaniu ryzyka oraz szybkim rozpoznaniu i leczeniu problemu, jeśli się pojawi.

Jak wybrać dobrego chirurga plastycznego?

Sprawdziłbym przede wszystkim pięć rzeczy: czy lekarz ma formalną specjalizację z chirurgii plastycznej, jakie ma doświadczenie dokładnie w operacji, którą rozważamy, w jakich warunkach operuje, jak rozmawia o alternatywach i ryzyku oraz jak wygląda opieka po zabiegu (czy zaoferuje opiekę w przypadku wystąpienia powikłań).

Warto też zwrócić uwagę na samą konsultację. Dobry chirurg nie powinien proponować wszystkim jednej ulubionej techniki ani obiecywać idealnego efektu. Powinien wyjaśnić, jakie są możliwe rozwiązania, dlaczego rekomenduje konkretne, jakie są jego ograniczenia i co będzie się działo, jeśli gojenie nie przebiegnie książkowo.

Chciałabym zrobić korektę nosa plus korektę skrzywionej przegrody nosa. Mam 59 lat i poproszę o poradę gdzie i jaką metodą mogę to zrobić?

W wieku 59 lat sama metryka nie jest przeciwwskazaniem do operacji nosa. Ważniejsze są ogólny stan zdrowia, anatomia nosa, jakość tkanek, przyjmowane leki i realny cel operacji. Operujemy wskazanie, nie wiek. Jeżeli chce pani jednocześnie poprawić wygląd nosa i skorygować skrzywioną przegrodę, czasem można wykonać oba elementy podczas jednej operacji: septorynoplastyki. To pozwala zaplanować nos jako całość: jego kształt, podparcie i oddychanie.

Nie wskazywałbym jednak konkretnej metody ani miejsca wyłącznie na podstawie opisu. Technika otwarta, zamknięta, zachowawcza, strukturalna czy hybrydowa nie tworzą prostego rankingu "lepsza-gorsza". Metodę dobiera się po zbadaniu przegrody, drożności nosa, jego podpory, skóry i całej anatomii.

Przy wyborze miejsca zwróciłbym uwagę przede wszystkim na chirurga mającego specjalizację z chirurgii plastycznej i duże doświadczenie zarówno w estetycznej, jak i funkcjonalnej chirurgii nosa, odpowiednie warunki operacyjne oraz zapewnioną opiekę po zabiegu.

Czy zoperowanie krzywej przegrody nosowej może zmienić wygląd nosa?

Tak, może, ale nie musi. Przegroda jest częścią rusztowania nosa, dlatego jej wyprostowanie, szczególnie przy większym skrzywieniu, może wpłynąć na ustawienie i podparcie nosa, a tym samym również na jego wygląd zewnętrzny. Jeżeli pacjentce zależy jednocześnie na poprawie oddychania i zmianie kształtu nosa, warto od początku zaplanować oba cele razem. Właśnie dlatego wtedy wykonuje się jednoczasową septorynoplastykę, zamiast traktować przegrodę i wygląd nosa jako dwa zupełnie niezależne problemy.

Czy przy operacji piersi własna tkanka daje taki sam efekt jak implant?

Nie. Własna tkanka i implant to dwa różne narzędzia i nie należy oczekiwać identycznego efektu. Własna tkanka ma ograniczoną objętość i zachowuje się biologicznie, natomiast implant pozwala zwykle uzyskać większą i bardziej przewidywalną dodatkową objętość. U odpowiednio dobranej pacjentki własną tkankę można jednak przemieścić tak, aby zwiększyć projekcję piersi, wypełnić jej górną część i kształtować dekolt bez implantu. Służy temu autopowiększenie, które było doskonalone w naszej klinice latami. Warunkiem jest odpowiednia ilość i jakość tej tkanki.

Są to jednak dwa różne narzędzia. Własną tkanką możemy u odpowiednio dobranej Pacjentki pięknie modelować pierś, zwiększać jej projekcję i wypełnienie górnego bieguna. Jeśli jej ilość jest ograniczona, implant daje możliwość uzyskania dodatkowej objętości, której własna tkanka czasem po prostu nie zapewni. Dlatego nie wybieramy metody z góry, wybieramy ją do anatomii i oczekiwanego efektu.

Jak zdecydować między liftem brwi i plastyką powiek?

Najpierw trzeba ustalić, skąd naprawdę pochodzi wrażenie ciężkiej górnej powieki. Może wynikać z nadmiaru skóry samej powieki, z obniżenia brwi albo z połączenia obu tych problemów. Jeżeli problemem jest głównie nadmiar skóry powieki, właściwym rozwiązaniem może być blefaroplastyka. Jeżeli natomiast obniżyła się brew, samo wycięcie większej ilości skóry powieki nie przywróci jej prawidłowego położenia, wtedy trzeba rozważyć lift brwi. Czasem oba zabiegi można połączyć, ale trzeba uważać, żeby nie skorygować tej samej cechy dwukrotnie.

Czy mogę połączyć kilka operacji?

Tak, czasem można połączyć kilka operacji podczas jednego znieczulenia, ale większy zakres nie oznacza automatycznie lepszego rozwiązania. Ma to sens wtedy, gdy zabiegi można bezpiecznie połączyć, a łączny czas operacji, obciążenie organizmu, ryzyko i późniejsza rekonwalescencja pozostają na rozsądnym poziomie. Dlatego każdą procedurę ocenia się osobno, biorąc pod uwagę stan zdrowia Pacjentki, zakres operacji, przewidywany czas znieczulenia, ryzyko zakrzepowe i krwawienia oraz możliwość bezpiecznej opieki pooperacyjnej. Czasem jedna operacja jest najlepszym rozwiązaniem, a czasem bezpieczniej podzielić leczenie na dwa etapy.

Jak dobiera się rozmiar implantu?

Moje Pacjentki zdecydowanie wiedzą, iż nie zaczynam od pytania: "ile mililitrów?". Rozmiar implantu powinien wynikać z anatomii pacjentki: szerokości klatki piersiowej i podstawy piersi, grubości i jakości tkanek, położenia fałdu podpiersiowego, istniejącej asymetrii oraz oczekiwanej projekcji i proporcji sylwetki. Dlatego dwie pacjentki o podobnym wzroście mogą potrzebować zupełnie innych implantów. Implant dobieramy do ciała, a nie ciało do wybranej wcześniej liczby mililitrów. Oczywiście kluczem do sukcesu jest jak najdokładniejsze przygotowanie Pacjentki do operacji, wsłuchanie się w Jej oczekiwania, umiejętność ich zamiany na realny efekt wizualny - lub odmowa.

Które operacje plastyczne cieszą się największą popularnością?

Największą popularnością cieszą się dziś operacje piersi, modelowanie sylwetki oraz operacje twarzy, szczególnie powiek i nosa. Co ciekawe, światowe statystyki pokazują wyraźny wzrost zainteresowania chirurgią twarzy. Ale popularność zabiegu nigdy nie powinna być wskazaniem do jego wykonania. Operujemy konkretny problem, a nie trend.

O jakie zabiegi z zakresu chirurgii plastycznej można wnioskować na NFZ?

NFZ nie refunduje chirurgii plastycznej dlatego, że ktoś chce zmienić wygląd. Refundacja jest możliwa wtedy, gdy istnieje wskazanie zdrowotne lub rekonstrukcyjne, na przykład po nowotworze, urazie, oparzeniu czy przy wadzie powodującej zaburzenie funkcji. Ostatecznie kwalifikuje lekarz i konkretny ośrodek mający odpowiedni kontrakt z NFZ.

Jakie mogą być powikłania po zabiegu redukcji piersi?

Po redukcji piersi mogą wystąpić m.in. krwawienie, infekcja, problemy z gojeniem i bliznami, asymetria, zaburzenia czucia, a rzadziej problemy z ukrwieniem brodawki lub skóry. Istnieją też ogólne ryzyka operacyjne, takie jak zakrzepica. Dlatego najważniejsze są właściwa kwalifikacja, profilaktyka i dobra opieka pooperacyjna, a nie obietnica, że ryzyko wynosi zero.

Jak długo trwa rekonwalescencja po zabiegu nosa? Czy jest bolesna? Jak szybko schodzą ślady?

Rekonwalescencja po plastyce nosa zwykle bardziej wiąże się z obrzękiem, zasinieniem i uczuciem zatkania niż z silnym bólem. Najbardziej widoczne ślady ustępują w pierwszych tygodniach i do normalnego funkcjonowania wracamy dużo wcześniej, ale nos goi się znacznie dłużej. Subtelny obrzęk, zwłaszcza czubka, może schodzić miesiącami, a ostateczny efekt oceniamy najczęściej po około roku. Kluczem do sukcesu jest brak jakiegokolwiek urazu nosa w tracie pierwszych trzech miesięcy po operacji, gdzie następuje zrost samego szkieletu chrzęstno-kostnego.

Czy lekarz podczas konsultacji może odmówić wykonania zabiegu, jeśli w jego opinii pacjent wygląda dobrze? (Mówimy o korekcie nosa).

Tak. Chirurg plastyczny może, a czasem powinien odmówić operacji, nawet jeżeli technicznie byłaby ona możliwa. Nie chodzi jednak wyłącznie o stwierdzenie: "wygląda Pani dobrze". Trzeba ocenić, czy istnieje rzeczywisty problem, który operacja może poprawić, czy oczekiwana zmiana jest możliwa i czy potencjalna korzyść uzasadnia ryzyko ingerencji.

W przypadku nosa jest to szczególnie ważne, ponieważ zmieniamy nie tylko wygląd, ale strukturę mającą określoną funkcję. Jeśli oczekiwania są nierealne, zmiana byłaby minimalna w stosunku do ryzyka albo osiągnięcie jej wymagałoby naruszenia prawidłowej anatomii czy oddychania, odpowiedzialną decyzją może być niewykonywanie operacji. Potrzebna jest tutaj uczciwa informacja Pacjentek lub Pacjentów o ich stanie zdrowia i przyjmowanych lekach oraz realnym etapie w życiu, w jakim się znajdują.

Jaki jest najtrudniejszy i najbardziej inwazyjny, a jaki najłagodniejszy zabieg chirurgii plastycznej?

Nie ma jednej obiektywnej skali, która wskazywałaby "najtrudniejszą" i "najłagodniejszą" operację plastyczną. Trudność zależy od zakresu, anatomii, wcześniejszych operacji, czasu zabiegu i stanu zdrowia Pacjentki. Do najbardziej złożonych należą zwykle rozległe operacje rekonstrukcyjne, wtórne operacje nosa, rozległe liftingi twarzy czy duże operacje modelujące tułów. W chirurgii nosa szczególnie wymagające są reoperacje: anatomia jest już zmieniona, są rzadkie wady szkieletu czaszki, występują blizny, a część struktur może być osłabiona lub wymagać odbudowy.

Za mniej obciążające można uznać niewielkie, ograniczone procedury wykonywane w znieczuleniu miejscowym, ale nawet małego zabiegu chirurgicznego nie nazywałbym "banalnym" czy pozbawionym ryzyka.

Więcej informacji na temat Kliniki prof. dr hab. n. med. Pawła Szychty można znaleźć tutaj.

Klatka kluczowa-611979
Rozpoczynamy czat o operacjach nosa
Źródło: Dzień Dobry TVN
prof. dr hab. n. med. Paweł Szychta
Co potrafi chirurgia plastyczna?
Źródło zdjęcia: Michał Woźniak/East News

Nie oglądałeś Dzień Dobry Wakacje na antenie? Wszystkie odcinki znajdziesz na Player.pl.

Zobacz także: